0532 064 0198
EskiÅŸehir Ä°cra ve Ä°flas Hukuku Hizmetlerimiz
Alacaklarınızın en hızlı şekilde tahsil edilmesi ve icra tehditlerine karşı haklarınızın savunulması için uzman kadromuzla yanınızdayız.
Ä°cra ve Ä°flas Hukuku alanında çalışan hukuk büromuz, alacakların tahsiline yönelik Ä°cra Ä°flas Kanunu’ndan kaynaklanan uyuÅŸmazlıklarda müvekkillerine EskiÅŸehir Ä°cra Avukatı ve danışmanlık hizmeti vermektedir.
Eskişehir Avukat Emre TAŞ Hukuk ve Danışmanlık Bürosu tarafından yürütülen başlıca icra takip yöntemleri, haciz/satış işlemleri ve icra davaları yazımızın devamında detaylıca incelenmiştir.
İcra Hukuku Alanında Profesyonel Destek
İcra takibi başlatmak, haciz işlemlerini yürütmek veya size gelen bir ödeme emrine itiraz etmek istiyorsanız, hak kaybı yaşamamak adına aşağıdaki formu doldurarak bize ulaşabilirsiniz. Size en kısa sürede dönüş yapacağız.
İcra Hukuku ve Takip Yolları
Alacaklının borcunu devlet gücüyle tahsil edebilmesi için kanun koyucu farklı borç türlerine göre farklı takip yolları öngörmüştür. Elinizdeki belgenin niteliğine veya alacağın sebebine göre başlatabileceğiniz yasal icra işlemleri aşağıda sınıflandırılmıştır:
1. İlamsız İcra Takibi
Herhangi bir mahkeme kararına (ilama) ihtiyaç duyulmadan, doğrudan icra dairesine başvurularak başlatılan genel haciz yoludur. Alacağın kaynağına göre alt türlere ayrılır:
Kendi aranızda imzaladığınız bir sözleşme, protokol veya resmi olmayan yazılı bir borç ikrar belgesine dayanılarak açılan icra takibidir.
Teslim edilen bir mal veya verilen bir hizmet karşılığında kesilen ticari faturanın (veya irsaliyenin) ödenmemesi durumunda açılan yasal yoldur.
Elinizde hiçbir yazılı evrak olmasa dahi beyana dayalı başlatabileceğiniz takip türüdür. Borçlunun süresi içinde itiraz etmemesi halinde takip kesinleşir.
Banka kredi sözleşmeleri, kredi kartı borçları, kredili mevduat hesabı (ek hesap) gibi borçların ödenmemesi üzerine başlatılan işlemlerdir.
Kira sözleşmesinden doğan kira borçları veya bir malın satış akdinden doğan ödenmeyen alacakların tahsili için başvurulan yoldur.
Elektrik, doğalgaz, su, telefon ve internet gibi kurumların, ödenmeyen fatura borçları sebebiyle abonelere karşı başlattığı icra işlemidir.
2. Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu
Ticari hayatta kullanılan kıymetli evraklar için öngörülen; itiraz edilmesinin zor olduğu ve tahsilat aşamasına çok daha hızlı geçilebilen özel bir yoldur.
Bankaya ibraz edildiğinde karşılıksız çıkan çek bedellerinin tahsili için başlatılan, yaptırımı ağır ve hızlı bir icra türüdür.
Gündelik hayatta sıkça kullanılan emre veya hamiline yazılı “senet” vasfındaki evrakların ödenmemesi durumunda iÅŸleme konulduÄŸu yoldur.
Genellikle tacirler ve kurumsal ticari ilişkilerde kullanılan poliçelerin vadesinde kabul edilmemesi veya ödenmemesi halinde açılır.
3. İlamlı İcra Takibi
Bir mahkeme kararı veya kanunen “mahkeme kararı gücünde” sayılan resmi belgelere dayanılarak baÅŸlatılan, borçlunun durdurması neredeyse imkânsız olan kesin takiptir.
Hukuk, iş veya aile mahkemesi gibi mercilerde kazanılan bir dava sonucunda hükmedilen hakların zorla tahsili için açılan takiptir.
Arabulucuda veya uzlaştırmacı huzurunda anlaşılan bedelin ödenmemesi halinde, tutanağın doğrudan mahkeme kararı gücünde işleme konulmasıdır.
Avukatların, dava açılmadan önce tarafları uzlaştırarak imzalattığı ve kanunen ilam hükmünde olan anlaşma tutanağına dayalı takiptir.
Noterde düzenleme şeklinde yapılan senetler ile çocuğun teslimi, tahliye gibi para dışındaki mahkeme emirlerinin zorla uygulatılmasıdır.
4. Tahliye Takipleri
Kiracının yasal süresi içinde kirayı ödememesi halinde, hem alacağı tahsil etmek hem de kiracıyı evden çıkarmak için başlatılan yoldur.
Kiracının belirli bir tarihte evi boşaltacağına dair yazılı bir taahhütname vermesine rağmen çıkmaması durumunda uygulanır.
Ä°cra Takip Ä°ÅŸlemleri (AÅŸamalar)
Bir alacağın yasal yollarla tahsil edilebilmesi belirli aşamaların sırasıyla geçilmesine bağlıdır. Takibin başlatılmasından, borçlunun mallarının satılarak paranın alacaklıya ödenmesine kadar olan tüm operasyonel icra işlemleri aşağıda detaylandırılmıştır:
1. Takibin Başlaması ve Kesinleşmesi
Takip Talebi
Alacaklının, alacağını devlet gücüyle tahsil etmek amacıyla yetkili icra dairesine başvurarak süreci resmen başlattığı ilk yazılı taleptir.
Ödeme / İcra Emri Tebliği
Ä°cra dairesi tarafından borçluya PTT aracılığıyla gönderilen ve “borcu belirli sürede öde ya da itiraz et” ihtarı içeren resmi belgedir.
Borca ve Takibe Ä°tiraz
Borçlunun, “benim böyle bir borcum yok” veya “imza bana ait deÄŸil” diyerek yasal süresi içinde borcun esasına karşı çıkmasıdır.
Faiz ve Ferilere Ä°tiraz
Asıl borç kabul edilse bile, talep edilen yüksek faiz oranına, faiz başlangıç tarihine veya masraflara (ferilere) yapılan yasal itirazdır.
Ä°cra Dairesinin Yetkisine Ä°tiraz
Takibin kanunen yetkili olmayan (yanlış il/ilçedeki) bir icra dairesinde açıldığını belirterek dosyanın doğru adliyeye gönderilmesini talep etmektir.
İtiraz Süreleri ve Gecikmiş İtiraz
İlamsız takipte tebliğden itibaren 7 gün, kambiyo takibinde 5 gün olan itiraz süresi kaçırılırsa, ancak ağır hastalık/doğal afet gibi zaruri engeller ispatlanarak gecikmiş itiraz yapılabilir.
Takibin KesinleÅŸmesi
Borçlunun süresi içinde itiraz etmemesi veya yaptığı itirazın mahkeme kararıyla iptal edilmesi sonucunda haciz aşamasına geçilebilir hale gelinmesidir.
2. Haciz Türleri ve Talepleri
Takip kesinleÅŸtikten sonra alacaklının “haciz talebi” üzerine borçlunun tespit edilen malvarlığı deÄŸerlerine devlet eliyle el konulması (kısıtlama getirilmesi) iÅŸlemidir.
Ä°htiyati Haciz
Özellikle vadesi gelmiş borçlarda, borçlunun mallarını kaçırmasını veya gizlemesini önlemek amacıyla mahkeme kararıyla uygulanan ani ve önleyici el koyma işlemidir.
MaaÅŸ Haczi
Borçlunun çalıştığı kuruma yazı yazılarak, almakta olduÄŸu aylık net maaşının en fazla 1/4’üne (dörtte birine)ve diÄŸer işçilik alacaklarına el konulmasıdır.
Ev, İşyeri ve Taşınır Haczi
Borçlunun evine veya işyerine bizzat icra memuru ile gidilerek, satıldığında ekonomik değer ifade edecek eşyaların (makine, bilgisayar vb.) tutanak altına alınmasıdır.
Araç ve Gayrimenkul Haczi
Borçlu adına kayıtlı ev, arsa, dükkan veya motorlu taşıtların tapu/trafik sicillerine “satılamaz” ÅŸerhi konularak elektronik ortamda kısıtlanmasıdır.
Banka Blokesi ve Kripto Haczi
Borçlunun banka hesaplarındaki vadeli/vadesiz paralara, yatırım fonlarına ve gelişen hukuki altyapıyla birlikte kripto varlık borsalarındaki hesaplarına el konulmasıdır.
Üçüncü Kişilerdeki Hak, Alacak ve Şirket Hissesi
Borçlunun bir başkasından veya kurumdan alacağı olan paralara veya limitet/anonim şirketlerdeki paylarına (hisselerine) haciz ihbarnamesi gönderilerek el konulmasıdır.
YetiÅŸmemiÅŸ Mahsul ve Yavrulu Hayvan Haczi
Çiftçilerin tarlasındaki ekinlerinin hasat zamanından önceki iki ay içinde veya annesinden ayrılmamış yavrulu hayvanların belirli kurallar çerçevesinde haczedilmesidir.
3. Haczi Mümkün Olmayan Mal ve Haklar
Kanun, alacaklının hakkını korurken borçlunun da asgari yaşam standartlarını devam ettirebilmesi için bazı mal ve gelirlerin haczedilmesini kesin olarak yasaklamıştır:
Lüzumlu Ev ve Kişisel Eşyalar
Borçlunun kendisi ve ailesi için zorunlu olan buzdolabı, çamaşır makinesi, yatak gibi eşyalar haczedilemez. (Para, altın, gümüş, antika ve değerli süs eşyaları hariçtir).
Haline Münasip Ev (Meskeniyet)
Borçlunun haline ve sosyal statüsüne uygun büyüklükteki barındığı tek evi, “meskeniyet itirazında” bulunması halinde satılamaz.
Emekli Maaşı ve Devlet Malları
SGK tarafından bağlanan emekli maaşları (nafaka ve SGK prim borçları hariç) borçlunun rızası olmadan kesilemez. Aynı şekilde devlete ait mallar da haczedilemez.
Mesleki ve Tarımsal Araç Gereçler
Borçlunun mesleğini (sanatını) icra etmesi için şart olan aletler ile çiftçinin geçimini sağlayan zaruri arazi, traktör, hayvan ve tohumluklar haczedilemez.
Özel Ödenekler, Nafaka ve Tazminatlar
Öğrenci bursları, gazi/şehit maaşları, mahkemece bağlanan yoksulluk/iştirak nafakaları ile bedensel yaralanma neticesinde alınan maddi tazminatlar haczedilemez.
Erzak, Maaşın 3/4’ü ve Avukatlık Ãœcreti
Ailenin iki aylık yiyecek/yakacak ihtiyacı, çalışanın maaşının dörtte üçlük kısmı ve mahkemelerce vekile hükmedilen karşı taraf avukatlık ücretleri hacizden muaftır.
4. Muhafaza, Satış ve Tahsilat Süreci
Haczin Bildirimi ve Mal Beyanı
Haciz anında orada bulunmayan borçluya “103 Davetiyesi” gönderilerek bilgi verilir. Borçlu, borcunu karşılayacak malvarlığını icra dairesine bildirmek zorundadır.
Malların Muhafazası (Yediemin)
Haczedilen araç veya eşyaların, kaçırılmaması için fiilen bulunduğu yerden alınarak güvenli bir yediemin deposuna (veya güvenilir bir şahsa) emanet edilmesidir.
Kıymet Takdiri
Haczedilip satılacak olan gayrimenkulün veya aracın piyasa değerinin resmi bilirkişilerce tespit edilmesidir. Borçlunun bu değere itiraz hakkı vardır.
Satış Talebi ve İhale (E-Satış)
Alacaklının talebi üzerine, hacizli malların UYAP sistemi üzerinden elektronik ortamda
Alacaklının talebi üzerine, hacizli malların UYAP sistemi üzerinden elektronik ortamda (e-satış) veya fiili açık artırmayla en yüksek teklif verene satılmasıdır.
Paraların Paylaştırılması (Sıra Cetveli)
Malın satışından elde edilen gelirin; işçi alacağı, rehin/ipotek veya vergi borcu gibi kanuni öncelik sıralarına göre (birden fazla alacaklı varsa) paylaştırılmasıdır.
İcra Borcunun Ödenmesi
Borçlunun dosya borcunu, biriken faiz, harç ve avukatlık masraflarıyla birlikte icra dairesinin resmi IBAN hesabına yatırarak dosyayı ve hacizleri kapatmasıdır.
5.1. Borca ve Ä°tiraza Ä°liÅŸkin Davalar
Borçlunun icra takibine haksız yere itiraz edip takibi durdurması halinde, alacaklının alacağını ispatlayarak takibin devamını sağlamak için genel mahkemelerde açtığı davadır.
Alacaklının elinde kanunda sayılan kesin belgeler (resmi senet, noter belgesi vb.) varsa, İcra Mahkemesinde açılarak itirazın çok daha hızlı şekilde bertaraf edildiği yoldur.
Borçlu belgedeki “imzaya” itiraz etmiÅŸse ancak alacaklının elinde resmi makamlarca onaylanmış bir belge bulunuyorsa baÅŸvurulan ve takibi hızlandıran geçici kaldırma yoludur.
Hakkında icra takibi başlatılan veya başlatılma tehdidi altında olan kişinin, hukuken böyle bir borcu olmadığını mahkeme kararıyla kanıtlamak için açtığı (borçlu olmadığının tespiti) davasıdır.
Kişinin aslında borçlu olmamasına rağmen, mallarının haczedilmesi tehdidi altında mecburen ödemek zorunda kaldığı paranın, karşı taraftan iade edilmesi için açılan davadır.
5.2. İcra İşlemlerine ve Hacze Karşı Davalar
Haczedilen bir malın aslında borçluya değil, kendisine ait olduğunu iddia eden üçüncü kişinin (örneğin ev arkadaşı veya şirket ortağı) mülkiyet hakkını ispatlamak için açtığı davadır.
Takip kesinleştikten sonra borcun haricen ödenmesi (itfa), alacaklı tarafından borçluya ek süre verilmesi/ertelenmesi (imhal) veya kanuni sürenin geçmesiyle zamanaşımına uğraması hallerinde icranın iptal edilmesi veya durdurulması davasıdır.
İcra dairesi personelinin yaptığı bir işlemin kanuna, olaya veya usule aykırı (hatalı) olması halinde, bu işlemin düzeltilmesi veya iptali için İcra Mahkemesine yapılan yasal başvurudur.
Haczedilen malın satılıp paraya çevrilmesinin ardından, elde edilen paranın alacaklılara dağıtım sırasına veya diğer alacaklıların alacak miktarlarına yapılan itiraz davasıdır.
Yerel mahkemenin verdiği kararın bir üst mahkemeye (İstinaf/Temyiz) taşınması sürecinde, icra dosyasına teminat yatırılarak işlemlerin ve tahsilatın geçici olarak durdurulmasıdır.
5.3. Mal Kaçırma ve İflas/Yapılandırma Süreçleri
Borçlunun, alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla kendi adına kayıtlı ev, araç veya arsaları hileli şekilde başkalarına devretmesi (satması) halinde, bu devir işlemlerini iptal ettirerek malı haczetmeyi sağlayan davadır.
Mali durumu bozulan ancak dürüst olan şirket veya şahısların, mahkeme koruması ve komiser denetimi altında borçlarını yeniden yapılandırarak (vade uzatarak veya indirim alarak) iflastan kurtulma sürecidir.
Ekonomik darboğaza giren kooperatiflerin, faaliyetlerini sürdürebilmek ve üyelerinin mağduriyetini önlemek amacıyla alacaklılarıyla uzlaşarak borçlarını hukuki güvence altında yeniden yapılandırmasıdır.
6. İcra Suçları (İcra Ceza Davaları)
Ä°cra takibi sürecinde, alacaklıların maÄŸdur edilmesini önlemek ve icra sisteminin düzenini korumak amacıyla Ä°cra ve Ä°flas Kanunu’nda bazı eylemler suç olarak düzenlenmiÅŸtir. Ä°cra Ceza Mahkemelerinde yargılaması yapılan ve tazyik/disiplin hapsi cezası gerektiren baÅŸlıca eylemler ÅŸunlardır:
6.1. Mal Kaçırma ve Yalan Beyan Suçları
Borçlunun, alacaklılarına ödeme yapmamak amacıyla mallarını gizlemesi, sahte işlemlerle başkasına devretmesi veya değerini düşürecek eylemlerde bulunmasıdır.
Borçlunun, bilerek kendini ödeme yapamayacak duruma düşürmesi veya kötü ekonomik durumunu lüks harcamalarla daha da ağırlaştırması eylemidir.
Ticareti bırakan (işyerini kapatan) bir tacirin, bu durumu yasal süresi (15 gün) içinde ticaret siciline ve alacaklılarına bildirmemesi suçudur.
İcra dairesine mal beyanında bulunurken, malvarlığı ve gelir durumu hakkında bilerek eksik, yalan veya yanıltıcı bilgi verilmesidir.
Mal beyanında bulunduktan sonra yeni bir mal edinen veya geliri artan borçlunun, bu olumlu durumu 7 gün içinde icra dairesine bildirmemesidir.
Sermaye şirketlerinin (Ltd. veya A.Ş.) borçları varlıklarını aştığı halde, şirket yetkililerinin mahkemeye başvurarak iflas talep etmemesi suçudur.
Şirket yöneticilerinin, ticari işletmeyi kasten iflasa sürüklemesi veya ticari defterleri usule aykırı tutarak alacaklıları zarara uğratmasıdır.
6.2. İcra Emirlerine ve Taahhüde Uymama Suçları
İcra dairesinde borcunu belirli tarihlerde ödeyeceğine dair memur huzurunda yazılı söz veren borçlunun ödeme şartını ihlal etmesidir (Tazyik hapsi gerektirir).
Mahkemece bağlanan aylık yoksulluk veya iştirak nafakasını güncel (cari) ay için ödemeyen borçlunun şikayet üzerine tazyik hapsiyle cezalandırılmasıdır.
Mahkemenin “bir duvarın yıkılması, bir iÅŸin yapılması veya çocuk teslimi” gibi kararlarına direnen ve icra emrine kasten uymayanların cezalandırılmasıdır.
İcra marifetiyle tahliye edilip hak sahibine teslim edilen bir eve veya işyerine, borçlunun yasa dışı yollarla tekrar girmesi ve işgal etmesi suçudur.
İcra kanalıyla tahliye edilen bir taşınmaza haklı sebep olmaksızın tekrar giren veya tahliye esnasında rehinli/hacizli malları kaçıran kiracının eylemidir.
6.3. İflas, Konkordato ve İhale Suçları
İflas veya konkordato sürecinde, bazı alacaklılara gizlice ayrıcalık (fazla para veya özel menfaat) sağlayarak diğer alacaklıların zararına hareket edilmesidir.
Yapılandırma (konkordato) sürecinde yetkilileri yanıltan veya onaylanan ödeme koşullarına kasten uymayan borçlunun cezalandırılmasıdır.
İflas eden kişiye ait olup da üçüncü kişilerin elinde bulunan malları, bildirim yapılmasına rağmen iflas idaresine teslim etmeyenlerin cezasıdır.
İcra ihalelerine fesat karıştırmak, diğer alıcıları tehdit etmek veya onlara para/menfaat teklif ederek ihaleden çekilmelerini sağlamak suçudur.
İflas Hukuku ve Tasfiye Süreçleri
İflas hukuku; borçlarını ödeyemeyecek duruma gelen tacirlerin veya şirketlerin, tüm malvarlığının devlet eliyle paraya çevrilerek tüm alacaklılarına adil ve belirli bir sıra dahilinde ödenmesini düzenleyen toplu bir tasfiye hukukudur.
7.1. İflas Takip Yolları (Aşamalar)
Alacaklının veya borçlu şirketin, icra dairesinde önceden hiçbir takip yapmadan, kanuni şartların oluşmasıyla doğrudan Ticaret Mahkemesinden iflas istemesidir.
Alacaklının, borçlu tacire karşı önce icra dairesinde iflas takibi başlatması, ödeme emrine itiraz edilirse Ticaret Mahkemesinde iflas davası açması sürecidir.
Elinde çek veya bono (senet) gibi kıymetli evrak bulunan alacaklının, borçlu tacire karşı icra dairesi kanalıyla başlattığı çok daha hızlı ilerleyen özel bir iflas takibidir.
7.2. İflas Kararı ve Masanın Tasfiyesi
Ticaret Mahkemesinin verdiği iflas kararıyla birlikte borçlu resmen müflis sıfatını alır ve iflasın açıldığı an (saat ve dakika olarak) tutanağa geçirilerek ilan edilir.
Müflisin haczedilebilen tüm mal, mülk, araç, banka hesabı ve üçüncü kişilerdeki alacaklarının, alacaklıların haklarını korumak üzere tek bir çatı (masa) altında toplanmasıdır.
İflas dairesinin ilanından sonra tüm alacaklıların masaya başvurarak alacaklarını yazdırması ve alacakların kanuni öncelik sırasına (sıra cetveline) göre dizilmesidir.
Masaya alacak kaydedenlerin bir araya gelerek kararlar aldığı toplantıdır. Bu toplantıda masayı yönetecek ve malları satacak olan resmi “Ä°flas Ä°daresi” seçilir.
Masaya ait tüm varlıkların satılması sürecidir. Üzerinde ipotek veya rehin olan mallar öncelikle satılarak rehinli alacaklıya ödenir; kalan mallar ise genel açık artırmayla satılır.
Satış gelirlerinin, alacaklıların sıra cetvelindeki yerlerine göre dağıtılması, ödenemeyen kısımlar için “borç ödemeden aciz belgesi” verilerek iflasın mahkemece kapatılmasıdır.
7.3. İflas Hukuku ve Yapılandırma Davaları
Alacaklıların borçlunun iflası için ya da borçlu şirketin kendi mali batıklığını belgeleyerek Ticaret Mahkemesinde açtığı esas davadır.
İflas riskinden kurtulmak isteyen dürüst şirketlerin, borçlarını mahkeme güvencesi altında bir takvime bağlayarak tenzilat veya vade talep ettiği yapılandırma davasıdır.
Eski hukukumuzda yer alan “Ä°flasın Ertelenmesi” kurumu kanunen tamamen kaldırılmış (mülga edilmiÅŸ), yerine güncel ve etkin olan Konkordato sistemi getirilmiÅŸtir.
Verilen haksız iflas kararının kaldırılması davaları ile borçlunun iflas etmeden önce üçüncü kişilere yaptığı hileli ve mal kaçırma amaçlı bağışlama/satışların iptali davalarıdır.
İcra Hukuku Konusunda Sıkça Sorulan Sorular
Borçların tahsili, haciz işlemleri ve icra süreçleri hakkında müvekkillerimizden en çok aldığımız soruları ve yanıtlarını aşağıda bulabilirsiniz. Süreçlerin her olaya özgü teknik detaylar içerdiğini ve hak kaybı yaşamamak adına bir avukat desteğinin kritik olduğunu unutmayınız.
Senet, Belge ve Takip Başvuruları
1. Elimde senet var ama günü (vadesi) geçti, hala icraya verebilir miyim?
Evet, verebilirsiniz ancak bir zaman sınırı vardır. Bir senedi (bonoyu) doÄŸrudan “kambiyo senetlerine özgü” hızlı icra yoluyla iÅŸleme koyabilmeniz için, senedin vade (ödeme) tarihinden itibaren 3 yıl içinde icraya vermeniz gerekir. EÄŸer 3 yıl geçerse senediniz kambiyo vasfını yitirir; ancak bu paranızın yandığı anlamına gelmez. Bu durumda senedi sıradan bir yazılı delil (adi belge) olarak kullanarak “ilamsız icra takibi” baÅŸlatabilirsiniz.
2. Faturasız, senetsiz, sadece WhatsApp mesajı veya banka dekontuyla verdiğim borcu icraya verebilir miyim?
Kesinlikle verebilirsiniz. Hukukumuzda birinden alacağınız olduÄŸunu iddia ederek “ilamsız icra takibi” baÅŸlatmak için elinizde resmi bir belge olması ÅŸart deÄŸildir. Ancak borçlu icra dairesine gidip “Benim böyle bir borcum yok” diyerek itiraz ederse takip durur. Ä°ÅŸte bu aÅŸamada açacağınız davada EFT/Havale dekontları, açıklamaya yazılan “borç” ibareleri ve WhatsApp yazışmaları, mahkemede delil (veya delil baÅŸlangıcı) olarak kabul edilebilir ve tanık dinletebilirsiniz.
3. Senedin üzerinde sadece imza var, adres veya TC Kimlik no yok. Senet geçerli mi?
Bir senedin hukuken geçerli olması için; üzerinde “Bono” veya “Emre Muharrer Senet” ibaresi, ödenecek net miktar (bedel), düzenleme tarihi, kime ödeneceÄŸi (lehtar) ve borçlunun imzası olması ÅŸarttır. TC kimlik numarası veya açık adres senedin geçerlilik ÅŸartı deÄŸildir. Ancak, TC kimlik numarasının olmaması borçluyu sistemde (UYAP) tespit etmeyi ve malvarlığını sorgulamayı ciddi ÅŸekilde zorlaÅŸtıracağı için pratikte büyük bir dezavantajdır.
4. Elimde senet deÄŸil, bankaya ibraz edilmiÅŸ ama “karşılıksız” çıkmış bir çek var. Süreç senetten farklı mı?
Çek, senetten (bonodan) çok daha güçlü bir kambiyo senedidir. Karşılıksız çıkan bir çeki icraya koyduÄŸunuzda, sadece haciz iÅŸlemi yapmakla kalmaz, aynı zamanda Ä°cra Ceza Mahkemesi’ne ÅŸikayette bulunarak borçlu hakkında adli para cezası ve ödenmemesi halinde hapis cezası çıkmasını saÄŸlama ihtimaliniz vardır. Fakat çekin ibraz süreleri ve ÅŸikayet süreleri çok kısadır; bir gün bile gecikseniz bu haklarınızı kaybedebileceÄŸiniz için dosyanızı acilen bir avukata teslim etmelisiniz.
5. Aramızda sözleşme veya senet yok. Bana veya aracıma zarar verdi (trafik kazası/kavga). Zararımı icrayla nasıl alırım?
Bu durum bir “haksız fiil” alacağıdır. Elinizde resmi bir belge olmadığı için doÄŸrudan ilamsız icra takibi baÅŸlatabilirsiniz, ancak karşı taraf büyük ihtimalle borca itiraz edip takibi durduracaktır. Bu durumda Asliye Hukuk veya Ticaret Mahkemesi’nde dava açarak zararınızı bilirkiÅŸi raporları ve ÅŸahitlerle ispatlamanız gerekecektir. Dava süreci uzun ve usuli kurallarla dolu olduÄŸundan avukatla çalışmanız elzemdir.
6. Yıllar önce verdiğim ama isteyemediğim bir borç var. Dava açmak veya icraya vermek için bir süre sınırı (zamanaşımı) var mı?
Evet, hukukta her alacağın bir son kullanma tarihi vardır. Türk Borçlar Kanunu’na göre genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Ancak kira alacakları, aidat borçları, maaÅŸ ve işçi alacakları gibi periyodik ödemelerde bu süre 5 yıldır. EÄŸer bu süreler geçmiÅŸse ve borçlu icrada “bu borç zamanaşımına uÄŸramıştır” diye itiraz ederse, borcu tahsil etme ÅŸansınızı hukuken tamamen kaybedersiniz.
7. Borcu Dolar/Euro (Döviz) olarak vermiÅŸtim. Ä°craya verirken TL’ye mi çevirmek zorundayım?
Borcunuzu döviz üzerinden verdiyseniz, icra takibini de döviz cinsinden baÅŸlatabilirsiniz. Ancak Türkiye’deki icra sisteminde tahsilat Türk Lirası üzerinden yapılır. Takip baÅŸlatılırken borç, o günkü Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL’ye çevrilerek harçlandırılır. Talebinize “Fiili ödeme günündeki kur üzerinden tahsilini talep ediyorum” ibaresini eklerseniz, borçlu parayı icraya ödediÄŸi günkü güncel kurdan paranızı alırsınız.
Haciz, Tahsilat ve Mal Kaçırma
8. Borçlunun üzerine hiçbir malvarlığı veya maaşı yok, paramı nasıl alırım?
Bu, alacaklıların en çok karşılaştığı ve en sinir bozucu durumlardan biridir. Borçlunun o an üzerine kayıtlı hiçbir şeyi yoksa tahsilat hemen yapılamaz. Ancak icra dosyanız açık kalır. Dosyanızı belirli aralıklarla yenileyerek borçlunun ileride sigortalı bir işe girmesini, üzerine bir mal almasını veya kendisine bir miras kalmasını bekleyebilir ve o an haciz işlemini uygulayabilirsiniz.
9. Eve haciz gelir mi, eşyalarımı alırlar mı?
Bu konu yasalarda yapılan son değişikliklerle oldukça sınırlandırıldı. Artık borçlunun evine hacze gidildiğinde, borçlunun ve ailesinin yaşamını sürdürmesi için zorunlu olan eşyalar (buzdolabı, çamaşır makinesi, televizyon, yatak, koltuk takımı vb.) haczedilemez. Ancak evde aynı eşyadan iki tane varsa veya antika/çok yüksek değerli lüks eşyalar varsa onlar alınabilir. Evi tamamen boşaltmak söz konusu değildir.
10. Maaşıma haciz geldi, maaşımın tamamını veya yarısını kesebilirler mi?
Hayır, kesemezler. Ä°cra ve Ä°flas Kanunu’na göre, işçi veya memur maaÅŸlarının en fazla 1/4’ü (yüzde 25’i) kesilebilir. Ãœzerinizde birden fazla icra dosyası olsa bile, bu oran artmaz; dosyalar sıraya girer ve biri bitmeden diÄŸerinin kesintisi baÅŸlamaz. Bunun tek istisnası nafaka borçlarıdır; aylık nafaka miktarının tamamı maaÅŸtan kesilir.
11. Borçlunun banka hesaplarına bloke (e-haciz) koydurmak ne kadar sürer?
Eğer elinizde bir mahkeme kararı (ilam) veya günü geçmiş bir senet/çek (kambiyo senedi) varsa, icra takibi kesinleştiği an (tebligat ulaşıp itiraz süresi dolduğunda) sistem üzerinden aynı gün içinde borçlunun tüm banka hesaplarına bloke (e-haciz) konulabilir. Bu, tahsilatın en hızlı ve etkili yollarından biridir.
12. Araç üzerine “Haciz” koydurmak ile aracı “Yakalatmak” aynı ÅŸey midir?
Hayır, ikisi farklı aÅŸamalardır. Sistem (UYAP) üzerinden borçlunun aracına saniyeler içinde haciz koydurabilirsiniz (buna kaydi haciz denir). Bu iÅŸlem, borçlunun aracı baÅŸkasına satmasını engeller ama araç hala borçlunun altındadır. Aracı fiziksel olarak otoparka çektirip sattırmak istiyorsanız, ayrıca bir “Yakalama ve Muhafaza” talebi açmanız ve bunun için avans yatırmanız gerekir.
13. Borçlunun kripto para (Bitcoin vb.) hesaplarına haciz konulabilir mi?
Kısmen evet. Eğer borçlunun kripto varlıkları Türkiye merkezli, yerli kripto para borsalarında bulunuyorsa, icra daireleri bu borsalara yazı göndererek hesaplara bloke koydurabilmektedir. Ancak borçlu varlıklarını yabancı borsalarda veya fiziksel soğuk cüzdanlarda tutuyorsa, bunlara ulaşıp haciz uygulamak pratikte imkansızdır.
14. Borçlunun da bir başkasından alacağı var veya hak ediş alıyor. Paramı oradan kesebilir miyim?
Kesinlikle. Buna icra hukukunda “89/1 Haciz Ä°hbarnamesi” denir. Borçlunun kiracısına, iÅŸ yaptığı bir firmaya veya alacaklı olduÄŸu baÅŸka bir kiÅŸiye icra dairesinden bir tebligat gönderirsiniz. Bu yazıda “Borçluya ödeyeceÄŸin parayı direkt benim icra dosyama ödeyeceksin” denir. Üçüncü kiÅŸi bu kurala uymazsa, borcu kendi cebinden ödemek zorunda kalır.
15. Borçlunun eÅŸiyle “Ortak” banka hesabı var. Bu hesaptaki paranın tamamına el koyabilir miyim?
Tamamına deÄŸil. Ortak hesaplara haciz yazısı gittiÄŸinde, aksine bir anlaÅŸma veya kesin bir mahkeme kararı yoksa, hesaptaki paranın yarısının (%50’sinin) borçluya, diÄŸer yarısının ise ortak olan diÄŸer kiÅŸiye ait olduÄŸu kabul edilir. Banka sadece borçlunun payına düşen kısma bloke koyup icra dosyasına gönderir.
16. Borçlunun babası/annesi vefat etti. Ona kalacak olan mirasa haciz koydurabilir miyim?
Evet, koydurabilirsiniz. Borçlunun üzerine henüz intikal etmemiş (kendi adına tescil ettirmediği) miras paylarına dahi haciz konulabilir. İcra dairesi aracılığıyla borçlunun mirasçı olduğu taşınmazların tapusuna veya bankadaki miras parasına haciz şerhi işlenir. Borçlu mirası reddetmediği sürece, o paydan alacağınızı tahsil edebilirsiniz.
17. Borçlu, haciz gelmesin diye evini veya arabasını başkasına devrederse ne yapabilirim?
Bu durum alacaklıları en çok çileden çıkaran senaryodur ancak hukuken çaresiz deÄŸilsiniz. Borçlu, sırf sizden mal kaçırmak için evini/aracını arkadaşına veya danışıklı bir kiÅŸiye devrederse “Tasarrufun Ä°ptali Davası” açabilirsiniz. Bu davayla, yapılan o sahte devir iÅŸlemi iptal edilir ve o mal sanki hala borçlununmuÅŸ gibi haczedilip satılarak alacağınız tahsil edilir.
18. Borçlunun mallarını kaçırmasından şüpheleniyorum, icra tebligatı gitmeden mallarına el koydurabilir miyim?
Hukukumuzda buna “Ä°htiyati Haciz” denir. Borçlunun mal kaçırma ihtimali çok yüksekse, mahkemeye baÅŸvurarak ve belirli bir teminat (genellikle alacağın %10-%15’i) yatırarak borçlunun mallarına aniden bloke koydurmanız mümkün olabilir. Ancak bu karar mahkemenin takdirindedir ve ÅŸartları sıkıdır.
19. Alacağım bir şirketten ancak şirket boşaltılmış. Şirket sahibinin şahsi arabasına haciz gönderebilir miyim?
Bu çok yaygın bir yanılgıdır. Kanunlarımıza göre limited ve anonim şirketler tüzel kişiliğe sahiptir ve kural olarak şirket ortaklarının şahsi malvarlığına (kendi evine, şahsi hesabına) haciz yapılamaz. Ancak, eğer şirket sahibi alacağınız için size şahsi olarak kefil olmuşsa veya senette kendi şahsı adına da bir imzası (aval) varsa şahsi mallarına gidebilirsiniz.
20. Asıl borçlu borcunu ödemiyor ama sözleşmede kefil de var. Direkt kefilin maaşına haciz gönderebilir miyim?
Cevap kefaletin türüne göre deÄŸiÅŸir. EÄŸer “Adi Kefalet” varsa, yasalar gereÄŸi önce asıl borçlunun tüm mallarının satılıp ondan sonra kefile gidilmesi gerekir. Fakat “Müteselsil Kefalet” (zincirleme kefalet) söz konusuysa, asıl borçluyu beklemeden doÄŸrudan kefile de icra takibi baÅŸlatma ihtimaliniz yüksektir.
21. Borçlu evli, borcu yüzünden eşinin maaşına, evine veya arabasına haciz gelir mi?
Türk hukukunda kural olarak “borçların ÅŸahsiliÄŸi” ilkesi geçerlidir; eÅŸlerden birinin borcundan dolayı diÄŸerinin ÅŸahsi malvarlığına doÄŸrudan haciz uygulanamaz. Ancak borcun ailenin ortak ihtiyaçları için yapılıp yapılmadığı veya eÅŸin borca kefil olup olmadığı durumu tamamen deÄŸiÅŸtirebilir.
22. Borçlunun üzerine tam bir ev yok ama kardeşleriyle hisseli bir tarla var. Hissesine haciz gelir mi?
Hisseli tapularda borçlunun payına düşen kısma haciz ÅŸerhi iÅŸlenmesi mümkündür. Ancak o hissenin icra yoluyla satılması meÅŸakkatlidir. DiÄŸer hissedarların “önalım (ÅŸufa)” hakları devreye girebilir veya tüm taşınmazın satılıp paranın paylaÅŸtırılması (Ä°zale-i Şüyu) davası açılması gerekebilir.
23. Borçlu çiftçilik yapıyor. Tarladaki mahsulüne veya Devlet destek (ÇKS) paralarına haciz konur mu?
Kural olarak, çiftçinin yaşamını sürdürmesi için gerekli olan tarım aletleri haczedilemez. Tarım Destekleme ödemelerine de genellikle doğrudan haciz konulamamaktadır. Ancak tarlada yetişmiş ve hasat edilmeye hazır mahsule haciz konulma ihtimali vardır. Tarım hacizleri çok spesifik yasalara tabidir.
24. Borçlu bir esnaf veya şirket. İşyerine gidip kasadaki paraya haciz işlemi yapabilir miyiz?
Uygulamada “Fiili Haciz” dediÄŸimiz bu iÅŸlem genellikle mümkündür. Ä°cra memuru ile birlikte borçlunun dükkanına gidilerek kasadaki nakit paraya, bilgisayarlara veya ticari mallara el konulabilir. Ancak ticari hayatı tamamen durduracak bazı eÅŸyaların haczedilmezliÄŸi gibi riskler vardır.
25. Borçlunun haczedilen malı (evi veya aracı) satıldığında paramın tamamını hemen cebime koyabilir miyim?
Malın icra yoluyla satılması, paranızı hemen alacağınız anlamına gelmeyebilir. Satış bedelinden öncelikle satış masrafları, aracın MTV borçları veya emlak vergileri kesilir. Ayrıca sizden önce baÅŸka alacaklılar da varsa, icra müdürü bir “Sıra Cetveli” hazırlar ve para kanuni sıraya göre dağıtılır.
26. Borçlunun üzerine hiçbir malı yok ama emekli maaşı alıyor, emekli maaşına haciz koydurabilir miyim?
Kural olarak, SGK emekli maaÅŸlarına borçlunun kendi muvafakati (izni) olmadan haciz konulamaz. Ancak bunun istisnaları olabilir; örneÄŸin nafaka borçları veya SGK’nın kendi alacakları emekli maaşından kesilebilir.
27. Borca karşılık elimde ipotek (veya araç rehni) var, önce borçlunun maaşına haciz gönderebilir miyim?
Ä°cra hukukunda “Önce Rehbe BaÅŸvurma ZorunluluÄŸu” kuralı vardır. Elinizde alacağınızı garanti altına alan bir ipotek varsa, kural olarak doÄŸrudan borçlunun maaşına haciz baÅŸlatamazsınız; öncelikle o ipoteÄŸi paraya çevirmeniz (satmanız) gerekir.
İtirazlar, Davalar ve Ceza Süreçleri
28. Karşı taraf icraya itiraz etti ve dosya durdu. Şimdi ne yapmalıyım?
Borçlu, gönderilen ödeme emrine 7 gün içinde itiraz ederse takip otomatik durur. Çözüm, Ä°cra veya Asliye Hukuk Mahkemesinde “Ä°tirazın Ä°ptali/Kaldırılması” davası açmaktır. Borçlunun haksız yere zaman kazanmak için itiraz ettiÄŸini ispatlarsanız, mahkeme borçluyu asıl borca ek olarak %20 icra inkar tazminatı ödemeye mahkum eder.
29. Ä°craya verdiÄŸim senetteki imzaya borçlu “Bu imza benim deÄŸil” diye itiraz etti, ne olacak?
Borçlu imzaya itiraz ederse takip geçici olarak durur ve mahkeme senedi kriminal incelemeye gönderir. EÄŸer imza borçluya ait çıkarsa ağır tazminatlarla karşılaşır. Ancak imza borçluya ait deÄŸilse, bu kez siz “sahte evrakla takip baÅŸlatmaktan” ciddi ceza davalarıyla yüzleÅŸebilirsiniz.
30. Borçluyu borcunu ödemediği için hapse attırabilir miyim?
Türkiye’de sırf ekonomik acz içinde olduÄŸu için kimseye hapis cezası verilmez. Ancak bir istisnası vardır: Taahhüdü Ä°hlal. Borçlu, icra dairesine gelip resmi tutanakla “Ben bu borcu ÅŸu tarihlerde ödeyeceÄŸim” diye imza atar ve sözünü tutmazsa, ÅŸikayetiniz üzerine 3 aya kadar tazyik hapsi verilebilir.
31. Eski eşim nafaka borçlarını ödemiyor, onu hapse attırabilir miyim?
Nafaka borçlarının ödenmemesi durumunda tazyik hapsi talep edilebilir. Ancak genellikle sadece güncel (son aylara ait) nafakanın ödenmemesi hapis cezası doğururken, geçmiş yıllardan birikmiş nafaka alacakları sıradan borç statüsüne girebilir.
32. Kiracım kirayı ödemiyor, hem evden çıkarıp hem de biriken paramı icrayla nasıl alırım?
Hukukumuzda “Kiralanan Taşınmazların Ä°lamsız Ä°cra Yoluyla Tahliyesi” adlı özel yöntem vardır. Kiracıya borcu ödemesi ve evi tahliye etmesi için ihtar gönderilir. Tebligatın içeriÄŸinde yapılacak en ufak bir harf hatası bile tüm tahliye sürecini iptal edebilir, mutlaka avukat takibinde yapılmalıdır.
33. Alacaklı olduğum şirket iflas ettiğini veya konkordato ilan ettiğini açıkladı, param ne olacak?
Bu durumda şirketin malvarlığı üzerindeki bireysel icra takipleriniz durur. Alacağınızı iflas masasına veya konkordato komiserliğine kaydettirmeniz gerekir. Ne kadar tahsilat yapabileceğiniz, şirketin kalan mallarına ve sizin alacaklılar sırasındaki yerinize bağlıdır.
34. Borçlu vefat etti, alacağımı eşinden veya çocuklarından tahsil edebilir miyim?
Kural olarak bir kiÅŸi vefat ettiÄŸinde borçları yasal mirasçılarına geçer. EÄŸer mirasçılar 3 ay içinde “mirası reddetmezlerse”, alacağınızı mirasçılardan talep edebilirsiniz. Mirasçıların tespiti ve icra dosyasının onlara yönlendirilmesi teknik bir usul gerektirir.
Masraflar, Süreler ve Teknik Detaylar
35. İcra takibi başlatmak ne kadar sürer ve bana masrafı ne olur?
Takibi başlatmak aynı gün içinde yapılabilen hızlı bir işlemdir. Masraflar ise alacak miktarına göre değişen peşin harçlar, başvurma harcı, tebligat giderlerinden oluşur. Bu masrafları başlangıçta siz ödersiniz, ancak tahsilat yapıldığında borçludan kesilerek size iade edilir.
36. İcra takibi başlatmak için ödediğim avukatlık ücretini borçludan geri alabilecek miyim?
Devlete yatırdığınız resmi harçlar ve kanunun belirlediÄŸi “Karşı Taraf Vekalet Ãœcreti” borçludan tahsil edilir. Ancak sizin kendi avukatınızla yaptığınız özel “Avukatlık Ãœcret SözleÅŸmesi” kapsamındaki ödemeyi kural olarak borçlu deÄŸil, siz karşılarsınız.
37. İcra dosyasında alacağıma ne kadar faiz işletilir?
EÄŸer ortada sıradan bir elden borç verme durumu varsa yıllık %9 oranında yasal faiz iÅŸler. Ancak alacağınız ticari bir iÅŸten kaynaklanıyorsa veya elinizde ticari nitelikte bir bono/çek varsa, Merkez Bankası’nın belirlediÄŸi çok daha yüksek olan avans faizi (ticari temerrüt faizi) talep edebilirsiniz.
38. Borçlu dükkanını kapatmış, ikametgah adresi de yok. Ona nasıl ulaşılacak?
Borçluya tebligat ulaÅŸmadan haciz aÅŸamasına geçilemez. Borçlunun adresi yoksa; kurumlara (SGK, bankalar, emniyet) adres araÅŸtırması yazılması veya en son çare olarak “Ä°lanen Tebligat” (gazete ilanı yoluyla) yapılması yöntemleri denenebilir.
39. İcra dosyam yıllardır işlem görmüyor, borç silinir mi veya dosyam kapanır mı?
Ä°cra dosyalarında 1 yıl boyunca hiçbir iÅŸlem yapılmazsa dosya “iÅŸlemden kaldırılır” (düşer). Ancak harcını yatırarak dosyayı yenileme hakkınız bulunur. Fakat alacağın türüne göre zamanaşımı süreleri dolmuÅŸ olabilir, dosyanızı mutlaka güncel tutmalısınız.
40. Borçlu yurtdışında yaşıyor veya kaçtı, paramı alabilme ihtimalim var mı?
Türkiye’deki icra kararlarını doÄŸrudan baÅŸka ülkede uygulamak mümkün deÄŸildir. Ancak Türkiye’nin o ülkeyle olan adli yardımlaÅŸma anlaÅŸmalarına veya borçlunun Türkiye’de unutulmuÅŸ bir malvarlığı olup olmadığına göre süreç deÄŸiÅŸebilir. Yurtdışı tebligatları ve tanıma/tenfiz davaları teknik süreçlerdir.
Hukuki Danışmanlık ve Avukatlık Hizmetleri
İlamsız ve ilamlı icra takipleri, kambiyo senetlerinin (çek/senet) tahsili, haciz işlemleri, ihtiyati haciz kararları, kira tahliye süreçleri ve icra davalarınızda profesyonel hukuki destek almak için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Aşağıdaki formu doldurarak bize ulaşın, size en kısa sürede dönüş yapalım:
İcra ve İflas Hukuku Konulu Yazılarımız
Eskişehir İcra Avukatı tarafından kaleme alınan, alacak tahsili ve icra süreçlerine dair güncel hukuki yazılarımız bu kategoride görüntülenmektedir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla yazılmıştır. Ä°cra ve Ä°flas Hukuku konusunda yaÅŸayabileceÄŸiniz geri dönülmez hak kayıplarını önlemek adına, alanında uzman bir EskiÅŸehir Ä°cra Avukatı’ndan profesyonel hukuki yardım almanız tavsiye edilir.
Eskişehir İcra Avukatı
İcra ve iflas hukuku; alacakların tahsil edilebilmesi veya borç baskısı altındaki kişilerin haklarının korunabilmesi adına çok sıkı yasal sürelere, usul kurallarına ve yüksek teknik bilgiye tabidir. Eskişehir İcra Dairesi ve mahkemeler nezdinde yürütülecek ilamsız, ilamlı veya kambiyo senedine dayalı takipler ile icra davalarında hak kayıplarının önüne geçilmesi sürecinde, alanında uzman bir Eskişehir İcra Avukatı ile çalışmak işlemlerinizin hızlı ve başarıyla sonuçlanması için hayati öneme sahiptir.
Borçlunun gizlediği veya kaçırdığı banka hesapları, taşınır/taşınmaz malları, maaş durumları ve üçüncü kişilerdeki alacaklarının yasal sistemler üzerinden hızla tespit edilerek borca karşılık kısıtlanması sürecidir.
Borçlu olunmayan veya usulsüz başlatılan icra takiplerinde, ödeme emrine karşı yasal süreleri (5 veya 7 gün) kaçırmadan doğru hukuki gerekçelerle itiraz edilmesi ve takibin durdurulmasının sağlanmasıdır.
İcra hukukunun temelini oluşturan mal beyanı, borca itiraz, bilirkişi raporuna itiraz, sıra cetveline itiraz veya satış talebi gibi telafisi imkansız kesin usul sürelerinin eksiksiz takip edilmesidir.
İtirazın iptali, menfi tespit veya tasarrufun iptali gibi kritik icra davalarında; eldeki fatura, dekont, WhatsApp yazışmaları ve kurumsal defterlerin mahkemeye hukuka uygun sunularak iddianın kanıtlanması sürecidir.
Eskişehir Avukat Emre TAŞ Hukuk ve Danışmanlık Bürosu olarak, alacaklarınızın yasal yollarla tahsil edilmesi veya haksız takipler karşısında mülkiyet ve yaşam haklarınızın savunulması amacıyla; icra takip işlemlerinden, icra mahkemelerindeki dava süreçlerine ve tahsilatın tamamlanmasına kadar olan tüm hukuki aşamalarda müvekkillerimize şeffaf, sonuç odaklı ve profesyonel avukatlık hizmeti sunmaktayız.