Eskişehir Gayrimenkul Avukatı
Gayrimenkul Hukuku
Taşınmaz, tapu, kira ve mülkiyet uyuşmazlıklarında hukuki destek
Tapu iptali ve tescil, ortaklığın giderilmesi, kira ve tahliye, ecrimisil ve taşınmaz sözleşmelerinde; kayıtlar, belgeler ve hukuki başvuru yolları birlikte incelenir.
Ücretsiz Ön Görüşme Talep EtBaşlıca Dava ve Hukuki İşlemler
Gayrimenkul Hukuku Alanındaki Hukuk Hizmetlerimiz
Dava, danışmanlık ve hukuki başvuru konularını inceleyin; ayrıntılı açıklamalar sayfanın devamında yer almaktadır.
- Tapu kayıtlarının incelenmesi
- Yolsuz tescil
- Mülkiyet uyuşmazlıkları
- Satış ve devir işlemleri
- Tescil talepleri
ve diğerleri
- Hisseli taşınmazlar
- Miras ortaklığı
- Aynen taksim
- Satış yoluyla paylaşım
- Paydaşlar arası uyuşmazlıklar
ve diğerleri
Kira ve Tahliye
- Kira alacakları
- Tahliye davaları
- Kira bedelinin tespiti
- Tahliye taahhüdü
- Kira sözleşmeleri
ve diğerleri
- Haksız kullanım
- Taşınmaz işgali
- İşgal tazminatı
- Müdahalenin önlenmesi
- Kullanım uyuşmazlıkları
ve diğerleri
Taşınmaz Satış ve İnşaat
- Satış vaadi sözleşmeleri
- Arsa payı karşılığı inşaat
- Müteahhit uyuşmazlıkları
- Teslim ve tescil
- Sözleşmelerin hazırlanması
ve diğerleri
Kat Mülkiyeti
- Kat malikleri kurulu
- Yönetici ve denetim
- Ortak alan kullanımı
- Aidat uyuşmazlıkları
- Bağımsız bölüm işlemleri
ve diğerleri
- Kamulaştırma bedeli
- Bedel tespiti
- Kamulaştırmasız el atma
- Mülkiyet zararları
- İdari işlem bağlantısı
ve diğerleri
İpotek ve Sınırlı Ayni Haklar
- İpotek ve ipotek fekki
- İntifa hakkı
- Oturma hakkı
- Üst hakkı
- İrtifak ve geçit hakları
ve diğerleri
Gayrimenkul Hukukundaki Diğer Dava ve Hukuki İşlemler
- Diğer dava türleri
- Hukuki başvurular
- Belge ve delil incelemesi
- Uyuşmazlıkların değerlendirilmesi
- Hukuki süreç takibi
ve diğerleri
Gayrimenkul hukukunun temel konuları
Temel Gayrimenkul Davası Türleri
Tapu iptali, ortaklığın giderilmesi, kira ve diğer taşınmaz uyuşmazlıklarında dava sebebi ile istenen hukuki sonuç birlikte değerlendirilir. Aşağıdaki tablolar, dava ve işlem türlerini temel kanuni dayanaklarıyla açıklar. Apartman ve site davaları ile sınırlı ayni haklar ayrıca ilgili bölümlerde yer alır.
Tapu iptal ve tescil davaları aşağıda sebeplerine göre ayrı ayrı gösterilmiştir. Mevcut bir kaydın iptalini gerektirmeyen durumlarda yalnız tescil talep edilebilir. Yaşlılık tek başına ehliyetsizlik sayılmaz; işlem tarihindeki ayırt etme gücü, irade, deliller ve üçüncü kişilerin hakları değerlendirilir.
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Ortaklığın Giderilmesi Davası | TMK m.698–699, 703HMK m.4, 3226325 m.18/B | Hisseli veya miras kalan ev, arsa ve tarlanın aynen bölünmesi ya da satış yoluyla ortaklığın sona erdirilmesi değerlendirilir. Arabuluculuk, taraf teşkili, değerleme, dava ve satış aşamalarında hukuki temsil sağlanır. |
Tapu İptali ve Tescil Davaları | TMK m.683, 706, 716, 1023–1025HMK m.2, 12, 389 vd.Dava sebebine göre TBK ve özel kanunlar | Hukuka aykırı tapu kaydının iptali ve hak sahibi adına tescil ile sözleşme veya kanundan doğan tescil talepleri incelenir. Dava sebepleri, taraflar, görevli mahkeme, süreler, deliller, ihtiyati tedbir ve kesinleşme süreci kapsamlı rehberde açıklanır. Başlıca dava türleri aşağıdaki satırlarda sıralanmıştır. |
Muris Muvazaası – Mirastan Mal Kaçırma Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası | TBK m.19TMK m.706, 1025Tapu Kanunu m.26YİBBGK 01.04.1974, E.1974/1, K.1974/2 | Anne veya babanın bağışlamak istediği taşınmazı mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla satış gibi göstermesi değerlendirilir. Tapu işlem belgeleri, gerçek ödeme, tarafların ilişkileri ve mirasbırakanın iradesi incelenerek tapu iptali ve miras payına göre tescil talepleri takip edilir. |
Vekâlet Görevinin Kötüye Kullanılması – Verilen Yetkinin Malikin Zararına Kullanılması Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası | TBK m.504–508TMK m.2, 3, 1023–1025 | Satış yetkisi verilen kişinin taşınmazı vekâlet verenin menfaatine aykırı şekilde devretmesi incelenir. Alıcının bu durumu bilip bilmediği, satış bedeli ve paranın kime ödendiği araştırılarak tapu iptali, hesap verme ve zararların karşılanmasına ilişkin hukuki yollar birlikte değerlendirilir. |
Ehliyetsizlik – Akıl Sağlığının Yerinde Olmaması Sebebiyle Tapu İptal Tescil Davası | TMK m.9–16, 1025Tapu Sicili Tüzüğü m.19 | Tapu devri veya vekâletname tarihinde kişinin işlemin anlamını ve sonuçlarını kavrayamadığı iddialarında sağlık kayıtları ve uzman incelemesi değerlendirilir. Sırf ileri yaş yeterli değildir; annenin veya babanın ilgili işlem sırasındaki ayırt etme gücü esas alınarak dava ve savunma hazırlanır. |
Aldatma / Kandırma Sebebiyle Tapu İptal Tescil Davası | TBK m.36, 39TMK m.1025 | “Kardeşim babamı kandırarak tapuyu üzerine aldı” veya “Annem farklı bir belge imzaladığını sanıyordu” biçimindeki iddialarda gerçeğe aykırı açıklamalar ve bunların tapu devrine etkisi araştırılır. İşlem dosyası, ödeme kayıtları ve diğer deliller üzerinden iptal, tescil ve gerektiğinde tazminat talepleri değerlendirilir. |
Sahtecilik – Sahte İmza, Kimlik veya Vekâletnameyle Devir Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası | TMK m.1023–1025TBK m.46–47Tapu Sicili Tüzüğü m.18deliller bakımından HMK m.208–211 | Malik adına sahte imza atılması, sahte kimlik kullanılması veya gerçeğe aykırı vekâletname düzenlenmesi iddialarında tapu ve noter işlem dosyaları araştırılır. Belge incelemesi, kayıtların korunması, tapu iptali ve olaya göre tazminat ile ceza başvurularının bağlantısı değerlendirilir. |
Hata / Yanılma – Yanlış Taşınmaz veya İşlem İçin Onay Verilmesi Sebebiyle Tapu İptal Tescil Davası | TBK m.30–35, 39TMK m.1025 | Satılan taşınmaz, pay, kişi veya işlemin niteliği hakkında esaslı yanılma bulunup bulunmadığı incelenir. Her yanlış beklenti tapu iptalini gerektirmez; irade açıklaması, sözleşme belgeleri ve somut koşullar değerlendirilerek işlemin bağlayıcılığına, tapu kaydına ve doğan zarara ilişkin talepler belirlenir. |
Korkutma – Tehdit veya Baskıyla Tapu Devri Sebebiyle Tapu İptal Tescil Davası | TBK m.37–39TMK m.1025 | Kişinin kendisine, yakınlarına veya malvarlığına yönelen ağır ve yakın zarar tehlikesi altında taşınmazını devrettiği iddiaları incelenir. Baskının niteliği, işlemle bağlantısı ve deliller değerlendirilerek tapu iptali ile diğer koruyucu başvurular için hukuki süreç yürütülür. |
Aile Konutu – Eşin Açık Rızası Olmadan Ev Satışı Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası | TMK m.194, 1023–1025 | Aile yaşamının sürdürüldüğü konutun diğer eşin açık rızası olmadan satılması veya haklarla sınırlandırılması değerlendirilir. Konutun niteliği, rıza, mevcut şerhler ve üçüncü kişinin durumu araştırılarak tapu iptali, tescil, ipoteğin kaldırılması ve aile konutu şerhi talepleri ele alınır. Dava koşulları, şerh, alıcı ve usul hakkında Aile Konutunun Rızasız Satışı Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası sayfasını inceleyebilirsiniz. |
İnançlı İşlem – Emanet Verilen Tapunun İade Edilmemesi Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası | TBK m.19,26–27,97TMK m.716,1023–1025YİBK 05.02.1947,20/6 sayılıispat yönünden HMK m.190,199–203 | Kredi temini, güven ilişkisi veya geçici bir amaçla başkasına devredilen taşınmazın kararlaştırıldığı hâlde geri verilmemesi incelenir. İnanç anlaşması ve ispat imkânları değerlendirilerek iade koşulları, karşılıklı borçlar ve üçüncü kişilere yapılan devirler bakımından dava kapsamı belirlenir. |
Aşırı Yararlanma (Gabin) – Zor Durumdan Yararlanılarak Ucuza Alım Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası | TBK m.28TMK m.1025 | Satış bedelinin düşüklüğü ile birlikte malikin zor durumda kalmasından, düşüncesizliğinden veya deneyimsizliğinden yararlanılıp yararlanılmadığı araştırılır. Değerleme ve işlem koşulları üzerinden tapunun geri alınması veya edimler arasındaki oransızlığın giderilmesi seçenekleri değerlendirilir; tek başına ucuz satış yeterli kabul edilmez. |
Yetkisiz Temsil – Satış Yetkisi Olmadan Devir Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası | TBK m.40–47, 504TMK m.1023–1025 | Taşınmazı devreden kişinin geçerli temsil yetkisinin bulunup bulunmadığı, yetkinin kapsamı, sona ermesi ve sonradan onama ihtimali incelenir. Vekâletname ile tapu işlem belgeleri karşılaştırılarak mülkiyetin korunması, tapu iptali ve temsil ilişkisinden doğan zararların giderilmesi üzerinde çalışılır. |
Muvazaa – Gerçek Olmayan veya Başka İşlemi Gizleyen Devir Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası | TBK m.19TMK m.706, 1025Tapu Kanunu m.26 | Tarafların gerçekte istemedikleri bir satışı yapmış gibi göstermeleri veya başka bir işlemi gizlemeleri incelenir. Gerçek irade, işlem amacı ve ispat kuralları değerlendirilerek uygun dava yolu belirlenir; mirastan mal kaçırma ve alacaklıların tasarrufun iptali talepleri ayrıca ayrıştırılır. |
Vesayet İzinlerine Aykırılık – Vasinin İzinsiz Satışı Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası | TMK m.444, 462–463, 465Tapu Sicili Tüzüğü m.18–19 | Vesayet altındaki kişinin taşınmazının satışında gerekli mahkeme izinleri, temsil yetkisi ve işlemin kişiye yararı incelenir. İzin bulunmayan veya yetki sınırlarını aşan işlemlerde onama ve geçerlilik durumu, tapu kaydının düzeltilmesi ile sorumluluk talepleri birlikte değerlendirilir. |
Yolsuz Tescil – Hukuki Dayanağı Olmayan Tapu Kaydı Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası | TMK m.1013–1016, 1023–1025 | Mülkiyet veya başka bir ayni hakkın geçerli işlem ya da hukuki dayanak olmadan tapuya geçirilmesi araştırılır. İlk tescilin dayanağı, sonraki devirler ve üçüncü kişilerin iyi niyeti incelenerek kaydın iptali, düzeltilmesi veya uygun tazminat yolunun kapsamı belirlenir. |
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesine Aykırılık Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası | TBK m.611–617TMK m.1025 | Ev veya arsa devri karşılığında üstlenilen bakımın yerine getirilmediği uyuşmazlıklarda sözleşme ve fiilî bakım ilişkisi değerlendirilir. İhlalin ağırlığına göre sözleşmenin sona ermesi, taşınmazın iadesi, tazminat veya bakım alacaklısına gelir bağlanması seçenekleri üzerinde hukuki çalışma yürütülür. |
Bağışlamanın Geri Alınması – Bağışlanan Taşınmazın İadesi Sebebiyle Tapu İptal Tescil Davası | TBK m.291–292, 295–297TMK m.1025 | Bağışlanan taşınmazın kanuni geri alma sebepleri veya bağışlamaya bağlanan yükümlülükler nedeniyle geri istenmesi değerlendirilir. Tarafların davranışları, bağış sözleşmesi ve deliller incelenir; sırf pişmanlığın tapuyu geri almaya yetmediği gözetilerek iade ve tescil talepleri takip edilir. |
Satış Vaadi – Söz Verilen Tapunun Devredilmemesi Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası | TMK m.716TBK m.29, 237Tapu Kanunu m.26Noterlik Kanunu m.60, 89 | Geçerli satış vaadi sözleşmesine rağmen taşınmazın devredilmemesi hâlinde sözleşmenin şekli, ödeme ve diğer borçların yerine getirilmesi incelenir. Tapu kaydı ve mevcut şerhler değerlendirilerek tescil, sözleşmeden doğan alacak ve alternatif tazminat taleplerinin hukuki kapsamı belirlenir. |
Yüklenicinin Temliki – Müteahhitten Alınan Dairenin Tapusunun Verilmemesi Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası | TMK m.716TBK m.183–184, 237, 470 vd.tüketici işlemlerinde 6502 sayılı Kanun m.40–46 | Müteahhitten satın alınan bağımsız bölümün tapusunun verilmemesinde satış ve inşaat sözleşmeleri birlikte incelenir. Yüklenicinin hak edişi, alıcının ödemeleri, teslim ve tüketici işlemi niteliği değerlendirilerek tapu tescili, bedel iadesi veya zararların karşılanması için uygun talepler hazırlanır. |
Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin Sona Ermesi Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası | TBK m.117–125, 470 vd.TMK m.1023–1025YİBBGK 16.05.2025, E.2024/1, K.2025/2 | İnşaatın yapılmaması veya sözleşmeye aykırı bırakılması nedeniyle arsa sahibinin devrettiği payların geri alınması değerlendirilir. İnşaat seviyesi, sözleşmenin sona erme şekli ve yükleniciden hak edinen üçüncü kişilerin iyi niyeti birlikte incelenerek tapu ve tazminat talepleri belirlenir. |
Miras Taksimi – Paylaşma Anlaşmasına Uyulmaması Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası | TMK m.676–677, 716Tapu Sicili Tüzüğü m.20/1-c | Mirasçıların paylaşma anlaşmasına rağmen taşınmazların kararlaştırılan kişilere devredilmemesi incelenir. Anlaşmanın şekli, imzalar, tereke kapsamı ve tarafların yükümlülükleri değerlendirilerek tapu tescili ile sözleşmenin uygulanmasına ilişkin uyuşmazlıklar takip edilir. |
Vasiyetin Yerine Getirilmesi – Vasiyet Edilen Taşınmazın Devri İçin Tapu İptal Tescil Davası | TMK m.600, 716Tapu Sicili Tüzüğü m.20/1-b | Vasiyet edilen taşınmazın hak sahibine devredilmemesi hâlinde vasiyetnamenin içeriği, açılma süreci ve ifa yükümlüleri değerlendirilir. Mirasçı atanması ile belirli mal vasiyeti ayrıştırılarak tescil veya diğer ifa talepleri takip edilir. |
Şekle Aykırı Satış – Adi Yazılı Sözleşmeyle Alınan Taşınmaz Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası | TMK m.2, 706, 716TBK m.2376502 sayılı Kanun m.41YİBBGK 30.09.1988, E.1987/2, K.1988/2 | Tapuda veya kanunun öngördüğü resmî şekilde yapılmayan satışlarda sözleşmenin geçerliliği ve ifa durumu incelenir. Her adi yazılı sözleşme tescil hakkı vermez; tüketici hükümleri ve içtihatta kabul edilen istisnalar değerlendirilerek tescil, bedel iadesi veya tazminat seçeneği belirlenir. |
Olağanüstü Kazandırıcı Zamanaşımı – Uzun Süreli Zilyetliğe Dayalı Tapu İptal Tescil Davası | TMK m.7133402 m.14, 17–18 | Tapusuz veya kanunun sınırlı olarak saydığı kayıtlı taşınmazların kazanılması için zilyetlik, süre, tapu kayıtları ve özel mülkiyete elverişlilik araştırılır. Yalnızca uzun süre kullanım yeterli değildir; orman, mera ve diğer kamu mallarına ilişkin engeller ayrıca değerlendirilir. |
Tapu Kaydı Düzeltme Davası | TMK m.1027Tapu Sicili Tüzüğü m.74–752644 ek m.3 | Tapudaki ad, soyad, baba adı ve benzeri kimlik bilgilerinin nüfus kayıtlarıyla uyumu araştırılır. Hatanın niteliğine göre tapu müdürlüğü başvurusu veya yargısal düzeltme yolu belirlenir; mülkiyet değişikliğiyle karıştırılmadan süreç yürütülür. |
Kiracı Tahliye Davaları | TBK m.315, 316, 347, 350–352İİK m.269 vd., 272 vd. | İhtiyaç, yeniden inşa, tahliye taahhüdü, kira ödenmemesi ve diğer kanuni sebepler ayrı ayrı değerlendirilir. İhtar, süre, arabuluculuk ve uygun dava veya icra yolu belirlenerek kiraya verenin ya da kiracının temsili sağlanır. |
Kira Tespit Davası | TBK m.344–3456325 m.18/B | Konut ve çatılı işyerinin kira bedelinin kanuni esaslar çerçevesinde belirlenmesi ele alınır. Sözleşme, beş yıllık dönem, emsal kiralar, bildirim zamanı, uygulanacak kira dönemi ve bilirkişi raporları incelenir. |
Kira Alacağı ve Depozito İadesi | TBK m.313–315, 334–335, 342İİK6325 m.18/B | Ödenmeyen kira, iade edilmeyen depozito, kullanım kaynaklı hasar ve teslim uyuşmazlıklarında sözleşme ile ödeme ve teslim belgeleri incelenir. Alacak hesabı, delil tespiti, arabuluculuk, icra ve dava süreçleri yürütülür. Ödenmeyen kira bedeliyle birlikte kiralananın tahliyesi de isteniyorsa özel takip koşulları, ödeme ve itiraz süreleri ayrıca incelenir. Bu hizmetin kapsamını Kira Alacağı ve Tahliye İstemli İcra Takibi sayfamızda bulabilirsiniz. |
Kamulaştırma Bedelinin Tespiti ve Tescil Davası | 2942 m.8, 10–12, 15 | İdarenin açtığı bedel tespiti ve tescil davasında taşınmazın gerçek değerine ilişkin haklar savunulur. Emsal satışlar, arazi geliri, yapılar, değer kaybı ve bilirkişi raporları incelenerek bedele ilişkin itirazlar yürütülür. |
Kamulaştırmasız Fiilî El Atma – Bedeli Ödenmeden Kullanılan Taşınmaz | Anayasa m.35, 46TMK m.6832942 geçici m.6, ek m.4yerleşik içtihat | Yol, tesis veya benzeri kamu kullanımı nedeniyle fiilen el konulan taşınmazın hukuki durumu araştırılır. Müdahale tarihi, idare, mülkiyet ve değer tespit edilerek adli yargıdaki bedel ve ilgili talepler değerlendirilir. |
Taşınmazın Haksız Kullanımından Doğan İşgal / Ecrimisil Tazminatı | TMK m.683, 995 | Ev, dükkân, arsa veya tarlanın hak sahibi dışındaki kişilerce karşılıksız kullanılmasından doğan tazminat talepleri incelenir. Kullanım dönemi, paydaşlar arasındaki yararlanma engeli, ihtar gerekliliği, emsal gelir ve bilirkişi hesabı değerlendirilir. |
Elatmanın Önlenmesi Davası – Taşınmazın İşgaline Son Verilmesi | TMK m.683, 730 | Taşınmaza izinsiz girilmesi, kullanımın engellenmesi, sınırın aşılması veya haksız yapı yapılması hâllerinde müdahalenin durdurulması istenir. Somut olaya göre yıkım, eski hâle getirme, tazminat ve geçici koruma talepleri birlikte değerlendirilir. |
Önalım (Şufa) Davası – Hisseli Taşınmazda Hissedarın Öncelikli Alım Hakkı | TMK m.732–734 ve geçici m.17571 m.35–37 | Hisseli taşınmazdaki payın üçüncü kişiye satılması üzerine diğer paydaşın satın alma önceliği incelenir. Satışın niteliği, bildirim, geçiş hükümleri, dava süresi ve mahkemece belirlenecek bedelin yatırılması takip edilir. |
Yüklenicinin Temerrüdü – Müteahhidin Evi Geç Teslim Etmesi veya Hiç Teslim Etmemesi | TBK m.117–126, 470 vd.tüketici işleminde 6502 m.40–46 | Kararlaştırılan tarihte teslim edilmeyen konut veya işyerinde sözleşmenin devamı, sona erdirilmesi, gecikme zararı ve diğer talepler değerlendirilir. Sözleşme türü, ödeme ve inşaat seviyesi incelenerek görevli mahkeme ve takip yolu belirlenir. |
Ayıplı Konut Davaları – Eksik, Kusurlu veya Projeye Aykırı Ev | TBK m.219 vd., 244, 474–478tüketici işleminde 6502 m.8–12 | Su alan, eksik metrekareli, kusurlu imalatlı veya projeye aykırı konutlarda ayıp ve ihbar durumu araştırılır. Onarım, bedel indirimi, sözleşmeden dönme ve tazminat seçenekleri teknik tespitlerle birlikte değerlendirilir. |
Geçit Hakkı Davası – Yola Çıkışı Olmayan Arsaya veya Tarlaya Yol | TMK m.747–748 | Genel yola yeterli bağlantısı bulunmayan taşınmaz için komşu parseller üzerinden geçit kurulması değerlendirilir. Önceki parsel ve yol durumu, uygun güzergâh, en az zarar ilkesi, bedel ve tapuya tescil aşamaları takip edilir. |
Muhdesatın Aidiyetinin Tespiti – Arsa Üzerindeki Ev veya Ağaçların Kime Ait Olduğu | HMK m.106TMK m.684, 718, 722–724 | Ortaklığın giderilmesi veya kamulaştırma sırasında yapı, ağaç ve benzeri değerleri kimin meydana getirdiği tartışılıyorsa hukuki yarar ve deliller incelenir. Tespit talebi, bedel paylaşımına etkisi ve ana davayla ilişkisi değerlendirilir. |
Elbirliği Mülkiyetinin Paylı Mülkiyete Dönüştürülmesi – Miras Tapusunda Hisselerin Belirlenmesi | TMK m.6443402 ek m.3 | Miras ortaklığındaki taşınmazda mirasçıların paylarının tapuda ayrı gösterilmesi için şartları varsa tapu müdürlüğü veya mahkeme yolu değerlendirilir. Bu işlem fiziksel bölünme veya ortaklığın giderilmesiyle aynı değildir; itirazlar, paylar ve mirasçılık belgeleri incelenir. |
İpoteğin Kaldırılması Davası | TMK m.858, 881–883İİK m.153 | Borcun ödenmesine rağmen kaldırılmayan veya sona erdiği ileri sürülen ipoteğin dayanağı ve kayıtları incelenir. Terkin talebi, alacaklı beyanı, gerekli bildirimler ve uyuşmazlığın niteliğine uygun yargısal yol değerlendirilir. |
Kira Uyarlama Davası | TBK m.1386325 m.18/B | Sözleşme kurulduktan sonra ortaya çıkan olağanüstü koşulların edimler üzerindeki etkisi incelenir. Kira tespitinden farklı koşulları bulunan uyarlama talebinde öngörülemezlik, aşırı ifa güçlüğü, deliller ve talep kapsamı değerlendirilir. |
Kiralanan Taşınmaza Verilen Zararlar İçin Tazminat Davası | TBK m.316, 334–3356325 m.18/B | Olağan kullanımı aşan hasarların giderilmesi için teslim tutanağı, fotoğraflar ve teknik deliller incelenir. Bildirim, zarar hesabı, arabuluculuk ve gerektiğinde dava süreçlerinde hukuki temsil sağlanır. |
Komşuluk Hukuku Davaları – Gürültü, Su Sızıntısı ve Komşunun Verdiği Zararlar | TMK m.730, 737–7466325 m.18/B | Gürültü, koku, duman, su akıntısı, kazı ve benzeri komşuluk sorunlarında hukuka aykırı etkinin giderilmesi değerlendirilir. Arabuluculuk, delil tespiti, teknik inceleme, müdahalenin önlenmesi ve oluşan zararların tazmini süreçleri yürütülür. |
Taşkın Yapı Davaları – Komşunun Yapısının Arsaya Taşması | TMK m.725gerektiğinde m.683, 738 | Komşu binanın veya yapının parsel sınırını aşması hâlinde mülkiyet, iyi niyet, itiraz ve bedel koşulları incelenir. Olayın özelliklerine göre müdahalenin giderilmesi, yıkım, irtifak ya da mülkiyet devri talepleri değerlendirilir. |
Kadastro Hatasının Düzeltilmesi – Yanlış Sınır ve Yüzölçümü | 3402 m.417579 m.16TMK m.719 | Ölçü, sınırlandırma, çizim ve hesap hataları ile teknik yöntemlerden doğan farklar ayrılır. Kadastro müdürlüğü işlemi, teknik belgeler, tebligat ve koşulları varsa düzeltmenin kaldırılması davası takip edilir. |
Kadastro Tespitine İtiraz Davası | 3402 m.9–12, 25–26uyuşmazlığa göre m.13–17 | Kadastroda taşınmazın başkası adına yazılması, sınır, yüzölçümü veya hak sahibinin yanlış belirlenmesi iddiaları incelenir. Askı süresi ve kesinleşme durumu belirlenerek kadastro mahkemesi veya genel mahkeme yolu değerlendirilir. |
Tapu Sicilinden Doğan Zararların Tazmini | TMK m.1007 | Hatalı sicil işlemi veya tapunun iptali nedeniyle ortaya çıkan zararların devletin sorumluluğu kapsamında karşılanıp karşılanmayacağı incelenir. Zarar, sicil işlemiyle bağlantı, bedel tespiti ve ilgili dava koşulları değerlendirilir. |
Zilyetliğin Korunması – Taşınmazın Fiilî Kullanımına Müdahalenin Önlenmesi | TMK m.981–9843091 m.1–7HMK m.4 | Fiilen kullanılan taşınmaza yapılan saldırıda mülkiyet davasından farklı koruma yolları incelenir. Zilyetlik, müdahale tarihi ve mevcut davalar değerlendirilerek şartları varsa kaymakamlık başvurusu veya adli yargıda zilyetlik davası yürütülür. |
Miras Kalan Tarım Arazilerinin Devri ve Paylaşılması | 5403 m.8, 8/A–8/ÇTMK m.640, 642 | Miras kalan tarlaların bölünebilirliği, tarımsal niteliği ve özel devir kuralları incelenir. Mirasçılar arasında anlaşma, ehil mirasçıya devir, bedel ve gerektiğinde mahkeme aracılığıyla paylaşım seçenekleri için hukuki destek sağlanır. |
İrtifak Hakkı Davaları – Taşınmaz Üzerindeki Kullanım Hakkının Korunması | TMK m.779–838 | Geçit, intifa, oturma veya üst hakkının kapsamı, kullanımı ve sona ermesi nedeniyle doğan uyuşmazlıklar incelenir. Tapu ve kuruluş belgeleri üzerinden müdahalenin önlenmesi, hakkın tespiti, değiştirilmesi veya kaldırılması talepleri hazırlanır. |
Haksız Yapı – Başkasının Arsasına Yapılan Bina ve Masraflar | TMK m.722–724 | Başkasının arazisinde yapılan yapının kaldırılması, malzeme ve emek bedeli veya şartları varsa arazi devri talepleri incelenir. Yapı ve arsanın değeri, tarafların iyi niyeti, rıza ve tapu durumu değerlendirilerek uygun talep belirlenir. |
Sebepsiz Zenginleşme – Geçersiz Taşınmaz Satışında Ödenen Paranın İadesi | TBK m.77–82, 237TMK m.706 | Geçersiz satış için ödenen bedelin iadesi ile mülkiyet talebi birbirinden ayrılır. Ödeme belgeleri, sözleşmenin geçerliliği ve iade hesabı incelenir. Yalnızca para ödenmiş olması tapuyu kendiliğinden almayı sağlamaz; uygun alacak ve tazminat yolu belirlenir. |
İmar, Kadastro, Kentsel Dönüşüm ve Özel Taşınmaz Uyuşmazlıkları
İmar ve idarenin tesis ettiği işlemlerin iptali ile mülkiyet veya bedel davaları farklı yargı yollarına tabi olabilir. Görevli mahkeme, süre ve başvuru koşulları işlem türüne göre belirlenir.
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
İmar Planı ve Parselasyon İşleminin İptali | 3194 m.8, 18–192577 m.2, 7, 11, 27 | İmar planı değişikliği, düzenleme ortaklık payı, parsel dağıtımı ve imar uygulamaları hukuka uygunluk yönünden incelenir. İlan ve tebligat süreleri, şehircilik ilkeleri, teknik raporlar ve yürütmenin durdurulması talepleri değerlendirilir. |
İmar Para Cezası ve Yıkım Kararına İtiraz | 3194 m.21, 30, 32, 422577 m.2, 27 | Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı iddiasıyla verilen yıkım ve para cezalarında tutanak, yetki, hesap ve tebligat incelenir. İdari başvuru, görevli yargı yolu ve koşulları varsa yürütmenin durdurulması talebi yürütülür. |
Hukuki El Atma – İmar Planında Kamu Alanına Ayrılan Taşınmaz | Anayasa m.352942 ek m.13194 m.102577 m.2, 10–13 | Taşınmazın imar planında park, yol veya kamu hizmetine ayrılması nedeniyle uzun süre kullanılamaması incelenir. Planın durumu, kısıtlamanın süresi ve idari başvurular değerlendirilerek idari yargıda uygun talep belirlenir. |
Riskli Yapı Tespitine İtiraz ve Kentsel Dönüşüm | 6306 m.3, 5–6Uygulama Yönetmeliği | Riskli yapı raporu, tebligat, tahliye ve yıkım süreçleri incelenir. Teknik itirazlar, idari yargı başvuruları, dönüşüm sözleşmeleri ve maliklerin hakları birlikte değerlendirilerek sürecin ilgili aşamalarında hukuki temsil sağlanır. |
Kentsel Dönüşümde Hisse Satışına İtiraz | 6306 m.6Uygulama Yönetmeliği m.15, 15/A | Dönüşüm kararına katılmayan malikin payının satışı sürecinde çoğunluk, teklif, bildirim, değerleme ve satış işlemleri incelenir. İdari işlemlere karşı başvuru ve davalar, özel hukuk sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklardan ayrılarak takip edilir. |
Kadastro Güncellemesine İtiraz – Yenilenen Parsel Sınırları | 3402 m.22/aKadastro Güncelleme Yönetmeliği | Eski paftaların yenilenmesi sırasında parselin sınır veya yüzölçümünde ortaya çıkan değişiklikler değerlendirilir. Teknik uygulamanın kapsamı, ilan, komşu parseller ve mevcut mülkiyet kayıtları incelenerek uygun itiraz ve dava yolu belirlenir. |
Orman Kadastrosu ve Orman Şerhi Uyuşmazlıkları | 6831 m.2, 7–113402 m.4TMK m.1007 | Taşınmazın orman sınırında kalması, orman kadastrosu veya ilgili tapu belirtmeleri incelenir. İşlemin niteliği ve kesinleşmesine göre itiraz, mülkiyet davası ve koşulları varsa tazminat yolları ayrı ayrı değerlendirilir. |
2/B ve Hazine Taşınmazlarının Satışı | 6292 m.6–74706 m.47579 geçici m.1 | Kullanıcılık ve hak sahipliği, satış koşulları, bedel, başvuru ve ödeme durumu dosya üzerinden incelenir. Özel süreler ve geçiş hükümleri değerlendirilerek idari başvuru, kayıt düzeltme veya uygun dava yolu belirlenir. |
Hazine Ecrimisiline İtiraz – Kamu Taşınmazı İçin İstenen Kullanım Bedeli | 2886 m.752577 m.2, 7, 11 | İdarenin kamu taşınmazının izinsiz kullanımı nedeniyle istediği ecrimisilde kullanım, dönem ve bedel araştırılır. İhbarnamenin hukuka uygunluğu, idari itiraz ve iptal davası değerlendirilir. Bu yol, özel maliklerin haksız kullanım tazminatı davasından farklıdır. |
Kamulaştırılan Taşınmazı Geri Alma Hakkı | 2942 m.22–23 | Kamulaştırılan taşınmazın amacında kullanılmaması veya ihtiyaçtan çıkması hâlinde kanundaki özel şartlar incelenir. Kamulaştırma dosyası, kullanım, bildirim ve bedel üzerinden geri alma talebinin mümkün olup olmadığı değerlendirilir. |
Mera ve Kıyı Uyuşmazlıkları – Kamu Alanında Kalan Taşınmazlar | 4342 m.4, 6–143621 m.5–7TMK m.715, 1007 | Taşınmazın mera, yaylak, kışlak veya kıyı sınırı içinde kalması, tapu kaydı ve kullanım durumu incelenir. İdari sınır ve tahsis işlemleri ile mülkiyet veya tazminat davaları ayrıştırılarak uygun başvuru yolu belirlenir. |
Konut Kooperatifi Uyuşmazlıkları – Üyeye Daire ve Tapu Verilmemesi | 1163 m.16, 23, 42, 53 ve ek m.67579 m.6TMK m.716 | Üyelik, tahsis, aidat ve konut teslimine ilişkin belgeler incelenir. Üyelikten çıkarma ve genel kurul kararına itiraz ile tapu, teslim ve ödeme talepleri farklı koşullara göre değerlendirilir; kanuni devir sınırlamaları dikkate alınır. |
Devre Mülk ve Devre Tatil Uyuşmazlıkları | KMK m.57–656502 m.50 | Dönemli konut kullanımına ilişkin hakkın tapuya dayanan devre mülk mü yoksa sözleşmesel devre tatil mi olduğu belirlenir. Sözleşme, teslim, kullanım ve ödeme kayıtları üzerinden geçerlilik, bedel iadesi ve diğer talepler incelenir. |
Taşınmaza Dair Temel Sözleşmelerin Hazırlanması
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Kira Sözleşmesi | TBK Md. 299 vd. | Kiracıya bırakılan kullanım hakkı ile kira bedeli ve tarafların bakım yükümlülükleri yazılı hale getirilir. Artış, depozito, teslim ve sona erme hükümleri kiralananın türüne göre düzenlenir. |
Taşınmaz Satış ve Satış Vaadi Sözleşmesi | TBK Md. 237TMK Md. 706 | Taşınmaz satışı mülkiyet devrine, satış vaadi ise ileride devri isteme hakkına yöneliktir. Resmî şekil, bedel, teslim, teminat ve tapu üzerindeki kısıtlamalar işlem yapılmadan önce birlikte değerlendirilir. Devir gerçekleşmiyorsa satış vaadine dayalı tapu iptal ve tescil; ön ödemeli tüketici konutunda 6502 m.41 kapsamındaki şekil koruması incelenir. |
Arsa Payı / Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi | TBK Md. 237, 470 vd. | Arsa sahibi belirli payları devretmeyi, yüklenici ise yapı yapıp kararlaştırılan bölümleri teslim etmeyi üstlenir. Paylaşım, proje, süre, gecikme, ayıp ve teminat hükümleri açıkça düzenlenir. Sözleşmenin sona ermesi halinde arsa sahibinin devrettiği tapuların geri alınması, tasfiye ve üçüncü kişilerin hakları ayrıca değerlendirilir. |
Taşınmaz Hisse Devir Sözleşmesi | TMK Md. 706TBK Md. 237 | Taşınmazdaki payın başka kişiye devrinde bedel, pay oranı ve teslim koşulları belirlenir. Tapu kısıtlamaları, diğer paydaşların hakları ve işlemin resmî şekli incelenerek devir planlanır. |
Taşınmaz Bağışlama Sözleşmesi | TBK Md. 285 vd., 288 | Taşınmazın karşılıksız devrinde bağışlayan ve bağışlananın iradeleri resmî işleme bağlanır. Varsa koşul veya yüklemeler, ehliyet ve mirasçıların hakları incelenerek bağışın hukuki sonuçları açıklığa kavuşturulur. |
Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi | TBK Md. 611–619 | Bakım ve gözetim yükümlülüğü karşılığında taşınmaz devri veya devir taahhüdü kararlaştırılabilir. Bakımın kapsamı, güvence ve sözleşmenin sona ermesi düzenlenir; görünürde işlem iddialarına yol açabilecek durumlar değerlendirilir. |
İpotek Sözleşmesi | TMK Md. 856, 881 vd. | Bir alacağın taşınmazla güvence altına alınması için ipotek kapsamı ve sınırı belirlenir. Borcun kaynağı, derece, üst sınır ve kaldırma koşulları değerlendirilerek resmî senet ve tescil hazırlanır. |
Fiilî Kullanım Sözleşmesi – Hisseli Taşınmazın Kullanımının Paylaşılması | TMK Md. 689, 693 | Paydaşlar, ortak taşınmazın hangi kısmını kimin kullanacağını anlaşmayla belirleyebilir. Kullanım sınırları, ortak giderler ve değişiklik koşulları yazılır; anlaşmanın mülkiyeti fiziksel olarak bölmediği dikkate alınır. |
Önalım Hakkı Sözleşmesi – Taşınmazı Öncelikle Satın Alma Hakkı | TMK Md. 735TBK Md. 237 | Sözleşmesel önalım hakkı, malik satış yaparsa hak sahibine öncelikle satın alma imkânı tanır. Kullanım koşulları, süre ve tapuya şerhin üçüncü kişilere etkisi düzenlenir. |
Trampa Sözleşmesi – Ev, Arsa veya Tarla Takası | TBK Md. 282–284 | Trampada taraflar para karşılığı satış yerine mal veya taşınmazlarını karşılıklı devreder. Değer farkı, tapu yükleri, teslim ve ek ödeme hükümleri belirlenerek resmî devir işlemleri eşgüdümlü yürütülür. |
Ön Ödemeli Konut Satışı – Projeden Ev Alma Uyuşmazlıkları | 6502 m.40–46Ön Ödemeli Konut Satışları Hakkında Yönetmelik | İnşaat başlamadan veya tamamlanmadan satın alınan konutlarda ruhsat, sözleşme şekli, ön bilgilendirme ve teminatlar incelenir. Cayma, sözleşmeden dönme, teslim ve ödeme iadesi taleplerinin koşulları ile satıcının yükümlülükleri değerlendirilir. |
Alım ve Geri Alım Hakkı – Taşınmazı Satın Alma veya Geri Alma Anlaşması | TMK m.736TBK m.237–238TMK m.1009 | Taşınmazı belirlenen koşullarla satın alma veya satılmış taşınmazı geri alma hakkı kurulurken şekil, süre, bedel ve tapuya şerh incelenir. Hakkın kullanılması ve üçüncü kişilere etkisi sözleşmede açıkça düzenlenir. |
Taşınmaz Simsarlığı – Emlakçı Sözleşmesi ve Komisyon Uyuşmazlıkları | TBK m.520–525Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik | Alım, satım veya kiralamaya aracılık sözleşmesinin şekli, hizmet kapsamı ve komisyon koşulları incelenir. Ücretin doğup doğmadığı, verilen yetki, yapılan işlem ve belgeler değerlendirilerek sözleşme veya alacak uyuşmazlığı ele alınır. |
İnşaat Sözleşmelerinde Teminat ve Aşamalı Tapu Devri | TBK m.26, 117–125, 470 vd.TMK m.881 vd. | İnşaat ilerlemesine bağlı tapu devri, ipotek, teminat ve gecikme hükümleri tarafların risklerine göre hazırlanır. Arsa sahibinin, yüklenicinin ve alıcının hakları; teslim, ayıp, fesih ve ödeme koşullarıyla birlikte değerlendirilir. |
Tapu Sicili Ve Diğer İşlemler
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Takyidat İncelemesi – Alınacak Ev veya Arsanın Tapu Yüklerinin Araştırılması | TMK m.705–706, 1020TBK m.2372644 m.261512 m.61/A | Satın alınacak taşınmazın mülkiyeti, takyidatları, imar durumu, proje ve kullanım bilgileri incelenir. Satış sözleşmesi, ödeme güvencesi, temsil yetkisi ve tapu veya noterlikte yapılacak işlem öncesinde hukuki danışmanlık sağlanır. |
Tapu Devri | TMK Md. 705–706 | Satış, bağış veya miras gibi farklı sebepler tapuda farklı belge ve işlemler gerektirir. Hak sahipliği, temsil yetkisi, taşınmaz üzerindeki kayıtlar ve mali yükümlülükler kontrol edilerek devir tamamlanır. |
Veraset ve İntikal – Miras Kalan Taşınmazın Tapu Devri | TMK Md. 599, 705 | Ölüm sonrasında hak sahipleri mirasçılık belgesiyle belirlenir ve kayıtlı malların intikali yapılır. Mirasın reddi, vergi işlemleri ve ortaklık biçimi incelenerek yanlış kişi veya payla tescil önlenmeye çalışılır. |
Tapu Kaydı Düzeltme İşlemleri | TMK Md. 1027 | Tapudaki yazım veya kayıt hatasının giderilmesi için önce sicil belgeleriyle mevcut durum karşılaştırılır. İlgililerin onayıyla düzeltme mümkün değilse gerekli yargısal başvurunun kapsamı belirlenir. |
Mirasın Paylaştırılması | TMK Md. 642 vd., 676 | Miras kalan taşınmazın mirasçılar arasında paylaştırılmasında değer, pay oranı ve denkleştirme bedelleri belirlenir. Anlaşmanın şekli, tüm mirasçıların katılımı ve tapuda uygulanabilirliği birlikte kontrol edilir. |
İpotek Kurulması ve Kaldırılması | TMK Md. 856, 883 | İpotek tesisinde taşınmazın hangi alacağa teminat oluşturacağı, kaldırılmasında ise terkin dayanağı belirlenir. Alacaklının onayı, ödeme belgeleri ve tapu kayıtları incelenerek ilgili sicil işlemi yürütülür. |
Tapu Şerhi Konulması ve Kaldırılması | TMK Md. 1009–1011 | Satış vaadi, aile konutu veya diğer şerh edilebilir haklar tapu kaydında görünür hale getirilebilir. Şerhin hukuki dayanağı, gerekli belgeler ve kaldırılma koşulları işlem türüne göre incelenir. |
Kat Mülkiyeti ve Kat İrtifakı Kurulması | KMK Md. 10–14 | Kat irtifakı yapılacak yapının bağımsız bölümlerine ilişkin hakları, kat mülkiyeti tamamlanmış yapıdaki mülkiyeti düzenler. Proje, arsa payı ve yönetim planı incelenerek kuruluş belgeleri hazırlanır. |
İmar ve Yapı Ruhsatı İşlemleri | İmar K. Md. 21–32 | Taşınmazın imar planı, yapılaşma koşulları, ruhsat ve kullanım izinleri yatırım kararını etkiler. Plan notları ve idari kayıtlar incelenerek yapılabilecek işlem ile itiraz veya dava ihtiyacı belirlenir. |
Tevhit ve İfraz – Arsaların Birleştirilmesi ve Parsellere Ayrılması | İmar K. Md. 15–16 | Tevhid, parsellerin birleştirilmesini; ifraz, bir parselin ayrılmasını ifade eder. İmar ve tarım arazisi sınırlamaları, teknik ölçümler ve gerekli idari onaylar incelenerek tapu işlemleri hazırlanır. |
Cins Değişikliği – Tapudaki Arsa, Tarla veya Bina Niteliğinin Değiştirilmesi | Tapu Sicili Tüzüğü3194 m.30ilgili kadastro düzenlemeleri | Arsa üzerindeki yapının veya taşınmaz niteliğindeki değişikliğin tapuya işlenmesi gerekebilir. Kadastro, ruhsat ve yapı belgeleri incelenerek kaydın mevcut hukuki duruma uygun hale getirilmesi sağlanır. |
İrtifak Hakkı Kurulması ve Kaldırılması – Taşınmaz Üzerinde Kullanım Hakkı | TMK Md. 780, 783 vd. | Taşınmazdan belirli biçimde yararlanma hakkı resmî işlem ve tescille kurulabilir. Kullanım alanı, süre ve sona erme nedeni belirlenerek kuruluş veya tapudan silinme işlemleri hazırlanır. |
Aile Konutu Şerhi | TMK m.194Tapu Sicili Tüzüğü m.49 | Aile konutu niteliğindeki taşınmaza şerh verilmesi ve hukuki dayanağı sona eren şerhin kaldırılması değerlendirilir. Evlilik, yerleşim ve tapu belgeleri incelenir; gerektiğinde aile mahkemesi ve tapu müdürlüğü başvuruları takip edilir. Satış gerçekleşmişse şerh talebi ile devir kaydının iptali ayrı değerlendirilir. Rızasız aile konutu satışı nedeniyle tapu iptal ve tescil konusundan ilerleyebilirsiniz. |
Tapu İşleminin Reddine İtiraz | Tapu Sicili Tüzüğü m.26TMK m.1015–1016 | Tapu müdürlüğünün işlem talebini reddetme gerekçesi, belgeler ve temsil yetkisi incelenir. İdari itiraz süreci ile uyuşmazlığın niteliğine göre başvurulabilecek yargı yolu birbirinden ayrılarak takip edilir. |
Vesayet Altındaki Kişinin Taşınmazını Satma İzni | TMK m.444, 462–463 | Vasi tarafından taşınmazın satılması için gereken izinler, satış usulü ve vesayet altındaki kişinin menfaati değerlendirilir. Mahkeme dosyası, değerleme, temsil ve tapu belgelerinin hukuka uygun hazırlanmasına destek sağlanır. |
Yabancıların Türkiye’de Taşınmaz Edinmesi | 2644 m.35–36ilgili özel mevzuat | Edinim şartları, alan ve bölge sınırlamaları, kişi veya şirketin hukuki durumu ve tapu belgeleri incelenir. Satın alma öncesi mülkiyet, takyidat ve temsil kontrolü yapılır; koşullarına göre devir ve tasfiye uyuşmazlıkları değerlendirilir. |
Arabuluculuk, Geçici Hukuki Koruma ve İcra Yolları
Her tapu davasında arabuluculuk zorunlu değildir. Kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşuluk uyuşmazlıklarında dava şartı ile ilamsız tahliye ve tüketici hukukundaki istisnalar somut talebe göre kontrol edilir.
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Gayrimenkul Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk | 6325 m.17/B, 18/A–18/Btüketici uyuşmazlıklarında 6502 m.73/A | İlamsız icra yoluyla tahliye istisnası saklı olmak üzere kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşuluk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk değerlendirilir. Diğer elverişli uyuşmazlıklarda ihtiyari arabuluculuk, anlaşmanın tapuya etkisi ve gerekli mahkeme onayı incelenir. |
Gayrimenkul Davalarında Tedbir ve Delil Tespiti | HMK m.389–399, 400–405TMK m.1010–1011 | Taşınmazın devri veya mevcut durumun değişmesi nedeniyle hakkın korunmasının zorlaşacağı hâller değerlendirilir. İhtiyati tedbir, tapuya kayıt ve kaybolma riski bulunan teknik delillerin mahkeme aracılığıyla tespiti talepleri hazırlanır. |
İhalenin Feshi – İcra Yoluyla Taşınmaz Satışına İtiraz | İİK m.1347571 m.1 | İcra yoluyla satışta ilan, tebligat, artırma ve ihale işlemleri incelenir. Başvuru hakkı, süre, harç ve teminat koşulları değerlendirilerek ihalenin feshi talebi takip edilir; taşınmazın mülkiyetine ilişkin ayrı davalarla farkı gözetilir. |
Tasarrufun İptali – Borçlunun Kaçırdığı Taşınmazın Haczi ve Satışı | İİK m.277–2847571 m.2 | Alacaklıdan mal kaçırma iddiasında devir, borcun doğumu ve takibe ilişkin koşullar incelenir. Bu dava kural olarak tapuyu alacaklıya geçirmez; alacaklının taşınmaz üzerinde cebrî icra yetkisi elde etmesine yöneliktir. Muvazaa davalarıyla ayrımı yapılır. |
Mevzuat ve hukuki dayanaklar
Gayrimenkul (taşınmaz) Hukukunun Temel Kaynakları
Gayrimenkule dair Kanunlar
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Türk Medeni Kanunu (Eşya Hukuku Hükümleri) | 4721 s. Kanun | Eşya hukuku hükümleri mülkiyet, zilyetlik, tapu sicili ve sınırlı ayni hakların temelini oluşturur. Taşınmaz üzerinde hangi hakkın bulunduğu ve üçüncü kişilere karşı nasıl korunacağı bu çerçevede belirlenir. |
Kat Mülkiyeti Kanunu | 634 s. Kanun | Apartman ve sitelerde bağımsız bölümler, ortak alanlar ve yönetim ilişkileri bu kanunda düzenlenir. Aidat, yönetim kararı, ortak yere müdahale ve arsa payı uyuşmazlıklarında temel başvuru kaynağıdır. |
Tapu Kanunu | 2644 s. Kanun | Tapu işlemleri ve taşınmaz edinimine ilişkin özel hükümler içerir. Resmî işlemin türü, tarafların edinim yetkisi ve sicile ilişkin usuller Medeni Kanunla birlikte değerlendirilir. |
İmar Kanunu | 3194 s. Kanun | Planlama, parselasyon, yapı ruhsatı ve imara aykırı yapılaşmanın temel kurallarını düzenler. Taşınmazın kullanılabilirliği ile yıkım veya para cezası gibi işlemlerin dayanağı bu hükümler üzerinden incelenir. |
Kamulaştırma Kanunu | 2942 s. Kanun | Kamu yararı için taşınmaz edinilmesi, bedelin belirlenmesi ve tescil süreçlerini düzenler. Malik açısından değerleme, idari işlemler ve bedel taleplerinin hangi yolla ileri sürüleceğinin belirlenmesinde önemlidir. |
Kadastro Kanunu | 3402 s. Kanun | Taşınmazların sınırlarının ve hak sahiplerinin belirlenerek tapu siciline kaydedilmesini düzenler. Kadastro tespiti, askı ilanı ve itirazlara ilişkin uyuşmazlıklarda tespit belgeleriyle birlikte uygulanır. |
Türk Borçlar Kanunu (Kira, Taşınmaz Satışı ve Satış Vaadi) | TBK Md. 237 vd., 299 vd. | Kira, taşınmaz satışı ve satış vaadi gibi sözleşmelerde karşılıklı borçları düzenler. Teslim, bedel, ayıp, temerrüt ve sona erme talepleri sözleşmeyle birlikte bu hükümler üzerinden değerlendirilir. |
Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu | 5403 s. Kanun | Tarım arazilerinin korunması ve amaç dışı kullanımına ilişkin kurallar içerir. Bölünme, devir ve miras işlemlerinde tarımsal arazi niteliğinin doğurduğu sınırlamalar ayrıca kontrol edilir. |
Hukuk Muhakemeleri Kanunu | 6100 s. Kanun | Görev, yetki, ispat, bilirkişi, geçici koruma ve kanun yolları bakımından taşınmaz davalarının usulünü belirler. |
İcra ve İflas Kanunu | 2004 s. Kanun | Alacak takibi, tahliye, ipoteğin paraya çevrilmesi, taşınmaz satışı ve ihalenin feshi bakımından uygulanır. |
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu | 6325 s. Kanun | Dava şartı ve ihtiyari arabuluculuk ile taşınmaz devrini konu alan anlaşmaların usulünü düzenler. |
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun | 6502 s. Kanun | Tüketici niteliğindeki konut alımları, ayıplı konut, ön ödemeli satış ve devre tatil işlemlerinde uygulanır. |
Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun | 6306 s. Kanun | Riskli yapı, dönüşüm kararı, tahliye, yıkım ve pay satışı süreçlerinin özel kurallarını içerir. |
İdari Yargılama Usulü Kanunu | 2577 s. Kanun | İmar, parselasyon ve diğer idari işlemlere karşı dava, başvuru ve yürütmenin durdurulması usulünü düzenler. |
Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun | 3091 s. Kanun | Taşınmazın fiilî kullanımına yapılan müdahalelerin idari yoldan önlenmesini düzenler; mülkiyeti kesin olarak belirlemez. |
Orman Kanunu ve Mera Kanunu | 6831 ve 4342 s. Kanunlar | Orman, mera ve diğer özel statülü arazilerin sınır, kullanım, tahsis ve mülkiyet uyuşmazlıklarında dikkate alınır. |
Kıyı Kanunu | 3621 s. Kanun | Kıyı ve sahil şeridindeki kullanım ile yapılaşma sınırlamalarını düzenler. |
Hazine ve 2/B Taşınmazlarına İlişkin Düzenlemeler | 4706, 6292 ve 2886 s. Kanunlar | Kamu taşınmazlarının satışı, hak sahipliği, ihale ve idarece istenen ecrimisil bakımından özel kuralları içerir. |
Noterlik Kanunu | 1512 s. Kanun m.60, 61/A, 89 | Satış vaadi, noterlerin taşınmaz satış yetkisi ve işlem şekli bakımından tapu mevzuatıyla birlikte uygulanır. |
Kooperatifler Kanunu | 1163 s. Kanun | Konut kooperatiflerinde üyelik, karar, tahsis ve taşınmaz devri ilişkilerini düzenler. |
Gayrimenkule Dair Diğer Mevzuat
Mevzuat adları, Mevzuat Bilgi Sistemi veya ilgili kamu kurumunun resmî kaynağına bağlantı verir.
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Tapu Sicili Tüzüğü | TMK Md. 997TST | Tapu sicilinin tutulması ve tescil, şerh, beyan, terkin işlemlerinin uygulanmasını düzenler. Başvuruda gerekli belge, temsil ve kayıt usulünün belirlenmesinde teknik işlem rehberi niteliğindedir. |
Kat Mülkiyeti ve Kat İrtifakı İşlemlerine İlişkin TKGM Düzenlemeleri | KMK Md. 10–14 | Kat mülkiyeti ve kat irtifakı sicil işlemlerine ilişkin güncel genelge ve uygulama düzenlemeleri TKGM mevzuat dizininden izlenir. Bu satır tek bir yönetmeliği değil, ilgili resmî düzenlemeler bütününü gösterir. |
Tapu Müdürlüklerince Düzenlenen Resmî Senetlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik | Tapu K. Md. 26 | Tapu müdürlüğünde düzenlenen resmî senetlerin hazırlanması ve imzalanmasına ilişkin usulleri belirler. Tarafların kimliği, temsil yetkisi ve işlem iradesinin belgeye doğru aktarılması bakımından dikkate alınır. |
Tapu ve Kadastro Verilerinin İşlenmesi ve Elektronik Ortamda Yapılacak İşlemler Hakkında Yönetmelik | TMK Md. 1020ilgili Yönetmelik | Tapu ve kadastro verilerinin kullanılması ile elektronik ortamda yapılacak işlemlerin usullerini düzenler. Veri erişimi, başvuru yetkisi ve elektronik kayıt işlemlerinde ilgili kurallar kontrol edilir. |
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği | İmar K. Md. 44 | İmar planı bulunan alanlarda yapılaşma ve ruhsat işlemlerinin teknik kurallarını açıklar. Parselin yapılaşma koşulları, proje ve izin talepleri incelenirken plan notlarıyla birlikte değerlendirilir. |
Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği | İmar K. Md. 44 | İmar planı bulunmayan alanlardaki yapılaşmaya ilişkin esasları düzenler. Yerleşim niteliği, parsel durumu ve yapı türü belirlenerek izin koşulları ile uygulanabilecek sınırlamalar incelenir. |
Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği | 4708 s. Kanun | Yapı denetimi sürecinde görev, belge ve uygulama usullerini düzenler. İnşaatın projeye uygunluğu, denetim kayıtları ve sorumluluk iddiaları değerlendirilirken ilgili denetim aşamaları incelenir. |
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik | 6585 s. Kanun Md. 16 | Taşınmaz ticareti yapan işletmelerin faaliyet koşulları ve aracılık işlemlerini düzenler. Yetkilendirme sözleşmesi, hizmet bedeli ve taraflara verilen bilgilerin uygunluğu bakımından önem taşır. |
Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik | 5403 s. KanunRG 04.04.2026 | Tarım arazilerinin korunması, kullanım izinleri ve tarım dışı kullanımına ilişkin başvuruları düzenler. 4 Nisan 2026 tarihli düzenleme ve eski başvurulara ilişkin geçiş hükümleri dikkate alınarak arazi niteliği, izin ve idari başvuru koşulları incelenir. |
Kadastro Güncelleme Yönetmeliği | 3402 m.22/a | Yenileme ve güncelleme işlemlerinin teknik ve idari usullerini düzenler. |
6306 Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği | 6306 s. Kanun | Riskli yapı tespiti, itiraz, tebligat ve pay satışı usullerini kanunla birlikte tamamlar. |
Ön Ödemeli Konut Satışları Hakkında Yönetmelik | 6502 m.40–46 | Ön bilgilendirme, sözleşme, teminat, cayma ve teslim yükümlülüklerini tamamlar. |
Gayrimenkul hukukunun temel konuları
Gayrimenkul (eşya) Hukukunun Temel Konuları
Mülkiyet
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Mülkiyet Hakkının İçeriği – Malikin Kullanma, Yararlanma ve Tasarruf Yetkileri | TMK Md. 683 | Mülkiyet hakkının içeriği -TMK Madde 683: Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir. |
Bütünleyici Parça – Taşınmazdan Ayrılamayan Yapı ve Unsurlar | TMK Md. 684 | Mülkiyet hakkının kapsamı – TMK 684 : Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur. Bütünleyici parça, yerel âdetlere göre asıl şeyin temel unsuru olan ve o şey yok edilmedikçe, zarara uğratılmadıkça veya yapısı değiştirilmedikçe ondan ayrılmasına olanak bulunmayan parçadır. |
Doğal Ürünler – Taşınmazdan Elde Edilen Ürünler Üzerindeki Haklar | TMK Md. 685 | Bir maldan dönemsel olarak elde edilen ürünler, ayrılıncaya kadar o malın bütünleyici parçası sayılır. Ürün üzerindeki hak, mülkiyet veya intifa gibi yararlanma yetkisinin kapsamına göre belirlenir. |
Eklenti – Taşınmaza Hizmet Eden Taşınır Eşyalar | TMK Md. 686–687 | Asıl şeyin işletilmesi, korunması veya yararı için sürekli özgülenen taşınır eklenti sayılabilir. Bir eşyaya ilişkin tasarrufun eklentiyi kapsayıp kapsamadığı bu özgüleme ve tarafların iradesine göre incelenir. |
BİRLİKTE MÜLKİYET (Hisseli Mülkiyet)
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Paylı Mülkiyet – Hisseli Tapu | TMK Md. 688–700 | Bir mal üzerinde birden fazla kişinin belirli paylarla malik olmasıdır. Payın devri, kullanım, yönetim, giderler ve ortaklığın sona erdirilmesi paylı mülkiyet kurallarına göre değerlendirilir. Kapsamdaki işlemler ve ayrıntılar
|
Elbirliği Mülkiyeti – Miras ve Benzeri Ortaklıklarda Birlikte Hak Sahipliği | TMK Md. 701–703 | Kanunun veya sözleşmenin kurduğu topluluğa bağlı ortak mülkiyette, ortakların belirlenmiş payları bulunmaz. Özellikle paylaşılmamış mirasta tasarruf yetkisi ve ortakların birlikte hareket etmesi önem taşır. Kapsamdaki işlemler ve ayrıntılar
|
Taşınmaz Mülkiyeti
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
