Eskişehir Miras Avukatı

Veraset ilamı; kimlerin mirasçı olduğunu ve miras paylarını gösteren temel belgedir. Tapuda intikal, bankadaki hesaplar, araç devri gibi işlemlerin çoğunda ilk sorulan evrak budur. Uygulamada veraset belgesi Sulh Hukuk Mahkemesi veya noter üzerinden temin edilir.

E-Devlet üzerinden veraset ilamı almak mümkün değildir. E-devletten daha önceden alınmış veraset ilamını sorgulama hizmeti bulunur.

Veraset ilamı kolay alınan bir belge gibi görünmekte ise de; nufüs kayıtlarının aksini gösteren bir mirasçılık durumunun varlığında ciddi bir yargılama gerektirmektedir. Mirasçıları gösteren temel belge olma niteliği bulunmaktadır.

Neden profesyonel hukuki destek? Mirasçı olan kişinin mirasçı görünmemesi yahut mirasçı olmayan bir kişinin mirasçı olarak görünmesi ihtimalinde mirasçılar için ciddi bir hak kaybı ihtimali ortaya çıkabilmektedir.

Miras kalan taşınmazın (ev/arsa/tarla) tapuda mirasçılara geçirilmesine miras intikali denir. Genel olarak istenenler: mirasçıların kimliği, varsa temsil belgesi, veraset belgesi ve bina ise DASK gibi evraklardır.

Tapuda süreç, veraset ilamı ve diğer belgeleri tamamlayıp Web Tapu üzerinden başvuru yaparak ve müdürlüğün randevusunda imza atarak tamamlanmaktadır. Her mirasçı tek başına tapuda miras kalan taşınmazın mirasçılara intikalini talep edebilmektedir. Bu durumda mirasçılar tapu üzerinde elbirliği mülkiyeti ile birlikte malik olmaktadır. Elbirliği mülkiyetinde mirasçı olan hissedarlar taşınmaz üzerinde ayrı işlem gerçekleştirememektedir. Örnek olarak hiçbir mirasçı hissedar, tek başına kendisine düşen hissesini diğer mirasçılar dışındaki 3.kişilere satamaz.

Hissedarların kendi hisseleriyle ilgili bir işlem gerçekleştirebilmeleri için elbirliği mülkiyeti değil paylı mülkiyetin kurulmuş olması gerekmektedir. Tapudaki taşınmazın intikalini tüm mirasçılar birlikte paylı mülkiyet gerçekleşecek şekilde intikal etmesini talep etmesi ve tüm maliklerin (ya da vekillerinin) tapuda intikal için imza vermesi durumunda taşınmaz doğrudan paylı mülkiyete tabi olur.

Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi tapu müdürünün hissedarlara yapacağı davet yahut dava açılması yoluyla gerçekleştirilebilir.

Hisseli olarak taşınmaza ortak malik olan mirasçılar, kendi aralarında anlaşarak (hisse devirleri yaparak) ortaklığı giderebileceği gibi ortaklığın giderilmesi davası yoluylada taşınmazın ihale ile satılarak miras kalan taşınmaz üzerindeki hissedarlık sonlandırılabilir.

Neden profesyonel hukuki destek? Tapu intikalinde eksik/yanlış beyan, pay oranı hatası veya elbirliği/paylı mülkiyet farkı sebebiyle oluşabilecek hak ve ya zaman kaybı oluşabilmektedir.

Miras yoluyla edinilen malvarlığı için veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmesi zorunludur. Miras kalan malvarlığının değeri belirli bir sınırın altında kalması halinde veraset vergisi yönünden bir istisna oluşmaktadır.

01.01.2025 tarihinden itibaren İstisna Miktarı

• Evlatlıklar dâhil, füruğ ve eşten her birine isabet eden miras hisselerinde 2.316.628 TL (füruğ bulunmaması halinde eşe isabet eden miras hissesinde 4.636.103 TL)‘ye kadar tutar için veraset vergisi ödenmemektedir.

İstisna tutarını aşan miktar için 2025 Yılı Veraset ve İntikal Vergisi Oranları

Veraset ve İntikal Beyannamesi verme süresi; ölümün nerede olduğu ve mirasçıların nerede bulunduğuna göre değişir (ör. Türkiye de ölüm + mirasçı Türkiye de → ölüm tarihini takip eden 4 ay gibi). Veraset ve İntikal Vergisi Mayıs-Kasım dönemlerinde taksitler halinde ödenebilmektedir.

Neden profesyonel hukuki destek? Beyan değerleri, istisnalar, borçların düşümü, yurtdışı malvarlığı gibi kalemler yanlış hazırlanırsa hak ve zaman kaybı yaşanabilmektedir.

Miras bırakanın hangi bankalarda hesabının olduğu ancak her bir bankaya veraset ilamı (mirasçılık belgesi) ile başvurulması ile öğrenilebilmektedir. Ayrıca bankadan miras kalan paranın çekilebilmesi için bankaya yönelik vergi dairesi tarafından yazılmış “Veraset ve İntikal İlişiğinin Olmadığına Dair” yazı iletilmesi gerekmektedir.

Birden fazla mirasçının bulunduğu durumda bankaya tüm mirasçıların birlikte başvurması gerekmektedir. Çünkü banka hesabı üzerindeki mülkiyet tüm mirasçıların elbirliği (iştirak) halinde mülkiyetidir ve hep birlikte hareket edilerek işlem yapılabilmektedir. Mirasçılardan herhangi biri kendi payına düşen miras payı tutarında banka hesaplarında bulunan parayı çekebilmesi için; “Miras Kalan Banka Hesabındaki Mevzuat açısından Elbirliği Mülkiyetinin Paylı Mülkiyete Çevrilmesi” davası açarak mahkeme kararıyla bu bankadan hakkına düşen tutarı çekebilmektedir.

Neden profesyonel hukuki destek? Yanlış/eksik işlem, çok mirasçı bulunması, mirasçıların birlikte hareket etmemesi, mirasçılar arasında güven sorunlarının bulunması halinde olası hak kayıpları yaşanabilmektedir.

Reddi miras; mirası kabul etmemek için yapılan hukuki işlemdir. Mirasın reddedilmesinin başlıca sebebi miras bırakanın borçlarının varlıklarından fazla olmasıdır. (Borca Batık olmasıdır.) Bazı durumlarda manevi sebeplerle de mirasın reddedilmesi gerçekleşebilmektedir.

1. Mirasın Gerçek Reddi: Miras bırakan hiçbir sebep olmadan miras bırakanın ölümünü öğrendiği tarihten 3 ay içerisinde mirası kayıtsız ve şartsız olarak reddettiğine dair Sulh Hukuk Mahkemesine Mirasın Reddi Davası açabilir.

Neden profesyonel hukuki destek?

• Miras üzerinde belirli işlemlerin yapılması sonrasında mirasın reddedilmesi mümkün olmayabilir.
• Mirasın reddedilmesi başvurusunun usule uygun ve süresinde yapılması gerekmektedir.
• Borçlardan sorumluluğu doğmaması için mirasın reddedilmesi başlı başına yeterli olmayıp olası icra takibi ve alacak davalarında usulüne uygun ve süresinde savunmaların yapılması gerekmektedir.

Genel kural: Miras sadece malvarlığını değil, borçları da içerebilir. Mirasçı, mirasla birlikte miras bırakının borçlarını da miras almaktadır. Miras bırakanın alacaklıları (bankalar vs.) bu borçları mirasçılardan talep edebilir. Borcun mirasçılardan istenebilmesi için, 3 aylık Mirasın Reddi süresinin geçmiş olması gerekmektedir.

3 aylık sürede mirasın reddedilmemesi ve mirasın (terekenin) borca batık olduğunun öğrenilmesi durumunda mirasçılar Mirasın Hükmen Reddi davası açabilir.

Mirasçılar miras bırakanın terekesinin (mirasının) borca batık olduğunu iddia ederek Sulh Hukuk Mahkemesine Mirasın Hükmen Reddi Davası açabilirler. Bu davada mirasın (terekenin) borca batık olduğunun ortaya çıkmasıyla birlikte miras reddedilmiş sayılır. Böylece mirasçıların mirasbırakanın borçlarından dolayı sorumluluğu ortadan kalkar.

Neden profesyonel hukuki destek?

• Mirasın borca batık olduğu davasının usule uygun bir şekilde açılması ve ispatlanması gerekmektedir. Aksi halde mirasçılar, mirasbırakın borçlarını ödemek zorunda kalabilir.

Mirasçılar kendi aralarında anlaşarak mirası paylaşabilir ve miras ortaklığını bitirebilir. Mirasçılardan bazılarının miras paylaşımına yanaşmaması, mirasçıların çok kalabalık olması, belirli mirasçılara ulaşılamaması vs. gibi nedenlerle miras paylaşılamayabilmektedir.

Süreç miras ortaklığı olarak kilitlenebilir. Miras kalan evin, aracın, banka hesaplarının, şirket hisselerinin ve her türlü menkul ve gayrimenkul değerinin mirasçılar tarafından adil bir şekilde kullanılması ve satılıp hakların dağıtılması mümkün olmayabilir.

Bu durumda her bir mirasçı/hissedar dava yoluyla miras paylaşımını / miras ortaklığının giderilmesini dava açarak isteyebilir.

Ayrıca miras kalan taşınmaz üzerine yapı yapan, var olan yapıya zorunlu harcamaları ve bakımlarını yapan, ağaç diken, ekin eken vs. taşınmaz üzerine ayrı bir değer katan mirasçı, taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın kensinine ait olduğunu ve değerinin ayrı olarak hesaplanıp kendisine ödenmesini talep edebilir.

Neden profesyonel hukuki destek?

Mirasa konu mal varlığı değerleri mahkeme tarafından bilirkişiler aracılığıyla belirlenmekte olup taşınmazın, aracın, şirket hisselerinin vs. özelliklerinin hatalı ve eksik gösterilmesi, değerinin düşük gösterilmesi mümkündür. Yine miras paylaşımı ve miras ortaklığının giderilmesi davası belirli usullere tabi olup usule uygun yapılmayan başvurular sebebiyle hak ve zaman kaybı yaşanabilmektedir.

Mirastan mal kaçırma olarak dile getirilen bu konuda sıkça gelen şikayetlerde; Muris (mirasbırakan) sağlığında malvarlığının tamamını yada bir kısmını bazı mirasçılara yada başka kişilere devretmektedir. Burada sorulması gereken önemli sorular şunlardır.

1. Devrin kime yapıldığı? (Mirasçıya mı? Mirasçıysa hangi mirasçıya? Başkasına mı? (Muris muvazaası- Genel muvazaa)
2. Devrin ne amaçla yapıldığı? (Mirastan Mal Kaçırma, Gerçekten satmak zorunda olmak vs. gibi)
3. Yapılan bu devir ne şekilde yapılmıştır? Satış, Bağış , Ölünceye kadar bakma sözleşmesi vs. hangi şekilde?
4. Bu devir karşılıklı mıdır? (Örnek satış görünüyor ise bir ödeme yapılmış mıdır? Banka transferi vs. var mıdır?)
5. Bu devir işlemi gerçek bir işlem midir? Muvazaalı mıdır? (Örnek olarak satış şeklinde gösterilmesine rağmen bağış olarak yapılmış olması)
6. Miras bırakanın ekonomik olarak bu malı (ev,arsa,tarla vs.) satmak zorunda olup olmaması?
7. Devir yapılan kişinin bu malı (ev,arsa,tarla vs.) alabilecek durumda olup olmaması?

Mirasçı, miras bırakanın (murisin) muvazaalı işlemle mirastan mal kaçırdırdığını iddia ederek “Muris Muvazaası Davası” açabilmektedir. Bu davada yukarıda sorulan sorular incelenmektedir. Mahkeme muvazaalı işlem ile mirastan mal kaçırıldığını takdir ederse yapılan devrin (satış vs.) iptali ile satıştan önceki duruma geri dönüşmesine karar vermektedir. Böylece mirastan (terekenden) kaçırılan mal varlığı tekrar mirasa geri dönmektedir.

Mirasçılar arasında görülen muris muvazaası davası zaman aşımına tabi olmayıp uzun yıllar sonra açılması mümkündür. Mirasçı dışındaki muvazaa iddiları açısından 10 yıllık zamanaşımı mevcuttur.

Neden profesyonel destek? Bu tür dosyalar delil (tanık, banka hareketi, satış bedeli, aile içi ilişkiler, zamanlama) üzerinden yürür, davanın temel stratejisi belirlenip tüm ispat faaliyeti bunun üzerine kurulmalıdır. Davanın kaybedilmesi durumunda yüksek harç, masraf ve vekalet ücretleri ile karşı karşıya kalınabilmektedir.

Yasal Mirasçılık: Miras bırakanın hiçbir işlem yapmasına gerek olmaksızın kanundan doğan mirasçılarıdır.

Yasal mirasçılığın tespitinde ilk husus; miras bırakanın ölümünden sonra geriye hangi mirasçıların bulunduğudur. Mirasçılıktan sağ kalan eş ve diğer zümre mirasçıları arasında miras paylaşımı gerçekleşir.

1. Zümre: Miras Bırakanın Alt Soyu : Çocukları , Torunları ve onların çocukları
2. Zümre: Miras Bırakanın Anne-Babası veya vefatları halinde onların alt soyu olan Kardeşleri
3. Zümre: Miras Bırakanın Büyük Anne-Büyük Babası veya vefatları halinde onların alt soyu olan Amca,Hala,Dayı,Teyze yada onların çocukları
4. Zümre: Devlet

Zümre sistemine göre: miras bırakın vefatında var olan ilk zümre mirası alır sonraki zümrelere miras kalmaz. Örnek olarak 1. Zümre olan Miras Bırakanın çocuğu var ise 2. Zümrede bulunan anne-babaya miras düşmez.

Burada sağ kalan eşin durumu ayrıdır ve her halükarda zümrelerle farklı oranda mirasçı olmaktadır.

• Sağ kalan eş 1. zümre ile mirasçı ise; mirasın 1/4’ünü geriye kalan 1.zümre mirasçılarına
• Sağ kalan eş 2. zümre ile mirasçı ise; mirasın 1/2’ünü geriye kalan 2.zümre mirasçılarına
• Sağ kalan eş 3. zümre ile mirasçı ise; mirasın 3/4’ünü geriye kalan 3.zümre mirasçılarına
• Sağ kalan eş 4. zümre ile mirasçı ise; mirasın tamamına hak kazanmaktadır.

Yasal mirasçıların haricinde miras bırakanın vefatından önce yaptığı miras işlemleriyle atanmış mirasçı, vasiyet alacaklısı vs. gibi mirasçılar olabilmektedir.

Türk Medeni Kanunu, miras bırakanın tüm mirasını belirli kişilere bırakmasını kısıtlamaktadır. Miras bırakan mirasının ancak beliri oranında tasarruf hakkına sahiptir.

1. Birinci zümre olan alt soyun tamamı (çocuk, torun ve onların çocukları) – Yasal Miras Payının yarısı saklı paydır.
2. Anne-Baba – Yasal Miras Payının 1/4’ü
3. Sağ Kalan Eş:
   • Çocuklar birlikte mirasçı ise; yasal miras payının tamamı
   • Anne-baba ile mirasçı ise; yasal miras payının tamamı
   • Büyükanne-büyükbaba ile mirasçı ise; yasal miras payının 3/4’ü saklı payıdır.

Miras bırakan tasarruf oranını aşarak saklı pay mirasçılarının saklı paylarını ihlal edebilmektedir. Bu durumda bu mirasçılar saklı paylarının ödenmesi miras bırakanın mirasının devrettiği kişilere karşı tenkis / denkleştirme miras davası açması mümkündür.

Vasiyetname olup olmaması tüm miras paylaşımına etki etmektedir. E-Devlet te Sulh Hukuk Mahkemelerince Açılan Vasiyetname Sorgulama gibi hizmetler üzerinden açılan bir vasiyetnamenin olup olmadığı kontrol edilebilir. Lakin verilmiş bir vasiyetname bulunmasına rağmen Sulh Hukuk Mahkemesince bu vasiyetname açılmamış olabilir. Vasiyetnamenin noterden yada elle düzenlenip düzenlenmemesine göre vasiyetnamenin varlığının öğrenilmesi ve açılması farklı şekilde olabilir.

Vasiyetnameye ehliyet, şekil şartları, irade sakatlığı, saklı payları ihlal ettiği yada başkaca gerekçelerle vasiyetnamenin iptali yada farklı davalar açılabilir.

Neden profesyonel hukuki destek? Vasiyetnamenin yazılması, açılması, iptali/yorumlanması davaları teknik ve süre riski yüksek işlerdir. Vefat sonrası mirasbırakanın iradesini yansıtmayan durumlar ve mirasçılar açısından hak kaybı oluşabilmektedir.