Eskişehir İcra Avukatı
İcra Hukuku
Alacakların tahsili, icra takipleri ve borca ilişkin uyuşmazlıkların takibi
İlamsız, ilamlı ve kambiyo takipleri; ödeme emrine itiraz, haciz, satış, menfi tespit ve istirdat süreçlerinde belgenin niteliği ve yasal süreler birlikte incelenir.
Ücretsiz Ön Görüşme Talep Etİlk görüşme, hukuki konunun ve hizmet kapsamının ön değerlendirilmesine yöneliktir.
Başlıca Dava ve Hukuki İşlemler
İcra Hukuku Alanındaki Hukuk Hizmetlerimiz
Dava, danışmanlık ve hukuki başvuru konularını inceleyin; ayrıntılı açıklamalar sayfanın devamında yer almaktadır.
İlamsız İcra Takibi
- Sözleşme alacakları
- Fatura alacakları
- Senetsiz takip
- Banka alacakları
- Abonelik alacakları
ve diğerleri
İlamlı İcra Takibi
- Mahkeme kararları
- İlam niteliğinde belgeler
- Arabuluculuk tutanakları
- İcra emri
- İlamın yerine getirilmesi
ve diğerleri
Çek, Bono ve Poliçe
- Çek takibi
- Bono takibi
- Poliçe takibi
- Borca ve imzaya itiraz
- Kambiyo takip usulü
ve diğerleri
İtirazın İptali ve Kaldırılması
- İtirazın iptali
- Kesin kaldırma
- Geçici kaldırma
- Alacağın ispatı
- Takibin devamı
ve diğerleri
Haciz ve Satış
- Malvarlığı araştırması
- Maaş ve banka haczi
- Taşınır ve taşınmaz haczi
- Kıymet takdiri
- E-satış ve sıra cetveli
ve diğerleri
Menfi Tespit ve İstirdat
- Borçlu olmadığının tespiti
- Ödenen paranın iadesi
- Borca ilişkin deliller
- Dava ve takip ilişkisi
- Hukuki başvuru yolları
ve diğerleri
Tahliye ve İpotek
- Kira alacağı ve tahliye
- Tahliye taahhüdü
- Rehnin paraya çevrilmesi
- İpotekli takip
- Tahliye işlemleri
ve diğerleri
İflas ve Konkordato
- İflas başvuruları
- Alacak kaydı
- İflas masasının tasfiyesi
- Konkordato
- Yeniden yapılandırma
ve diğerleri
İcra Hukukundaki Diğer Dava ve Hukuki İşlemler
- Diğer dava türleri
- Hukuki başvurular
- Belge ve delil incelemesi
- Uyuşmazlıkların değerlendirilmesi
- Hukuki süreç takibi
ve diğerleri
İcra Hukuku ve Takip Yolları
Takip yolunun seçimi alacağın niteliğine ve eldeki belgeye bağlıdır. İlamsız takip, kambiyo senetlerine özgü takip, ilamlı takip ve tahliye işlemleri aynı düzen içinde karşılaştırılabilir.
Alacaklının alacağını devlet gücüyle tahsil edebilmesi için farklı takip yolları öngörülmüştür. Kullanılacak yol, borcun ve eldeki belgenin niteliğine göre belirlenir.
1. İlamsız İcra Takibi
Herhangi bir mahkeme kararına (ilama) ihtiyaç duyulmadan, doğrudan icra dairesine başvurularak başlatılan genel haciz yoludur. Alacağın kaynağına göre alt türlere ayrılır:
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Adi Senede / Sözleşmeye Dayanan İcra Takibi | İİK Md. 42, 58 | Kendi aranızda imzaladığınız bir sözleşme, protokol veya resmi olmayan yazılı bir borç ikrar belgesine dayanılarak açılan icra takibidir. |
Faturaya Dayanan İcra Takibi | İİK Md. 42, 58 | Teslim edilen bir mal veya verilen bir hizmet karşılığında kesilen ticari faturanın (veya irsaliyenin) ödenmemesi durumunda açılan yasal yoldur. |
Belgesiz / Senetsiz İcra Takibi | İİK Md. 42, 58 | Senet veya imzalı sözleşme bulunmayan uygun para alacakları için genel haciz yoluyla ilamsız takip değerlendirilir. Borçlunun itirazı hâlinde alacağın ispatı ve uygun başvuru yolu ayrıca incelenir. |
Banka Alacaklarına Dayanan İcra Takibi | İİK Md. 42, 68/b | Banka kredi sözleşmeleri, kredi kartı borçları, kredili mevduat hesabı (ek hesap) gibi borçların ödenmemesi üzerine başlatılan işlemlerdir. |
Abonelik Sözleşmelerine Dayanan İcra Takibi | 7155 s. Kanun Md. 2–8 | Elektrik, doğalgaz, su, telefon ve internet gibi kurumların, ödenmeyen fatura borçları sebebiyle abonelere karşı başlattığı icra işlemidir. |
2. Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu
Çek, bono ve poliçe gibi kambiyo senetlerine dayanan alacaklar için öngörülen özel takip yoludur. Senedin niteliği, başvuru koşulları ve itiraz yolları ayrıca incelenir.
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Çek (Banka Çeki) İcra Takibi | İİK Md. 167 vd.TTK Md. 780 vd. | Çekin niteliği ve başvuru koşulları incelenerek çek bedelinin tahsili için yürütülen takip işlemidir. |
Bono (Senet) İcra Takibi | İİK Md. 167 vd.TTK Md. 776–779 | Kanunun aradığı unsurları taşıyan bonodan doğan alacağın tahsili için başvurulan özel takip yoludur. |
Poliçe Takibi | İİK Md. 167 vd.TTK Md. 671 vd. | Genellikle tacirler ve kurumsal ticari ilişkilerde kullanılan poliçelerin vadesinde kabul edilmemesi veya ödenmemesi halinde açılır. |
3. İlamlı İcra Takibi
Mahkeme kararı veya kanunun ilam niteliğinde saydığı belgeye dayanır. Kararın icra edilebilirliği, şikâyet ve icranın geri bırakılması yolları dosyaya göre değerlendirilir.
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Mahkeme Kararı (İlam) | İİK Md. 24–32 | Hukuk, iş veya aile mahkemesi gibi mercilerde kazanılan bir dava sonucunda hükmedilen hakların zorla tahsili için açılan takiptir. |
Arabuluculuk ve Uzlaşma Tutanağı | HUAK Md. 18CMK Md. 253/19 | Arabuluculuk anlaşması veya uzlaştırma belgesinin ilgili kanundaki koşulları taşıması halinde ilamlı icraya konu edilmesi değerlendirilir. |
Avukatlık Kanunu Madde 35/A | Av. K. Md. 35/A | Avukatların taraflarla birlikte düzenlediği uzlaşma tutanağı, kanuni şartları taşıdığında ilam niteliğinde belge sayılır. Dava açılmadan önce veya dava açılmışsa duruşma başlamadan önce yapılan uzlaşmanın kapsamı ve imzaları kontrol edilir. |
Noter Senedi ve Diğer İşler | İİK Md. 38 | Kanunen ilam niteliğinde olan noter senetleri ve belgeler ile icra edilebilir mahkeme kararlarına dayanan işlemlerdir. Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kararları ise adli destek ve mağdur hizmetleri birimlerince yerine getirilir. |
4. Tahliye Takipleri
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Kira Alacağı ve Tahliye İstemli İcra Takibi | İİK m.269–269/d; TBK m.315 | Ödenmeyen kira bedelinin tahsiliyle birlikte, usulüne uygun ihtarlı ödeme emri ve kanuni koşullar çerçevesinde kiralananın tahliyesinin istendiği özel ilamsız takip yoludur. |
Tahliye Taahhüdüne Dayanan İcra Takibi | İİK Md. 272–275TBK Md. 352/1 | Kiralananın tesliminden sonra verilen, belirli tahliye tarihini içeren yazılı taahhüde rağmen boşaltmama hâlinde; süresinde başvuru, tahliye emri ve itiraz hükümleri çerçevesinde yürütülen özel ilamsız takip yoludur. |
İcra Takip İşlemleri (Aşamalar)
Bir alacağın yasal yollarla tahsil edilebilmesi belirli aşamaların sırasıyla geçilmesine bağlıdır. Takibin başlatılmasından, borçlunun mallarının satılarak paranın alacaklıya ödenmesine kadar olan tüm operasyonel icra işlemleri aşağıda detaylandırılmıştır:
1. Takibin Başlaması ve Kesinleşmesi
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Takip Talebi | İİK Md. 58 | İcra takibi, alacağın niteliğine uygun takip yolunun seçilmesi ve yetkili icra dairesine takip talebinin sunulmasıyla başlar. Takip türleri, gerekli belgeler, yetki ve başlangıç giderleri için İcra Takibi Başlatma rehberini inceleyebilirsiniz. |
Ödeme / İcra Emri Tebliği | İİK Md. 32, 60–61 | Ödeme veya icra emrinin usulüne uygun tebliği, borçlunun başvuru sürelerini başlatır. Fiziki ya da elektronik tebligatın tarihi ve takip türü incelenerek ödeme, itiraz veya şikâyet yolunun koşulları belirlenir. |
Borca ve Takibe İtiraz | İİK Md. 62168–170/a | Borç, yetki, zamanaşımı, ödeme veya imza gibi savunmaların hangi süre ve merciye sunulacağı takip türüne göre değişir. İtiraz sebepleri, delil koşulları ve takibin durmasına ilişkin ayrıntılar İcraya / Borca İtiraz rehberimizde açıklanmıştır. |
Faiz ve Ferilere İtiraz | İİK Md. 62, 169 | Asıl borç kabul edilse bile, talep edilen yüksek faiz oranına, faiz başlangıç tarihine veya masraflara (ferilere) yapılan yasal itirazdır. |
İcra Dairesinin Yetkisine İtiraz | İİK Md. 50, 62 | Takibin kanunen yetkili olmayan (yanlış il/ilçedeki) bir icra dairesinde açıldığını belirterek dosyanın doğru adliyeye gönderilmesini talep etmektir. |
İtiraz Süreleri ve Gecikmiş İtiraz | İİK Md. 62, 65, 168 | İtirazın süresi ve yapılacağı merci takip türüne göre değişir; genel hacizdeki kurallar kambiyo takibine doğrudan uygulanmaz. Kusursuz bir engel nedeniyle süre kaçırılmışsa gecikmiş itiraz koşulları ayrıca incelenir. |
Takibin Kesinleşmesi | İİK Md. 66, 78 | Borçlunun süresi içinde itiraz etmemesi veya yaptığı itirazın mahkeme kararıyla iptal edilmesi sonucunda haciz aşamasına geçilebilir hale gelinmesidir. |
2. Haciz Türleri ve Talepleri
Takip kesinleştikten sonra alacaklının “haciz talebi” üzerine borçlunun tespit edilen malvarlığı değerlerine devlet eliyle el konulması (kısıtlama getirilmesi) işlemidir.
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
İhtiyati Haciz | İİK Md. 257–268 | Özellikle vadesi gelmiş borçlarda, borçlunun mallarını kaçırmasını veya gizlemesini önlemek amacıyla mahkeme kararıyla uygulanan ani ve önleyici el koyma işlemidir. |
Maaş Haczi | İİK Md. 83İş K. Md. 35 | Ücret haczinde uygulanacak oran, çalışanın statüsüne ve alacağın niteliğine göre belirlenir. İş Kanunu kapsamındaki ücret koruması, nafaka istisnası ve birden çok haczin sırası değerlendirilerek kesintinin doğruluğu kontrol edilir. |
Ev, İşyeri ve Taşınır Haczi | İİK Md. 79–85 | Haciz sırasında borçluya ait satılabilir taşınırlar belirlenir; zorunlu ev eşyaları gibi korunan mallar ayrıca değerlendirilir. Konutta haczin kanuni onay usulü ile üçüncü kişilerin mülkiyet iddiaları dikkate alınır. |
Araç ve Gayrimenkul Haczi | İİK Md. 79, 85, 91 | Araç ve taşınmaz üzerine haciz işlenmesi, alacağın satış bedelinden karşılanmasına yönelik güvence sağlar. Haciz her durumda mutlak devir yasağı oluşturmadığından sicil kaydı, önceki takyidatlar ve satış koşulları birlikte incelenir. |
Banka Blokesi ve Kripto Haczi | İİK Md. 89 | Banka hesabındaki para ve üçüncü kişiler nezdindeki alacaklar uygun haciz işlemleriyle takibe konu edilebilir. Kripto varlıklarda saklama biçimi, hizmet sağlayıcı ve teknik erişim olanakları ayrıca değerlendirilerek uygulanabilir yol belirlenir. |
Üçüncü Kişilerdeki Hak, Alacak ve Şirket Hissesi | İİK Md. 89, 94 | Borçlunun üçüncü kişiden alacağı veya şirket payı, niteliğine uygun usulle haczedilebilir. Haciz ihbarnamesi, payın sicil durumu ve üçüncü kişinin itirazları incelenerek tahsil ve satış imkânları değerlendirilir. |
Yetişmemiş Mahsul ve Yavrulu Hayvan Haczi | İİK Md. 83/b, 84 | Yetişmemiş ürünlerin haczinde hasat zamanı ve kanundaki zaman sınırı dikkate alınır. Hayvan ile bakımına muhtaç yavrusunun ayrı haczedilmesine ilişkin koruma ve çiftçinin geçimi için gerekli malların durumu ayrıca incelenir. |
3. Haczi Mümkün Olmayan Mal ve Haklar
Kanun, alacaklının hakkını korurken borçlunun da asgari yaşam standartlarını devam ettirebilmesi için bazı mal ve gelirlerin haczedilmesini kesin olarak yasaklamıştır:
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Lüzumlu Ev ve Kişisel Eşyalar | İİK Md. 82/1-3 | Borçlunun kendisi ve ailesi için zorunlu olan buzdolabı, çamaşır makinesi, yatak gibi eşyalar haczedilemez. (Para, altın, gümüş, antika ve değerli süs eşyaları hariçtir). |
Haline Münasip Ev (Meskeniyet) | İİK Md. 82/1-12 | Borçlunun sosyal ve ekonomik durumuna uygun konutu için meskeniyet şikâyeti ileri sürülebilir. Koruma yalnızca tek ev sahibi olmaya bağlı değildir; evin değeri ve uygun konut ihtiyacı birlikte değerlendirilir. |
Emekli Maaşı ve Devlet Malları | İİK Md. 82/1-15510 s. K. Md. 93 | SGK tarafından bağlanan emekli maaşları (nafaka ve SGK prim borçları hariç) borçlunun rızası olmadan kesilemez. Aynı şekilde devlete ait mallar da haczedilemez. |
Mesleki ve Tarımsal Araç Gereçler | İİK Md. 82/1-2, 4 | Borçlunun kişisel emeğine dayanan mesleğini sürdürebilmesi için gerekli araçlar belirli koşullarda hacizden korunur. Çiftçinin zorunlu araçları ve geçim ihtiyacı somut olarak değerlendirilir; her araç otomatik olarak koruma kapsamında değildir. |
Özel Ödenekler, Nafaka ve Tazminatlar | İİK Md. 82–83 | Nafaka, burs ve özel tazminat ödemelerinde haciz koruması ödemenin kaynağına ve ilgili kanuna göre değişir. Gelirin amacı, miktarı ve borcun niteliği incelenerek tam veya kısmi haczedilmezlik iddiası değerlendirilir. |
Erzak, Maaşın 3/4’ü ve Avukatlık Ücreti | İİK Md. 82–83İş K. Md. 35Av. K. Md. 164 | Borçlunun geçimi için korunan erzak, ücretin haczedilebilir bölümü ve karşı tarafa yüklenen avukatlık ücreti farklı kurallara tabidir. Gelirin kaynağı ile borcun niteliği belirlenerek haczin kapsamı ayrı ayrı incelenir. |
4. Muhafaza, Satış ve Tahsilat Süreci
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Haczin Bildirimi ve Mal Beyanı | İİK Md. 74, 103 | Haciz anında orada bulunmayan borçluya “103 Davetiyesi” gönderilerek bilgi verilir. Borçlu, borcunu karşılayacak malvarlığını icra dairesine bildirmek zorundadır. |
Malların Muhafazası (Yediemin) | İİK Md. 88 | Haczedilen araç veya eşyaların, kaçırılmaması için fiilen bulunduğu yerden alınarak güvenli bir yediemin deposuna (veya güvenilir bir şahsa) emanet edilmesidir. |
Kıymet Takdiri | İİK Md. 87, 128/a | Haczedilip satılacak olan gayrimenkulün veya aracın piyasa değerinin resmi bilirkişilerce tespit edilmesidir. Borçlunun bu değere itiraz hakkı vardır. |
Satış Talebi ve İhale (E-Satış) | İİK Md. 106, 114 vd. | Hacizli malın satışı için talep süresi ve gerekli giderlerin yatırılması kontrol edilir. Elektronik artırmada ilan, teklif ve ihale şartları izlenir; usulsüzlük iddiası varsa ihalenin feshi koşulları değerlendirilir. |
Paraların Paylaştırılması (Sıra Cetveli) | İİK Md. 140–144 | Malın satışından elde edilen gelirin; işçi alacağı, rehin/ipotek veya vergi borcu gibi kanuni öncelik sıralarına göre (birden fazla alacaklı varsa) paylaştırılmasıdır. |
İcra Borcunun Ödenmesi | İİK Md. 9, 111 | Dosyanın güncel kapak hesabı alınarak asıl alacak, faiz, harç ve giderler birlikte belirlenir. Ödemenin dosyaya işlenmesi ve hacizlerin kaldırılması ayrıca takip edilir; ödeme tek başına tüm kayıtları kendiliğinden silmez. |
İcra Takibine İlişkin Davalar ve Başvurular
5.1. Borca ve İtiraza İlişkin Davalar
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
İtirazın İptali Davası | İİK Md. 67 | İtirazla duran ilamsız takibin devamı için alacağın genel hükümlere göre ispatlandığı davadır. İİK m.67 uyarınca itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılır; görev ve arabuluculuk borcun kaynağına göre incelenir. |
İtirazın Kaldırılması | İİK Md. 68, 68/a, 69 | İtirazla duran genel ilamsız takipte, kanuni belge koşulları varsa icra mahkemesinde kesin veya imza inkârına bağlı geçici kaldırma istenebilir. Genel başvuru süresi itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 6 aydır. Belge niteliği, savunma, geçici haciz ve borçtan kurtulma davası koşulları birlikte değerlendirilir. |
Menfi Tespit – Borçlu Olmadığının Tespiti Davası | İİK Md. 72 | Borçlu olmadığının tamamen veya kısmen mahkemece belirlenmesi için açılan davadır. Hukuki yarar, borcun kaynağı ve deliller incelenir; İİK m.72 kapsamında takipten önce ve sonra uygulanabilecek tedbirler farklıdır. Dava açılması tek başına takibi durdurmaz. |
İstirdat Davası – Borçlu Olmamasına Rağmen Ödenmek Zorunda Kalınan Bedelin İadesi | İİK Md. 72 | Kişinin aslında borçlu olmamasına rağmen, mallarının haczedilmesi tehdidi altında mecburen ödemek zorunda kaldığı paranın, karşı taraftan iade edilmesi için açılan davadır. |
5.2. İcra İşlemlerine ve Hacze Karşı Davalar
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
İstihkak Davası | İİK Md. 96–99 | Haczedilen bir malın aslında borçluya değil, kendisine ait olduğunu iddia eden üçüncü kişinin (örneğin ev arkadaşı veya şirket ortağı) mülkiyet hakkını ispatlamak için açtığı davadır. |
Takibin İptali ve Geri Bırakılması | İİK Md. 33, 71 | Takip kesinleştikten sonra borcun haricen ödenmesi (itfa), alacaklı tarafından borçluya ek süre verilmesi/ertelenmesi (imhal) veya kanuni sürenin geçmesiyle zamanaşımına uğraması hallerinde icranın iptal edilmesi veya durdurulması davasıdır. |
İcra Memur Muamelesini Şikâyet | İİK Md. 16–18 | İcra dairesi personelinin yaptığı bir işlemin kanuna, olaya veya usule aykırı (hatalı) olması halinde, bu işlemin düzeltilmesi veya iptali için İcra Mahkemesine yapılan yasal başvurudur. |
Sıra Cetveline İtiraz Davası | İİK Md. 142 | Satış bedelinin dağıtımında başka alacaklının alacağına veya sırasına itiraz edilebilir. Uyuşmazlığın alacağın esasına mı, yalnızca sıraya mı ilişkin olduğu belirlenerek dava veya şikâyet yolu ve görevli merci seçilir. |
İcranın Durdurulması (Tehir-i İcra) | İİK Md. 36 | Karara karşı istinaf veya temyiz başvurusu yapılması, icrayı kural olarak kendiliğinden durdurmaz. Gerekli teminat ve belgeler hazırlanarak kanundaki usulle icranın geri bırakılması kararı alınması değerlendirilir. |
5.3. Mal Kaçırma ve İflas/Yapılandırma Süreçleri
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Tasarrufun İptali Davası | İİK Md. 277–284 | Alacaklıdan mal kaçırmaya yönelik belirli tasarruflar, kanuni şartlar varsa alacaklı yönünden etkisiz kılınabilir. Amaç tapuyu borçluya geri döndürmek değil, devredilen mal üzerinde alacak tutarınca haciz ve satış imkânı sağlamaktır. |
Konkordato Başvurusu | İİK Md. 285–309/l | Mali durumu bozulan ancak dürüst olan şirket veya şahısların, mahkeme koruması ve komiser denetimi altında borçlarını yeniden yapılandırarak (vade uzatarak veya indirim alarak) iflastan kurtulma sürecidir. |
Kooperatiflerin Yeniden Yapılandırılması | İİK Md. 309/m–309/ü | Ekonomik darboğaza giren kooperatiflerin, faaliyetlerini sürdürebilmek ve üyelerinin mağduriyetini önlemek amacıyla alacaklılarıyla uzlaşarak borçlarını hukuki güvence altında yeniden yapılandırmasıdır. |
İcra Suçları (İcra Ceza Davaları)
İcra takibi sürecinde, alacaklıların mağdur edilmesini önlemek ve icra sisteminin düzenini korumak amacıyla İcra ve İflas Kanunu’nda bazı eylemler suç olarak düzenlenmiştir. İcra Ceza Mahkemelerinde yargılaması yapılan ve tazyik/disiplin hapsi cezası gerektiren başlıca eylemler şunlardır:
6.1. Mal Kaçırma ve Yalan Beyan Suçları
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Alacaklıyı Zarara Sokmak | İİK Md. 331 | Borçlunun, alacaklılarına ödeme yapmamak amacıyla mallarını gizlemesi, sahte işlemlerle başkasına devretmesi veya değerini düşürecek eylemlerde bulunmasıdır. |
Aczine Kendi Fiiliyle Sebebiyet Vermek | İİK Md. 332 | Borçlunun, bilerek kendini ödeme yapamayacak duruma düşürmesi veya kötü ekonomik durumunu lüks harcamalarla daha da ağırlaştırması eylemidir. |
Ticareti Terk Edenlerin Cezası | İİK Md. 337/a, 44 | Ticareti bırakan (işyerini kapatan) bir tacirin, bu durumu yasal süresi (15 gün) içinde ticaret siciline ve alacaklılarına bildirmemesi suçudur. |
Gerçeğe Aykırı Mal Beyanı | İİK Md. 338 | İcra dairesine mal beyanında bulunurken, malvarlığı ve gelir durumu hakkında bilerek eksik, yalan veya yanıltıcı bilgi verilmesidir. |
Mal/Kazanç Artışını Bildirmemek | İİK Md. 339 | Mal beyanında bulunduktan sonra yeni bir mal edinen veya geliri artan borçlunun, bu olumlu durumu 7 gün içinde icra dairesine bildirmemesidir. |
Şirketin İflasını İstememek | İİK Md. 345/a | Sermaye şirketlerinin (Ltd. veya A.Ş.) borçları varlıklarını aştığı halde, şirket yetkililerinin mahkemeye başvurarak iflas talep etmemesi suçudur. |
Yöneticinin Sorumluluğu | İİK Md. 333/a | Şirket yöneticilerinin, ticari işletmeyi kasten iflasa sürüklemesi veya ticari defterleri usule aykırı tutarak alacaklıları zarara uğratmasıdır. |
6.2. İcra Emirlerine ve Taahhüde Uymama Suçları
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
İcra Taahhüdünün İhlali | İİK Md. 340 | İcra dairesinde borcunu belirli tarihlerde ödeyeceğine dair memur huzurunda yazılı söz veren borçlunun ödeme şartını ihlal etmesidir (Tazyik hapsi gerektirir). |
Nafaka Borcunu Ödememe | İİK Md. 344 | Mahkemece bağlanan aylık yoksulluk veya iştirak nafakasını güncel (cari) ay için ödemeyen borçlunun şikayet üzerine tazyik hapsiyle cezalandırılmasıdır. |
İcra Emrine Muhalefet | İİK Md. 343 | Bir işin yapılmasına, yapılmamasına veya irtifak hakkına ilişkin ilamın uygulanmasına direnilmesi kanuni koşullarla yaptırıma bağlanmıştır. Çocuk teslimi ise bu takipten ayrı olarak Çocuk Koruma Kanunundaki özel usule tabidir. |
Taşınmaza Tekrar Girme | İİK Md. 342 | İcra marifetiyle tahliye edilip hak sahibine teslim edilen bir eve veya işyerine, borçlunun yasa dışı yollarla tekrar girmesi ve işgal etmesi suçudur. |
Kiracının Cezalandırılacağı Haller | İİK Md. 335, 342 | İcra kanalıyla tahliye edilen bir taşınmaza haklı sebep olmaksızın tekrar giren veya tahliye esnasında rehinli/hacizli malları kaçıran kiracının eylemidir. |
6.3. İflas, Konkordato ve İhale Suçları
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
İflas ve Konkordatoda Menfaat Temini | İİK Md. 333 | İflas veya konkordato sürecinde, bazı alacaklılara gizlice ayrıcalık (fazla para veya özel menfaat) sağlayarak diğer alacaklıların zararına hareket edilmesidir. |
Konkordatoda Hile Yapmak | İİK Md. 334 | Yapılandırma (konkordato) sürecinde yetkilileri yanıltan veya onaylanan ödeme koşullarına kasten uymayan borçlunun cezalandırılmasıdır. |
Müflisin Mallarını Vermeyenler | İİK Md. 336 | İflas eden kişiye ait olup da üçüncü kişilerin elinde bulunan malları, bildirim yapılmasına rağmen iflas idaresine teslim etmeyenlerin cezasıdır. |
İhaleden (Artırmadan) Çekilme | İİK Md. 345/b | İcra ihalelerine fesat karıştırmak, diğer alıcıları tehdit etmek veya onlara para/menfaat teklif ederek ihaleden çekilmelerini sağlamak suçudur. |
İflas Hukuku ve Tasfiye Süreçleri
İflas hukuku; borçlarını ödeyemeyecek duruma gelen tacirlerin veya şirketlerin, tüm malvarlığının devlet eliyle paraya çevrilerek tüm alacaklılarına adil ve belirli bir sıra dahilinde ödenmesini düzenleyen toplu bir tasfiye hukukudur.
7.1. İflas Takip Yolları (Aşamalar)
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
Doğrudan İflas Talebi | İİK Md. 177–178 | Alacaklının veya borçlu şirketin, icra dairesinde önceden hiçbir takip yapmadan, kanuni şartların oluşmasıyla doğrudan Ticaret Mahkemesinden iflas istemesidir. |
Dolaylı (Takip Yoluyla) İflas | İİK Md. 154–166 | Alacaklının, borçlu tacire karşı önce icra dairesinde iflas takibi başlatması, ödeme emrine itiraz edilirse Ticaret Mahkemesinde iflas davası açması sürecidir. |
Kambiyo Senetlerine Özgü İflas Yolu | İİK Md. 171–176/b | Elinde çek veya bono (senet) gibi kıymetli evrak bulunan alacaklının, borçlu tacire karşı icra dairesi kanalıyla başlattığı çok daha hızlı ilerleyen özel bir iflas takibidir. |
7.2. İflas Kararı ve Masanın Tasfiyesi
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
İflas Kararı ve İflasın Açılması | İİK Md. 165 | Ticaret Mahkemesinin verdiği iflas kararıyla birlikte borçlu resmen müflis sıfatını alır ve iflasın açıldığı an (saat ve dakika olarak) tutanağa geçirilerek ilan edilir. |
İflas Masasının Oluşumu | İİK Md. 184 | Müflisin haczedilebilen tüm mal, mülk, araç, banka hesabı ve üçüncü kişilerdeki alacaklarının, alacaklıların haklarını korumak üzere tek bir çatı (masa) altında toplanmasıdır. |
Alacakların Kaydı ve Sıralanması | İİK Md. 219–235 | İflas dairesinin ilanından sonra tüm alacaklıların masaya başvurarak alacaklarını yazdırması ve alacakların kanuni öncelik sırasına (sıra cetveline) göre dizilmesidir. |
Alacaklılar Toplantısı ve İflas İdaresi | İİK Md. 221–226 | Masaya alacak kaydedenlerin bir araya gelerek kararlar aldığı toplantıdır. Bu toplantıda masayı yönetecek ve malları satacak olan resmi “İflas İdaresi” seçilir. |
Rehinli ve Rehinsiz Malların Satışı | İİK Md. 241–244 | Masaya ait tüm varlıkların satılması sürecidir. Üzerinde ipotek veya rehin olan mallar öncelikle satılarak rehinli alacaklıya ödenir; kalan mallar ise genel açık artırmayla satılır. |
Paraların Paylaştırılması ve Kapanış | İİK Md. 247–254 | Satış gelirlerinin, alacaklıların sıra cetvelindeki yerlerine göre dağıtılması, ödenemeyen kısımlar için “borç ödemeden aciz belgesi” verilerek iflasın mahkemece kapatılmasıdır. |
7.3. İflas Hukuku ve Yapılandırma Davaları
| Hukuki Konu | Kanuni Dayanak | Açıklama |
|---|---|---|
İflas Davası (Talepler) | İİK Md. 154–178 | Alacaklıların borçlunun iflası için ya da borçlu şirketin kendi mali batıklığını belgeleyerek Ticaret Mahkemesinde açtığı esas davadır. |
Konkordato Davası | İİK Md. 285 vd. | İflas riskinden kurtulmak isteyen dürüst şirketlerin, borçlarını mahkeme güvencesi altında bir takvime bağlayarak tenzilat veya vade talep ettiği yapılandırma davasıdır. |
İflasın Ertelenmesi Davaları (Mülga) | Mülga İİK Md. 179; 7101 sayılı Kanun | Eski hukukumuzda yer alan “İflasın Ertelenmesi” kurumu kanunen tamamen kaldırılmış (mülga edilmiş), yerine güncel ve etkin olan Konkordato sistemi getirilmiştir. |
İflasın Kaldırılması ve Tasarrufun İptali | İİK Md. 182, 277–284 | İflasın kaldırılması, alacaklıların tatmini gibi özel koşullara bağlıdır. Tasarrufun iptali ise borçlunun alacaklılara zarar veren işlemlerine karşı başvurulan farklı bir dava yoludur; iki kurumun şartları ayrı incelenir. |

İcra uyuşmazlıklarında hukuki destek
Eskişehir İcra Avukatı ile Hukuki Destek
Takip talebinin hazırlanması kadar ödeme veya icra emrine verilecek cevap da önemlidir. Belgenin niteliği, tebligat ve süreler birlikte incelenerek alacaklı veya borçlu açısından izlenebilecek yol belirlenir.
- Takip dayanağı belge ve hesaplamaların incelenmesi
- Tebligat, itiraz ve şikâyet yollarının değerlendirilmesi
- Haciz, satış, ödeme ve uzlaşma seçeneklerinin planlanması
İcra hukuku kapsamındaki dava ve işleminiz hakkında detaylı bilgi almak için ön görüşme talebinizi iletin.
İlgili Hukuki Konular ve Başvurular
| Hukuki Konu | Açıklama |
|---|---|
| AYM Yasal Faiz İptal Kararı | İptal kararının kapsamı ve yürürlük etkisi, alacağın dönemi ve niteliğiyle birlikte değerlendirilir. |
| Eskişehir İcra Dairesi – Dosya İşlemleri | Takip dosyası, ödeme, haciz ve diğer icra işlemlerindeki talep ve başvurular değerlendirilir. |
| Muhtara Bırakılan Tebligat – Usulsüz Tebligat | Tebligat işleminin koşulları, öğrenme tarihi ve başvuru sürelerine etkisi incelenir. |
| Yasal Faiz Hesaplama | Alacağın türüne, faiz başlangıcına ve ilgili dönemlere göre faiz hesabı değerlendirilir. |
İcra Hukukuna Dair Sıkça Sorulan Sorular
İcra Hukuku Konusunda Sıkça Sorulan Sorular
Borçların tahsili, haciz işlemleri ve icra süreçleri hakkında müvekkillerimizden en çok aldığımız soruları ve yanıtlarını aşağıda bulabilirsiniz. Süreçlerin her olaya özgü teknik detaylar içerdiğini ve hak kaybı yaşamamak adına bir avukat desteğinin kritik olduğunu unutmayınız.
Hukuki konuların günlük hayattaki karşılıklarını aşağıdaki sorularda bulabilirsiniz. İlgili başlığı açın; kısa cevabı okumak için sorunun yanındaki artıya basın.
Borç Takibi ve Tahliye Yolları
14 soru
Elimde yazılı borç belgesi varsa icra takibi başlatabilir miyim?
Kendi aranızda imzaladığınız bir sözleşme, protokol veya resmi olmayan yazılı bir borç ikrar belgesine dayanılarak açılan icra takibidir.
Ödenmeyen fatura için icraya başvurabilir miyim?
Teslim edilen bir mal veya verilen bir hizmet karşılığında kesilen ticari faturanın (veya irsaliyenin) ödenmemesi durumunda açılan yasal yoldur.
Senet almadan verdiğim borç için icra takibi yapılabilir mi?
Senet bulunmaması, uygun bir para alacağı için genel haciz yoluyla ilamsız takibi tek başına engellemez. Takibe itiraz edilirse borcun dayanağı ve ispat koşulları ayrıca incelenir; dekont, mesaj veya tanık her dosyada aynı hukuki değeri taşımaz.
Banka borcu ödenmezse nasıl takip başlatılır?
Banka kredi sözleşmeleri, kredi kartı borçları, kredili mevduat hesabı (ek hesap) gibi borçların ödenmemesi üzerine başlatılan işlemlerdir.
Ödenmeyen telefon, elektrik veya internet faturası icraya verilebilir mi?
Elektrik, doğalgaz, su, telefon ve internet gibi kurumların, ödenmeyen fatura borçları sebebiyle abonelere karşı başlattığı icra işlemidir.
Ödenmeyen çek için hangi takip yolu kullanılır?
Ödenmeyen çek, kanuni koşulları sağlıyorsa çeklere özgü icra takibine konu edilebilir. Çekin aslı, bankaya sunulması ve arkasındaki kayıtlar önemlidir; tahsil talebi ile karşılıksız çek şikâyeti farklı süreçlerdir.
Vadesi geçen senedi icraya koyabilir miyim?
Vadesi geldiği hâlde ödenmeyen senet için uygun icra takibi başlatılabilir. Senedin gerekli unsurları taşıması, imzalar ve ödeme kayıtları kontrol edilir; her imzalı kâğıt aynı özel takip yoluna elverişli değildir.
Poliçeye bağlı alacak nasıl tahsil edilir?
Genellikle tacirler ve kurumsal ticari ilişkilerde kullanılan poliçelerin vadesinde kabul edilmemesi veya ödenmemesi halinde açılır.
Mahkeme kararına rağmen ödeme yapılmıyorsa ne yapmalıyım?
Hukuk, iş veya aile mahkemesi gibi mercilerde kazanılan bir dava sonucunda hükmedilen hakların zorla tahsili için açılan takiptir.
Arabuluculukta veya uzlaştırmada kararlaştırılan ödeme yapılmazsa ne olur?
Arabuluculuk anlaşması veya uzlaştırma belgesinin ilgili kanundaki koşulları taşıması halinde ilamlı icraya konu edilmesi değerlendirilir.
Avukatlar aracılığıyla yapılan anlaşma doğrudan icraya konulabilir mi?
Avukatların taraflarla birlikte düzenlediği uzlaşma tutanağı, kanuni şartları taşıdığında ilam niteliğinde belge sayılır. Dava açılmadan önce veya dava açılmışsa duruşma başlamadan önce yapılan uzlaşmanın kapsamı ve imzaları kontrol edilir.
Noterde düzenlenen borç belgesiyle doğrudan icraya gidilebilir mi?
Kanunen ilam niteliğinde olan noter senetleri ve belgeler ile icra edilebilir mahkeme kararlarına dayanan işlemlerdir. Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kararları ise adli destek ve mağdur hizmetleri birimlerince yerine getirilir.
Kirasını ödemeyen kiracı için ödeme ve tahliye birlikte istenebilir mi?
Kira alacağı ve tahliye istemli icra takibinde bu talepler birlikte ileri sürülebilir. Tahliye için usulüne uygun ihtarlı ödeme emri, doğru ödeme süresi ve diğer kanuni koşullar gerekir; takip açılması tek başına tahliye sağlamaz.
Kiracı verdiği tahliye sözünü tutmazsa ne yapabilirim?
Kiralananın tesliminden sonra verilen geçerli yazılı tahliye taahhüdüne rağmen boşaltmama varsa, kiraya veren kanuni süre içinde takip veya dava yolunu değerlendirebilir. Taahhütteki boşaltma tarihinden başlayan bir aylık başvuru süresi; tahliye emrinin tebliğinden sonraki 7 günlük itiraz ve 15 günlük tahliye süresinden farklıdır.
Ödeme Emri, Haciz ve Korunan Mallar
20 soru
Bir alacak için icra takibi nasıl başlatılır?
Alacaklının, alacağını devlet gücüyle tahsil etmek amacıyla yetkili icra dairesine başvurarak süreci resmen başlattığı ilk yazılı taleptir.
Eve ödeme emri geldiğinde ilk neye bakmalıyım?
Ödeme veya icra emrinin usulüne uygun tebliği, borçlunun başvuru sürelerini başlatır. Fiziki ya da elektronik tebligatın tarihi ve takip türü incelenerek ödeme, itiraz veya şikâyet yolunun koşulları belirlenir.
Bana ait olmayan borç için gelen icra takibine nasıl karşı çıkarım?
Borçlunun, "benim böyle bir borcum yok" veya "imza bana ait değil" diyerek yasal süresi içinde borcun esasına karşı çıkmasıdır.
İcra dosyasında faiz veya masraf fazla hesaplanmışsa ne yapabilirim?
Asıl borç kabul edilse bile, talep edilen yüksek faiz oranına, faiz başlangıç tarihine veya masraflara (ferilere) yapılan yasal itirazdır.
İcra takibi yanlış şehirde açılmışsa itiraz edebilir miyim?
Takibin kanunen yetkili olmayan (yanlış il/ilçedeki) bir icra dairesinde açıldığını belirterek dosyanın doğru adliyeye gönderilmesini talep etmektir.
İcra itiraz süresini kaçırırsam hâlâ başvurabileceğim bir yol var mı?
İtirazın süresi ve yapılacağı merci takip türüne göre değişir; genel hacizdeki kurallar kambiyo takibine doğrudan uygulanmaz. Kusursuz bir engel nedeniyle süre kaçırılmışsa gecikmiş itiraz koşulları ayrıca incelenir.
İcra takibine itiraz edilmezse ne olur?
Borçlunun süresi içinde itiraz etmemesi veya yaptığı itirazın mahkeme kararıyla iptal edilmesi sonucunda haciz aşamasına geçilebilir hale gelinmesidir.
Borçlunun mallarını kaçırmasını önlemek için geçici haciz istenebilir mi?
Özellikle vadesi gelmiş borçlarda, borçlunun mallarını kaçırmasını veya gizlemesini önlemek amacıyla mahkeme kararıyla uygulanan ani ve önleyici el koyma işlemidir.
Maaşıma haciz gelirse tamamı kesilebilir mi?
Ücret haczinde uygulanacak oran, çalışanın statüsüne ve alacağın niteliğine göre belirlenir. İş Kanunu kapsamındaki ücret koruması, nafaka istisnası ve birden çok haczin sırası değerlendirilerek kesintinin doğruluğu kontrol edilir.
Borç nedeniyle evdeki veya işyerindeki eşyalar haczedilebilir mi?
Haciz sırasında borçluya ait satılabilir taşınırlar belirlenir; zorunlu ev eşyaları gibi korunan mallar ayrıca değerlendirilir. Konutta haczin kanuni onay usulü ile üçüncü kişilerin mülkiyet iddiaları dikkate alınır.
Arabama veya evime haciz konulması ne anlama gelir?
Araç ve taşınmaz üzerine haciz işlenmesi, alacağın satış bedelinden karşılanmasına yönelik güvence sağlar. Haciz her durumda mutlak devir yasağı oluşturmadığından sicil kaydı, önceki takyidatlar ve satış koşulları birlikte incelenir.
İcra nedeniyle banka hesabına bloke konulabilir mi?
Banka hesabındaki para ve üçüncü kişiler nezdindeki alacaklar uygun haciz işlemleriyle takibe konu edilebilir. Kripto varlıklarda saklama biçimi, hizmet sağlayıcı ve teknik erişim olanakları ayrıca değerlendirilerek uygulanabilir yol belirlenir.
Borçlunun başkasından alacağına veya şirket hissesine haciz konulabilir mi?
Borçlunun üçüncü kişiden alacağı veya şirket payı, niteliğine uygun usulle haczedilebilir. Haciz ihbarnamesi, payın sicil durumu ve üçüncü kişinin itirazları incelenerek tahsil ve satış imkânları değerlendirilir.
Tarladaki ürünlere veya hayvanlara haciz konulabilir mi?
Yetişmemiş ürünlerin haczinde hasat zamanı ve kanundaki zaman sınırı dikkate alınır. Hayvan ile bakımına muhtaç yavrusunun ayrı haczedilmesine ilişkin koruma ve çiftçinin geçimi için gerekli malların durumu ayrıca incelenir.
Günlük yaşam için gerekli ev eşyaları haczedilebilir mi?
Borçlunun kendisi ve ailesi için zorunlu olan buzdolabı, çamaşır makinesi, yatak gibi eşyalar haczedilemez. (Para, altın, gümüş, antika ve değerli süs eşyaları hariçtir).
Tek evim haczedildiyse itiraz edebilir miyim?
Borçlunun sosyal ve ekonomik durumuna uygun konutu için meskeniyet şikâyeti ileri sürülebilir. Koruma yalnızca tek ev sahibi olmaya bağlı değildir; evin değeri ve uygun konut ihtiyacı birlikte değerlendirilir.
Emekli maaşına veya kamuya ait mala haciz konulabilir mi?
SGK tarafından bağlanan emekli maaşları (nafaka ve SGK prim borçları hariç) borçlunun rızası olmadan kesilemez. Aynı şekilde devlete ait mallar da haczedilemez.
Geçimimi sağladığım iş araçları haczedilebilir mi?
Borçlunun kişisel emeğine dayanan mesleğini sürdürebilmesi için gerekli araçlar belirli koşullarda hacizden korunur. Çiftçinin zorunlu araçları ve geçim ihtiyacı somut olarak değerlendirilir; her araç otomatik olarak koruma kapsamında değildir.
Nafaka veya bazı tazminat ödemeleri hacizden korunur mu?
Nafaka, burs ve özel tazminat ödemelerinde haciz koruması ödemenin kaynağına ve ilgili kanuna göre değişir. Gelirin amacı, miktarı ve borcun niteliği incelenerek tam veya kısmi haczedilmezlik iddiası değerlendirilir.
Geçim için gerekli gelir ve gıda borç nedeniyle tamamen alınabilir mi?
Borçlunun geçimi için korunan erzak, ücretin haczedilebilir bölümü ve karşı tarafa yüklenen avukatlık ücreti farklı kurallara tabidir. Gelirin kaynağı ile borcun niteliği belirlenerek haczin kapsamı ayrı ayrı incelenir.
Hacizden Satışa ve Ödemeye
6 soru
Mal bildirimi nedir, icra dosyasında neden istenir?
Haciz anında orada bulunmayan borçluya "103 Davetiyesi" gönderilerek bilgi verilir. Borçlu, borcunu karşılayacak malvarlığını icra dairesine bildirmek zorundadır.
Haczedilen eşya nerede ve kimin sorumluluğunda tutulur?
Haczedilen araç veya eşyaların, kaçırılmaması için fiilen bulunduğu yerden alınarak güvenli bir yediemin deposuna (veya güvenilir bir şahsa) emanet edilmesidir.
İcradan satılacak ev veya arabanın değeri nasıl belirlenir?
Haczedilip satılacak olan gayrimenkulün veya aracın piyasa değerinin resmi bilirkişilerce tespit edilmesidir. Borçlunun bu değere itiraz hakkı vardır.
Haczedilen mallar internetten nasıl satışa çıkarılır?
Hacizli malın satışı için talep süresi ve gerekli giderlerin yatırılması kontrol edilir. Elektronik artırmada ilan, teklif ve ihale şartları izlenir; usulsüzlük iddiası varsa ihalenin feshi koşulları değerlendirilir. (e-satış)
Birden fazla alacaklı varsa satıştan gelen para nasıl paylaşılır?
Malın satışından elde edilen gelirin; işçi alacağı, rehin/ipotek veya vergi borcu gibi kanuni öncelik sıralarına göre (birden fazla alacaklı varsa) paylaştırılmasıdır.
İcra borcunu ödedikten sonra dosya nasıl kapatılır?
Dosyanın güncel kapak hesabı alınarak asıl alacak, faiz, harç ve giderler birlikte belirlenir. Ödemenin dosyaya işlenmesi ve hacizlerin kaldırılması ayrıca takip edilir; ödeme tek başına tüm kayıtları kendiliğinden silmez.
İtiraz ve Hak Arama Yolları
13 soru
Borçlu itiraz ederek takibi durdurursa alacağımı nasıl isteyebilirim?
İtirazla durmuş ilamsız takipte alacaklı, alacağın varlığını kanıtlayarak takibin devamını isteyebilir. İptal davası için itirazın alacaklıya tebliğinden başlayan bir yıllık süre; göreve, arabuluculuğa ve delillere ilişkin koşullarla birlikte incelenir.
Elimde güçlü bir borç belgesi varsa itirazın kaldırılması istenebilir mi?
İİK m.68’in aradığı nitelikte borç belgesi varsa itirazın kesin kaldırılması değerlendirilebilir. Her imzalı sözleşme veya fatura bu koşulu sağlamaz; belgenin içeriği, imzanın durumu, borçlunun savunması ve altı aylık başvuru süresi birlikte incelenir.
Borçlu senetteki imzanın kendisine ait olmadığını söylerse ne olur?
Genel haciz yoluyla adi senede dayanan takipte borçlu imzayı ayrıca ve açıkça inkâr etmişse, gerekli koşullarla itirazın geçici kaldırılması ve imza incelemesi gündeme gelebilir. Karar sonrası geçici haciz ile İİK m.69’daki borçtan kurtulma davasının süre ve teminat koşulları ayrıca değerlendirilir.
Borçlu olmadığımın mahkemece belirlenmesini isteyebilir miyim?
Koşulları varsa borçlu olmadığınızın mahkemece belirlenmesi için Menfi Tespit – Borçlu Olmadığının Tespiti Davası açılabilir. Görevli mahkeme, arabuluculuk, deliller ve tedbir talepleri dosyanın niteliğine göre incelenir; dava açılması tek başına icra takibini durdurmaz.
Aslında borçlu olmadığım parayı icra baskısıyla ödediysem geri alabilir miyim?
Kişinin aslında borçlu olmamasına rağmen, mallarının haczedilmesi tehdidi altında mecburen ödemek zorunda kaldığı paranın, karşı taraftan iade edilmesi için açılan istirdat davasıdır.
Başkasının borcu için benim eşyam haczedildiyse ne yapabilirim?
Haczedilen bir malın aslında borçluya değil, kendisine ait olduğunu iddia eden üçüncü kişinin (örneğin ev arkadaşı veya şirket ortağı) mülkiyet hakkını ispatlamak için açtığı davadır.
Ödenmiş veya ertelenmiş bir borç için takip sürdürülürse ne yapılır?
Takip kesinleştikten sonra borcun haricen ödenmesi (itfa), alacaklı tarafından borçluya ek süre verilmesi/ertelenmesi (imhal) veya kanuni sürenin geçmesiyle zamanaşımına uğraması hallerinde icranın iptal edilmesi veya durdurulması davasıdır.
İcra müdürlüğünün hatalı işlemine nasıl itiraz edebilirim?
İcra dairesi personelinin yaptığı bir işlemin kanuna, olaya veya usule aykırı (hatalı) olması halinde, bu işlemin düzeltilmesi veya iptali için İcra Mahkemesine yapılan yasal başvurudur.
İcra satışından gelen paranın paylaşımı yanlışsa ne yapabilirim?
Satış bedelinin dağıtımında başka alacaklının alacağına veya sırasına itiraz edilebilir. Uyuşmazlığın alacağın esasına mı, yalnızca sıraya mı ilişkin olduğu belirlenerek dava veya şikâyet yolu ve görevli merci seçilir.
Mahkeme kararına karşı başvuru yapınca icra kendiliğinden durur mu?
Karara karşı istinaf veya temyiz başvurusu yapılması, icrayı kural olarak kendiliğinden durdurmaz. Gerekli teminat ve belgeler hazırlanarak kanundaki usulle icranın geri bırakılması kararı alınması değerlendirilir.
Borçlu malını yakınına devrederek tahsilatı engellerse ne yapabilirim?
Alacaklıdan mal kaçırmaya yönelik belirli tasarruflar, kanuni şartlar varsa alacaklı yönünden etkisiz kılınabilir. Amaç tapuyu borçluya geri döndürmek değil, devredilen mal üzerinde alacak tutarınca haciz ve satış imkânı sağlamaktır.
Borçlarını ödemekte zorlanan işletme ödeme planı isteyebilir mi?
Mali durumu bozulan ancak dürüst olan şirket veya şahısların, mahkeme koruması ve komiser denetimi altında borçlarını yeniden yapılandırarak (vade uzatarak veya indirim alarak) iflastan kurtulma sürecidir.
Borçlu kooperatif için yeniden yapılandırma yolu var mı?
Ekonomik darboğaza giren kooperatiflerin, faaliyetlerini sürdürebilmek ve üyelerinin mağduriyetini önlemek amacıyla alacaklılarıyla uzlaşarak borçlarını hukuki güvence altında yeniden yapılandırmasıdır.
İcra Sürecindeki Yükümlülükler
16 soru
Borç ödememek için malları gizlemek ceza doğurur mu?
Borçlunun, alacaklılarına ödeme yapmamak amacıyla mallarını gizlemesi, sahte işlemlerle başkasına devretmesi veya değerini düşürecek eylemlerde bulunmasıdır.
Kişinin kendi davranışıyla ödeme gücünü yok etmesi yaptırıma yol açar mı?
Borçlunun, bilerek kendini ödeme yapamayacak duruma düşürmesi veya kötü ekonomik durumunu lüks harcamalarla daha da ağırlaştırması eylemidir.
İşyerini kapatan borçlunun icra bakımından bildirim yükümlülüğü var mı?
Ticareti bırakan tacirin bunu kanuni usule uygun bildirme ve malvarlığına ilişkin yükümlülükleri vardır. Bunlara aykırılık alacaklıların hakları ve yaptırımlar bakımından sonuç doğurabilir; yalnızca işyerinin kapısını kapatmak yeterli değildir.
İcra dosyasına yanlış mal bilgisi vermek suç olur mu?
İcra dairesine mal beyanında bulunurken, malvarlığı ve gelir durumu hakkında bilerek eksik, yalan veya yanıltıcı bilgi verilmesidir.
Mal bildiriminden sonra gelir artarsa bunu bildirmek gerekir mi?
Mal beyanından sonra yeni mal edinilmesi veya gelir artışı bazı durumlarda ek bildirim gerektirir. Hangi değişikliğin hangi sürede bildirileceği takip dosyasına göre kontrol edilmelidir; ilk beyanda bulunmak sonraki yükümlülükleri bitirmez.
Şirketin iflasını istemesi gereken yönetici başvurmazsa ne olur?
Şirketin borçlarını malvarlığıyla karşılayamaması yöneticiler için kanuni başvuru ve önlem yükümlülükleri doğurabilir. Her ödeme gecikmesi aynı değildir; mali durum ve uygulanabilecek yeniden yapılandırma yolları birlikte incelenmelidir.
Şirket yöneticisi alacaklılara zarar veren davranışından sorumlu olur mu?
Şirket yöneticilerinin, ticari işletmeyi kasten iflasa sürüklemesi veya ticari defterleri usule aykırı tutarak alacaklıları zarara uğratmasıdır.
İcra dosyasında verilen ödeme taahhüdü tutulmazsa ne olur?
İcra dosyasında usulüne uygun verilen ödeme taahhüdüne haklı neden olmadan uyulmaması hapis yönünden sonuç doğurabilir. Sırf borcu ödeyememekle geçerli taahhüdün ihlali aynı değildir; taahhüdün şartları ve ödeme kayıtları incelenir.
Mahkemenin belirlediği nafaka ödenmezse hangi yollara başvurulur?
Mahkemenin hükmettiği nafakanın ödenmemesi hâlinde icra takibi ve koşulları varsa şikâyet yolu kullanılabilir. Güncel nafaka ile birikmiş borçların sonuçları farklı olabilir; her eksik ödeme otomatik hapis kararı anlamına gelmez.
Bir işin yapılmasına ilişkin icra emrine uyulmazsa ne olur?
Bir işin yapılmasına, yapılmamasına veya irtifak hakkına ilişkin ilamın uygulanmasına direnilmesi kanuni koşullarla yaptırıma bağlanmıştır. Çocuk teslimi ise bu takipten ayrı olarak Çocuk Koruma Kanunundaki özel usule tabidir.
İcra yoluyla boşaltılan taşınmaza tekrar girilmesi yaptırım doğurur mu?
İcra marifetiyle tahliye edilip hak sahibine teslim edilen bir eve veya işyerine, borçlunun yasa dışı yollarla tekrar girmesi ve işgal etmesi suçudur.
Kiracının haciz veya tahliye işlemini ihlal etmesi cezaya yol açar mı?
Kiracının tahliye sırasında alacaklının haklarını engelleyen belirli davranışları yaptırıma konu olabilir. Kira borcunu ödememek tek başına her durumda suç değildir; olayın kanunda tanımlanan özel koşullara uyup uymadığı incelenir.
İflas veya konkordato sürecinde gizli menfaat anlaşması yapılabilir mi?
İflas veya konkordato sürecinde, bazı alacaklılara gizlice ayrıcalık (fazla para veya özel menfaat) sağlayarak diğer alacaklıların zararına hareket edilmesidir.
Konkordato almak için gerçek dışı bilgi verilirse ne olur?
Konkordato sürecinde malvarlığı ve borçlar konusunda bilerek yanıltıcı işlem yapmak ceza sorumluluğu doğurabilir. Ödeme güçlüğü nedeniyle planın aksaması ile hileli davranış aynı şey değildir; somut eylem ve kasıt araştırılır.
İflas eden kişinin malını elinde tutan kişi teslim etmek zorunda mı?
İflas eden kişiye ait olup da üçüncü kişilerin elinde bulunan malları, bildirim yapılmasına rağmen iflas idaresine teslim etmeyenlerin cezasıdır.
Para karşılığında icra ihalesinden çekilmek suç mu?
İcra ihalelerine fesat karıştırmak, diğer alıcıları tehdit etmek veya onlara para/menfaat teklif ederek ihaleden çekilmelerini sağlamak suçudur.
İflas ve Borçların Yeniden Düzenlenmesi
13 soru
Önceden icra takibi olmadan iflas istenebilir mi?
Alacaklının veya borçlu şirketin, icra dairesinde önceden hiçbir takip yapmadan, kanuni şartların oluşmasıyla doğrudan Ticaret Mahkemesinden iflas istemesidir.
Ödenmeyen borç için takipten sonra iflas davası açılabilir mi?
Alacaklının, borçlu tacire karşı önce icra dairesinde iflas takibi başlatması, ödeme emrine itiraz edilirse Ticaret Mahkemesinde iflas davası açması sürecidir.
Çek veya senet borcu nedeniyle iflas takibi yapılabilir mi?
Elinde geçerli çek veya senet bulunan alacaklı, iflasa tabi borçluya karşı özel iflas takip yolunu kullanabilir. Belgenin niteliği ve borçlunun durumu kontrol edilir; bu yol her borçlu veya alacak için uygulanmaz.
Mahkeme iflas kararı verince ne değişir?
Ticaret Mahkemesinin verdiği iflas kararıyla birlikte borçlu resmen müflis sıfatını alır ve iflasın açıldığı an (saat ve dakika olarak) tutanağa geçirilerek ilan edilir.
İflas eden işletmenin malları nasıl bir araya getirilir?
Müflisin haczedilebilen tüm mal, mülk, araç, banka hesabı ve üçüncü kişilerdeki alacaklarının, alacaklıların haklarını korumak üzere tek bir çatı (masa) altında toplanmasıdır.
İflas eden şirketten alacağımı nereye bildirmeliyim?
İflas dairesinin ilanından sonra tüm alacaklıların masaya başvurarak alacaklarını yazdırması ve alacakların kanuni öncelik sırasına (sıra cetveline) göre dizilmesidir.
İflas sürecindeki kararları kimler alır?
İflas sürecinde alacaklılar kanundaki toplantılarda tasfiyenin yürütülmesine ilişkin kararlar alabilir. İflas idaresi malvarlığının yönetimi ve satış gibi işlemleri yürütür; atama ve yetkiler özel usule bağlıdır.
İflas eden şirketin malları nasıl satılır?
İflas malvarlığı kanuni usulle paraya çevrilir; rehinli malın bedelinde rehinli alacaklının önceliği gözetilir. Bütün alacaklılara aynı anda ve eşit ödeme yapılmaz; giderler ve kanuni sıralama dikkate alınır.
İflas sonunda toplanan para alacaklılara nasıl dağıtılır?
Satış gelirlerinin, alacaklıların sıra cetvelindeki yerlerine göre dağıtılması, ödenemeyen kısımlar için "borç ödemeden aciz belgesi" verilerek iflasın mahkemece kapatılmasıdır.
Bir şirketin iflasına kim karar verir?
Alacaklıların borçlunun iflası için ya da borçlu şirketin kendi mali batıklığını belgeleyerek Ticaret Mahkemesinde açtığı esas davadır.
Konkordato ile iflas arasındaki temel fark nedir?
Konkordato, borçların mahkeme gözetiminde belirli bir planla ödenmesini amaçlar. Alacaklıların kabulü ve kanuni koşullar önemlidir; başvurmak borçları kendiliğinden silmez ve yalnız şirketlere özgü bir yol değildir.
İflasın ertelenmesi için bugün yeni başvuru yapılabilir mi?
Yeni bir iflasın ertelenmesi başvurusu yapılamaz; bu kurum yürürlükten kaldırılmıştır. Borçların yeniden düzenlenmesi gerekiyorsa konkordato ve duruma uygun güncel yolların koşulları değerlendirilmelidir.
İflas kararı kaldırılabilir mi, bu mal kaçırma davasından farklı mı?
İflasın kaldırılması, alacaklıların tatmini gibi özel koşullara bağlıdır. Tasarrufun iptali ise borçlunun alacaklılara zarar veren işlemlerine karşı başvurulan farklı bir dava yoludur; iki kurumun şartları ayrı incelenir.
Eskişehir İcra Avukatı ile Görüşme ve Başvuru
12 soru
Eskişehir İcra Avukatı ile ilk görüşmeye hangi belgeleri hazırlamalıyım?
Ödeme emri ve tebligat zarfı, dosya numarası, sözleşme, senet veya çek, fatura ve ödeme dekontlarını hazırlayın. Eksik belge olması görüşme talep etmenize engel değildir; elinizdeki kayıtlarla hangi bilgilerin tamamlanacağı belirlenebilir.
Eskişehir İcra Avukatı desteğine hangi aşamada başvurmalıyım?
Ödeme emri veya haciz bildirimi geldiğinde beklemeden görüşmek önemlidir. İtiraz yolu ve süresi takip türüne göre değişir; alacaklı açısından da belge ve borçlunun durumu erken incelenmelidir.
Eskişehir İcra Avukatı ücreti nasıl belirlenir?
Avukatlık ücreti, alacak tahsili, ödeme emrine itiraz, haciz ve borç konusundaki işin kapsamı, aşaması ve gerektirdiği çalışmaya göre belirlenir. Görüşmede ücret anlaşması, dava ve takip giderleri ile kapsama dâhil işlemler ayrı ayrı açıklığa kavuşturulmalıdır.
Eskişehir İcra Avukatı ile görüşmeden dava açıp açmayacağıma karar vermeli miyim?
İlk değerlendirmede alacak tahsili, ödeme emrine itiraz, haciz ve borç uyuşmazlığının belgeleri, talep edilebilecek haklar ve başvuru seçenekleri ele alınabilir. Görüşme istemek dava açmayı kabul etmek değildir; uzlaşma, başvuru veya dava seçenekleri birlikte karşılaştırılır.
Eskişehir dışında yaşıyorsam icra konusunda görüşme talep edebilir miyim?
Eskişehir'deki alacak tahsili, ödeme emrine itiraz, haciz ve borç işleminiz için şehir dışında bulunurken de büromuza görüşme talebi iletebilirsiniz. Görüşme yöntemi, belge iletimi, vekâletname ihtiyacı ve sizin katılmanız gereken işlemler randevu planlanırken netleştirilir.
Eskişehir’de icra dosyam ne kadar sürede sonuçlanır?
Borçlunun itirazı, malvarlığının bulunması, haciz ve satış işlemleri ile dosyadaki uyuşmazlıklar süreyi belirler. Dosya görülmeden kesin bitiş tarihi verilmesi doğru olmaz; ilk inceleme sonrasında beklenen aşamalar açıklanabilir.
Eskişehir İcra Avukatı dosyayı üstlendiğinde benden hangi işlemler istenir?
İşin kapsamı ve gerekiyorsa vekâletname düzeni belirlenir; sizden olayları ve belgeleri eksiksiz paylaşmanız beklenir. Yeni tebligat, ödeme veya gelişmeler bildirilmelidir; icra dosyasında bizzat katılmanız gereken işlemler ayrıca açıklanır.
Eskişehir İcra Avukatı için ön görüşme talebini nasıl iletebilirim?
Bu sayfadaki ön görüşme formundan alacak tahsili, ödeme emrine itiraz, haciz ve borç konunuzu kısaca belirtebilir veya büromuzu telefonla arayabilirsiniz. Varsa tebligat tarihi ve yakın bir başvuru süresini özellikle belirtin; form göndermek resmî başvuru yerine geçmez ve süreleri durdurmaz.
Eskişehir İcra Avukatı alacaklıya da borçluya da hukuki destek verir mi?
Alacaklı için tahsil yolu ve belgeler, borçlu için borcun doğruluğu ve itiraz seçenekleri değerlendirilebilir. Aynı uyuşmazlıkta menfaatleri çatışan iki tarafın birlikte temsil edilmesi mümkün değildir.
Eskişehir’de avukata başvurmadan önce icra borcunu ödemeli miyim?
Önce borcun dayanağı, tutarı ve ödeme yapılacak doğru hesap kontrol edilmelidir. Ödemenin dosyaya işlenmesi, faiz ve giderler önemlidir; borcu kabul etmeden veya taahhüt vermeden belgeleri inceletmek yararlı olabilir.
Eskişehir İcra Avukatı alacağımın kesin tahsilini sağlayabilir mi?
Takip ve dava doğru yürütülse bile tahsil, borçlunun haczedilebilir mal ve gelirinin bulunmasına bağlı olabilir. Avukatlık hizmeti kesin ödeme garantisi değildir; dosyanın hukuki ve fiilî tahsil imkânı birlikte değerlendirilir.
Eskişehir’de haciz bildirimi aldım, ilk olarak neyi saklamalıyım?
Bildirim ve tebligat zarfını, elektronik tebligat bilgilerini ve dosya numarasını saklayın. Borç veya malın size ait olmadığı iddiasında belgeler önemlidir; şikâyet ve itirazların süreleri ayrı olabilir.
Diğer Sorular ve Açıklamalar
Senet, Belge ve Takip Başvuruları
1. Elimde senet var ama günü (vadesi) geçti, hala icraya verebilir miyim?
Evet, verebilirsiniz ancak bir zaman sınırı vardır. Bir senedi (bonoyu) doğrudan “kambiyo senetlerine özgü” hızlı icra yoluyla işleme koyabilmeniz için, senedin vade (ödeme) tarihinden itibaren 3 yıl içinde icraya vermeniz gerekir. Eğer 3 yıl geçerse senediniz kambiyo vasfını yitirir; ancak bu paranızın yandığı anlamına gelmez. Bu durumda senedi sıradan bir yazılı delil (adi belge) olarak kullanarak “ilamsız icra takibi” başlatabilirsiniz.
2. Faturasız, senetsiz, sadece WhatsApp mesajı veya banka dekontuyla verdiğim borcu icraya verebilir miyim?
Kesinlikle verebilirsiniz. Hukukumuzda birinden alacağınız olduğunu iddia ederek “ilamsız icra takibi” başlatmak için elinizde resmi bir belge olması şart değildir. Ancak borçlu icra dairesine gidip “Benim böyle bir borcum yok” diyerek itiraz ederse takip durur. İşte bu aşamada açacağınız davada EFT/Havale dekontları, açıklamaya yazılan “borç” ibareleri ve WhatsApp yazışmaları, mahkemede delil (veya delil başlangıcı) olarak kabul edilebilir ve tanık dinletebilirsiniz.
3. Senedin üzerinde sadece imza var, adres veya TC Kimlik no yok. Senet geçerli mi?
Bir senedin hukuken geçerli olması için; üzerinde “Bono” veya “Emre Muharrer Senet” ibaresi, ödenecek net miktar (bedel), düzenleme tarihi, kime ödeneceği (lehtar) ve borçlunun imzası olması şarttır. TC kimlik numarası veya açık adres senedin geçerlilik şartı değildir. Ancak, TC kimlik numarasının olmaması borçluyu sistemde (UYAP) tespit etmeyi ve malvarlığını sorgulamayı ciddi şekilde zorlaştıracağı için pratikte büyük bir dezavantajdır.
4. Elimde senet değil, bankaya ibraz edilmiş ama “karşılıksız” çıkmış bir çek var. Süreç senetten farklı mı?
Çek, senetten (bonodan) çok daha güçlü bir kambiyo senedidir. Karşılıksız çıkan bir çeki icraya koyduğunuzda, sadece haciz işlemi yapmakla kalmaz, aynı zamanda İcra Ceza Mahkemesi’ne şikayette bulunarak borçlu hakkında adli para cezası ve ödenmemesi halinde hapis cezası çıkmasını sağlama ihtimaliniz vardır. Fakat çekin ibraz süreleri ve şikayet süreleri çok kısadır; bir gün bile gecikseniz bu haklarınızı kaybedebileceğiniz için dosyanızı acilen bir avukata teslim etmelisiniz.
5. Aramızda sözleşme veya senet yok. Bana veya aracıma zarar verdi (trafik kazası/kavga). Zararımı icrayla nasıl alırım?
Bu durum bir “haksız fiil” alacağıdır. Elinizde resmi bir belge olmadığı için doğrudan ilamsız icra takibi başlatabilirsiniz, ancak karşı taraf büyük ihtimalle borca itiraz edip takibi durduracaktır. Bu durumda Asliye Hukuk veya Ticaret Mahkemesi’nde dava açarak zararınızı bilirkişi raporları ve şahitlerle ispatlamanız gerekecektir. Dava süreci uzun ve usuli kurallarla dolu olduğundan avukatla çalışmanız elzemdir.
6. Yıllar önce verdiğim ama isteyemediğim bir borç var. Dava açmak veya icraya vermek için bir süre sınırı (zamanaşımı) var mı?
Evet, hukukta her alacağın bir son kullanma tarihi vardır. Türk Borçlar Kanunu’na göre genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Ancak kira alacakları, aidat borçları, maaş ve işçi alacakları gibi periyodik ödemelerde bu süre 5 yıldır. Eğer bu süreler geçmişse ve borçlu icrada “bu borç zamanaşımına uğramıştır” diye itiraz ederse, borcu tahsil etme şansınızı hukuken tamamen kaybedersiniz.
7. Borcu Dolar/Euro (Döviz) olarak vermiştim. İcraya verirken TL’ye mi çevirmek zorundayım?
Borcunuzu döviz üzerinden verdiyseniz, icra takibini de döviz cinsinden başlatabilirsiniz. Ancak Türkiye’deki icra sisteminde tahsilat Türk Lirası üzerinden yapılır. Takip başlatılırken borç, o günkü Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL’ye çevrilerek harçlandırılır. Talebinize “Fiili ödeme günündeki kur üzerinden tahsilini talep ediyorum” ibaresini eklerseniz, borçlu parayı icraya ödediği günkü güncel kurdan paranızı alırsınız.
Haciz, Tahsilat ve Mal Kaçırma
8. Borçlunun üzerine hiçbir malvarlığı veya maaşı yok, paramı nasıl alırım?
Bu, alacaklıların en çok karşılaştığı ve en sinir bozucu durumlardan biridir. Borçlunun o an üzerine kayıtlı hiçbir şeyi yoksa tahsilat hemen yapılamaz. Ancak icra dosyanız açık kalır. Dosyanızı belirli aralıklarla yenileyerek borçlunun ileride sigortalı bir işe girmesini, üzerine bir mal almasını veya kendisine bir miras kalmasını bekleyebilir ve o an haciz işlemini uygulayabilirsiniz.
9. Eve haciz gelir mi, eşyalarımı alırlar mı?
Bu konu yasalarda yapılan son değişikliklerle oldukça sınırlandırıldı. Artık borçlunun evine hacze gidildiğinde, borçlunun ve ailesinin yaşamını sürdürmesi için zorunlu olan eşyalar (buzdolabı, çamaşır makinesi, televizyon, yatak, koltuk takımı vb.) haczedilemez. Ancak evde aynı eşyadan iki tane varsa veya antika/çok yüksek değerli lüks eşyalar varsa onlar alınabilir. Evi tamamen boşaltmak söz konusu değildir.
10. Maaşıma haciz geldi, maaşımın tamamını veya yarısını kesebilirler mi?
Hayır, kesemezler. İcra ve İflas Kanunu’na göre, işçi veya memur maaşlarının en fazla 1/4’ü (yüzde 25’i) kesilebilir. Üzerinizde birden fazla icra dosyası olsa bile, bu oran artmaz; dosyalar sıraya girer ve biri bitmeden diğerinin kesintisi başlamaz. Bunun tek istisnası nafaka borçlarıdır; aylık nafaka miktarının tamamı maaştan kesilir.
11. Borçlunun banka hesaplarına bloke (e-haciz) koydurmak ne kadar sürer?
Eğer elinizde bir mahkeme kararı (ilam) veya günü geçmiş bir senet/çek (kambiyo senedi) varsa, icra takibi kesinleştiği an (tebligat ulaşıp itiraz süresi dolduğunda) sistem üzerinden aynı gün içinde borçlunun tüm banka hesaplarına bloke (e-haciz) konulabilir. Bu, tahsilatın en hızlı ve etkili yollarından biridir.
12. Araç üzerine “Haciz” koydurmak ile aracı “Yakalatmak” aynı şey midir?
Hayır, ikisi farklı aşamalardır. Sistem (UYAP) üzerinden borçlunun aracına saniyeler içinde haciz koydurabilirsiniz (buna kaydi haciz denir). Bu işlem, borçlunun aracı başkasına satmasını engeller ama araç hala borçlunun altındadır. Aracı fiziksel olarak otoparka çektirip sattırmak istiyorsanız, ayrıca bir “Yakalama ve Muhafaza” talebi açmanız ve bunun için avans yatırmanız gerekir.
13. Borçlunun kripto para (Bitcoin vb.) hesaplarına haciz konulabilir mi?
Kısmen evet. Eğer borçlunun kripto varlıkları Türkiye merkezli, yerli kripto para borsalarında bulunuyorsa, icra daireleri bu borsalara yazı göndererek hesaplara bloke koydurabilmektedir. Ancak borçlu varlıklarını yabancı borsalarda veya fiziksel soğuk cüzdanlarda tutuyorsa, bunlara ulaşıp haciz uygulamak pratikte imkansızdır.
14. Borçlunun da bir başkasından alacağı var veya hak ediş alıyor. Paramı oradan kesebilir miyim?
Kesinlikle. Buna icra hukukunda “89/1 Haciz İhbarnamesi” denir. Borçlunun kiracısına, iş yaptığı bir firmaya veya alacaklı olduğu başka bir kişiye icra dairesinden bir tebligat gönderirsiniz. Bu yazıda “Borçluya ödeyeceğin parayı direkt benim icra dosyama ödeyeceksin” denir. Üçüncü kişi bu kurala uymazsa, borcu kendi cebinden ödemek zorunda kalır.
15. Borçlunun eşiyle “Ortak” banka hesabı var. Bu hesaptaki paranın tamamına el koyabilir miyim?
Tamamına değil. Ortak hesaplara haciz yazısı gittiğinde, aksine bir anlaşma veya kesin bir mahkeme kararı yoksa, hesaptaki paranın yarısının (%50’sinin) borçluya, diğer yarısının ise ortak olan diğer kişiye ait olduğu kabul edilir. Banka sadece borçlunun payına düşen kısma bloke koyup icra dosyasına gönderir.
16. Borçlunun babası/annesi vefat etti. Ona kalacak olan mirasa haciz koydurabilir miyim?
Evet, koydurabilirsiniz. Borçlunun üzerine henüz intikal etmemiş (kendi adına tescil ettirmediği) miras paylarına dahi haciz konulabilir. İcra dairesi aracılığıyla borçlunun mirasçı olduğu taşınmazların tapusuna veya bankadaki miras parasına haciz şerhi işlenir. Borçlu mirası reddetmediği sürece, o paydan alacağınızı tahsil edebilirsiniz.
17. Borçlu, haciz gelmesin diye evini veya arabasını başkasına devrederse ne yapabilirim?
Bu durum alacaklıları en çok çileden çıkaran senaryodur ancak hukuken çaresiz değilsiniz. Borçlu, sırf sizden mal kaçırmak için evini/aracını arkadaşına veya danışıklı bir kişiye devrederse “Tasarrufun İptali Davası” açabilirsiniz. Bu davayla, yapılan o sahte devir işlemi iptal edilir ve o mal sanki hala borçlununmuş gibi haczedilip satılarak alacağınız tahsil edilir.
18. Borçlunun mallarını kaçırmasından şüpheleniyorum, icra tebligatı gitmeden mallarına el koydurabilir miyim?
Hukukumuzda buna “İhtiyati Haciz” denir. Borçlunun mal kaçırma ihtimali çok yüksekse, mahkemeye başvurarak ve belirli bir teminat (genellikle alacağın %10-%15’i) yatırarak borçlunun mallarına aniden bloke koydurmanız mümkün olabilir. Ancak bu karar mahkemenin takdirindedir ve şartları sıkıdır.
19. Alacağım bir şirketten ancak şirket boşaltılmış. Şirket sahibinin şahsi arabasına haciz gönderebilir miyim?
Bu çok yaygın bir yanılgıdır. Kanunlarımıza göre limited ve anonim şirketler tüzel kişiliğe sahiptir ve kural olarak şirket ortaklarının şahsi malvarlığına (kendi evine, şahsi hesabına) haciz yapılamaz. Ancak, eğer şirket sahibi alacağınız için size şahsi olarak kefil olmuşsa veya senette kendi şahsı adına da bir imzası (aval) varsa şahsi mallarına gidebilirsiniz.
20. Asıl borçlu borcunu ödemiyor ama sözleşmede kefil de var. Direkt kefilin maaşına haciz gönderebilir miyim?
Cevap kefaletin türüne göre değişir. Eğer “Adi Kefalet” varsa, yasalar gereği önce asıl borçlunun tüm mallarının satılıp ondan sonra kefile gidilmesi gerekir. Fakat “Müteselsil Kefalet” (zincirleme kefalet) söz konusuysa, asıl borçluyu beklemeden doğrudan kefile de icra takibi başlatma ihtimaliniz yüksektir.
21. Borçlu evli, borcu yüzünden eşinin maaşına, evine veya arabasına haciz gelir mi?
Türk hukukunda kural olarak “borçların şahsiliği” ilkesi geçerlidir; eşlerden birinin borcundan dolayı diğerinin şahsi malvarlığına doğrudan haciz uygulanamaz. Ancak borcun ailenin ortak ihtiyaçları için yapılıp yapılmadığı veya eşin borca kefil olup olmadığı durumu tamamen değiştirebilir.
22. Borçlunun üzerine tam bir ev yok ama kardeşleriyle hisseli bir tarla var. Hissesine haciz gelir mi?
Hisseli tapularda borçlunun payına düşen kısma haciz şerhi işlenmesi mümkündür. Ancak o hissenin icra yoluyla satılması meşakkatlidir. Diğer hissedarların “önalım (şufa)” hakları devreye girebilir veya tüm taşınmazın satılıp paranın paylaştırılması (İzale-i Şüyu) davası açılması gerekebilir.
23. Borçlu çiftçilik yapıyor. Tarladaki mahsulüne veya Devlet destek (ÇKS) paralarına haciz konur mu?
Kural olarak, çiftçinin yaşamını sürdürmesi için gerekli olan tarım aletleri haczedilemez. Tarım Destekleme ödemelerine de genellikle doğrudan haciz konulamamaktadır. Ancak tarlada yetişmiş ve hasat edilmeye hazır mahsule haciz konulma ihtimali vardır. Tarım hacizleri çok spesifik yasalara tabidir.
24. Borçlu bir esnaf veya şirket. İşyerine gidip kasadaki paraya haciz işlemi yapabilir miyiz?
Uygulamada “Fiili Haciz” dediğimiz bu işlem genellikle mümkündür. İcra memuru ile birlikte borçlunun dükkanına gidilerek kasadaki nakit paraya, bilgisayarlara veya ticari mallara el konulabilir. Ancak ticari hayatı tamamen durduracak bazı eşyaların haczedilmezliği gibi riskler vardır.
25. Borçlunun haczedilen malı (evi veya aracı) satıldığında paramın tamamını hemen cebime koyabilir miyim?
Malın icra yoluyla satılması, paranızı hemen alacağınız anlamına gelmeyebilir. Satış bedelinden öncelikle satış masrafları, aracın MTV borçları veya emlak vergileri kesilir. Ayrıca sizden önce başka alacaklılar da varsa, icra müdürü bir “Sıra Cetveli” hazırlar ve para kanuni sıraya göre dağıtılır.
26. Borçlunun üzerine hiçbir malı yok ama emekli maaşı alıyor, emekli maaşına haciz koydurabilir miyim?
Kural olarak, SGK emekli maaşlarına borçlunun kendi muvafakati (izni) olmadan haciz konulamaz. Ancak bunun istisnaları olabilir; örneğin nafaka borçları veya SGK’nın kendi alacakları emekli maaşından kesilebilir.
27. Borca karşılık elimde ipotek (veya araç rehni) var, önce borçlunun maaşına haciz gönderebilir miyim?
İcra hukukunda “Önce Rehbe Başvurma Zorunluluğu” kuralı vardır. Elinizde alacağınızı garanti altına alan bir ipotek varsa, kural olarak doğrudan borçlunun maaşına haciz başlatamazsınız; öncelikle o ipoteği paraya çevirmeniz (satmanız) gerekir.
İtirazlar, Davalar ve Ceza Süreçleri
28. Karşı taraf icraya itiraz etti ve dosya durdu. Şimdi ne yapmalıyım?
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte süresindeki itiraz, itiraz edilen kısmı durdurur. Belge koşulları varsa icra mahkemesinde itirazın kaldırılması; alacağın esasının yargılanması gerekiyorsa borcun kaynağına göre görevli mahkemede İtirazın İptali Davası değerlendirilir. İcra inkâr tazminatı her kabul kararında otomatik doğmaz; talep, haksız itiraz ve alacağın belirlenebilirliği gibi şartlar oluştuğunda ilgili tutarın yüzde 20’sinden az olmayan tazminat gündeme gelir.
29. İcraya verdiğim senetteki imzaya borçlu “Bu imza benim değil” diye itiraz etti, ne olacak?
Önce takip türü belirlenir. Genel haciz yoluyla adi senede dayanan takipte imza ayrıca ve açıkça inkâr edilmişse, belge ve süre koşullarıyla itirazın geçici kaldırılması istenebilir. Kambiyo takibinde imzaya itirazın usulü ve takibe etkisi farklıdır. İmza incelemesi, tazminat ve para cezası kendi kanuni koşullarına bağlıdır; imzanın aidiyetine ilişkin sonuç tek başına otomatik bir ceza sorumluluğu doğurmaz.
30. Borçluyu borcunu ödemediği için hapse attırabilir miyim?
Türkiye’de sırf ekonomik acz içinde olduğu için kimseye hapis cezası verilmez. Ancak bir istisnası vardır: Taahhüdü İhlal. Borçlu, icra dairesine gelip resmi tutanakla “Ben bu borcu şu tarihlerde ödeyeceğim” diye imza atar ve sözünü tutmazsa, şikayetiniz üzerine 3 aya kadar tazyik hapsi verilebilir.
31. Eski eşim nafaka borçlarını ödemiyor, onu hapse attırabilir miyim?
Nafaka borçlarının ödenmemesi durumunda tazyik hapsi talep edilebilir. Ancak genellikle sadece güncel (son aylara ait) nafakanın ödenmemesi hapis cezası doğururken, geçmiş yıllardan birikmiş nafaka alacakları sıradan borç statüsüne girebilir.
32. Kiracım kirayı ödemiyor, hem evden çıkarıp hem de biriken paramı icrayla nasıl alırım?
Hukukumuzda “Kiralanan Taşınmazların İlamsız İcra Yoluyla Tahliyesi” adlı özel yöntem vardır. Kiracıya borcu ödemesi ve evi tahliye etmesi için ihtar gönderilir. Tebligatın içeriğinde yapılacak en ufak bir harf hatası bile tüm tahliye sürecini iptal edebilir, mutlaka avukat takibinde yapılmalıdır.
33. Alacaklı olduğum şirket iflas ettiğini veya konkordato ilan ettiğini açıkladı, param ne olacak?
Bu durumda şirketin malvarlığı üzerindeki bireysel icra takipleriniz durur. Alacağınızı iflas masasına veya konkordato komiserliğine kaydettirmeniz gerekir. Ne kadar tahsilat yapabileceğiniz, şirketin kalan mallarına ve sizin alacaklılar sırasındaki yerinize bağlıdır.
34. Borçlu vefat etti, alacağımı eşinden veya çocuklarından tahsil edebilir miyim?
Kural olarak bir kişi vefat ettiğinde borçları yasal mirasçılarına geçer. Eğer mirasçılar 3 ay içinde “mirası reddetmezlerse”, alacağınızı mirasçılardan talep edebilirsiniz. Mirasçıların tespiti ve icra dosyasının onlara yönlendirilmesi teknik bir usul gerektirir.
Masraflar, Süreler ve Teknik Detaylar
35. İcra takibi başlatmak ne kadar sürer ve bana masrafı ne olur?
Takibi başlatmak aynı gün içinde yapılabilen hızlı bir işlemdir. Masraflar ise alacak miktarına göre değişen peşin harçlar, başvurma harcı, tebligat giderlerinden oluşur. Bu masrafları başlangıçta siz ödersiniz, ancak tahsilat yapıldığında borçludan kesilerek size iade edilir.
36. İcra takibi başlatmak için ödediğim avukatlık ücretini borçludan geri alabilecek miyim?
Devlete yatırdığınız resmi harçlar ve kanunun belirlediği “Karşı Taraf Vekalet Ücreti” borçludan tahsil edilir. Ancak sizin kendi avukatınızla yaptığınız özel “Avukatlık Ücret Sözleşmesi” kapsamındaki ödemeyi kural olarak borçlu değil, siz karşılarsınız.
37. İcra dosyasında alacağıma ne kadar faiz işletilir?
Eğer ortada sıradan bir elden borç verme durumu varsa yıllık %9 oranında yasal faiz işler. Ancak alacağınız ticari bir işten kaynaklanıyorsa veya elinizde ticari nitelikte bir bono/çek varsa, Merkez Bankası’nın belirlediği çok daha yüksek olan avans faizi (ticari temerrüt faizi) talep edebilirsiniz.
38. Borçlu dükkanını kapatmış, ikametgah adresi de yok. Ona nasıl ulaşılacak?
Borçluya tebligat ulaşmadan haciz aşamasına geçilemez. Borçlunun adresi yoksa; kurumlara (SGK, bankalar, emniyet) adres araştırması yazılması veya en son çare olarak “İlanen Tebligat” (gazete ilanı yoluyla) yapılması yöntemleri denenebilir.
39. İcra dosyam yıllardır işlem görmüyor, borç silinir mi veya dosyam kapanır mı?
İcra dosyalarında 1 yıl boyunca hiçbir işlem yapılmazsa dosya “işlemden kaldırılır” (düşer). Ancak harcını yatırarak dosyayı yenileme hakkınız bulunur. Fakat alacağın türüne göre zamanaşımı süreleri dolmuş olabilir, dosyanızı mutlaka güncel tutmalısınız.
40. Borçlu yurtdışında yaşıyor veya kaçtı, paramı alabilme ihtimalim var mı?
Türkiye’deki icra kararlarını doğrudan başka ülkede uygulamak mümkün değildir. Ancak Türkiye’nin o ülkeyle olan adli yardımlaşma anlaşmalarına veya borçlunun Türkiye’de unutulmuş bir malvarlığı olup olmadığına göre süreç değişebilir. Yurtdışı tebligatları ve tanıma/tenfiz davaları teknik süreçlerdir.



