Gayrimenkul Hukuku · İnançlı İşlem ve Geri Devir Borcu

İnançlı İşlem – Emanet Verilen Tapunun İade Edilmemesi Nedeniyle Tapu İptal Tescil Davası

Güvenerek başkasının üzerine yapılan ev, arsa veya tarla geri verilmiyorsa: inanç anlaşması, yazılı delil, karşılıklı borçlar ve dava yolu.

Ön Görüşme Formu ↗

Av. Emre Taş · Eskişehir · Güncelleme:

Kısa cevap: Geri verme anlaşması ve iade koşullarının gerçekleştiği ispatlanmalıdır.

Emaneten devredilen tapu, şartları varsa mahkeme kararıyla geri alınabilir. Ancak tapuda malik görünen kişiye karşı yalnız “güvenerek vermiştim” demek yeterli değildir. Anlaşmanın delilleri, varsa ödenmesi gereken borç ve taşınmazın üçüncü kişiye devredilip devredilmediği birlikte incelenir.

İnançlı işlem nedir? Emanet verilen tapu geri alınabilir mi?

İnançlı işlem, bir malın veya hakkın belirli bir amaçla başkasına geçirilmesi ve kararlaştırılan koşullar gerçekleştiğinde geri verilmesinin üstlenilmesidir. Taşınmazlarda “evimi geçici olarak kardeşimin üzerine yaptım”, “kredi için tapuyu devrettim” veya “parasını ben ödedim ama tapu güvendiğim kişinin adına alındı” sözleriyle anlatılabilir. Bu anlatımların her biri, anlaşmanın içeriği ve delilleriyle incelenir.

Emanet verilen tapuyu geri alma talebinde asıl konu, tapu belgesinin kâğıt olarak teslimi değildir. Tapu sicilindeki mülkiyetin geri geçirilmesi istenir. Sadece tapu senedini birine saklaması için vermek, mülkiyetin ona geçmesi anlamına gelmez; inançlı devirde ise taşınmazın sahibi sicilde değişmiştir.

İnanç sözleşmesinin kabulünde sözleşme özgürlüğü ile emredici hükümlerin sınırları gözetilir (TBK m.26–27). Geçerli bir inançlı işlemde devralan mülkiyeti kazanır; buna karşılık aralarındaki anlaşmaya göre geri verme borcu altına girer. Bu yüzden bütün inançlı devirleri baştan geçersiz satış olarak nitelendirmek doğru değildir. İade şartı gerçekleşmesine rağmen malik devre yanaşmıyorsa, kişisel hakka dayalı hükmen tescil TMK m.716 kapsamında istenebilir.

Davada, mevcut tapu kaydının tamamının veya ilgili payının iptali ve hak sahibi adına tescil talep edilir. Bunun için inanç anlaşmasının, iade koşulunun ve talepte bulunanın yerine getirmesi gereken edimlerin açıklanması gerekir. Genel dava türleri için tapu iptali ve tescil davaları rehberi incelenebilir.

Hangi durumlarda emanet tapu uyuşmazlığı ortaya çıkar?

Bir kişi borcu için güvence sağlamak üzere taşınmazını devretmiş, kredi kapanınca geri alacağını kararlaştırmış olabilir. Başka bir olayda evin bedelini ödeyen kişi, geçici bir nedenle tapunun güvendiği kişinin adına alınmasını kabul etmiş olabilir. Ancak ödeme yapmak ile geri devir anlaşması yapmak aynı olgu değildir; ikisi ayrı açıklanmalıdır.

  1. Amaç için devirÖrneğin belirli borcun güvencesi olarak tapu başka kişi adına geçirilir; hangi borcun esas alındığı belirlenir.
  2. İade koşulunun gerçekleşmesiAnlaşmaya göre borç ödenir, süre dolar veya kararlaştırılan amaç sona erer.
  3. Geri vermekten kaçınmaTapuyu elinde tutan kişi devri yapmazsa anlaşma ve koşullar delillerle ortaya konularak talepte bulunulur.

Bu şema varsayımsal bir örnektir. Her tapu devrinde kendiliğinden geri verme borcu bulunmaz. Satış, bağış, yatırım ortaklığı veya aile içi destek amaçlı ödeme de yapılmış olabilir. İnançlı işlem iddiası, başlığa değil tarafların gerçek anlaşmasına dayanmalıdır.

Özellikle “bankadan kredi çekebilmek için yapıldı” açıklaması bütün işlemleri geçerli ve risksiz hâle getirmez. Kredi sözleşmesi, ipotek, bankaya yapılan açıklamalar ve hukuka aykırılık iddiaları kendi koşullarıyla incelenir. İnanç anlaşması üçüncü kişilerin mevcut haklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

İnançlı işlem, kandırılarak tapu devri ve vekâletin kötüye kullanılması aynı mı?

Benzer görünen tapu uyuşmazlıklarının ayrılması
OlayEsas hukuki soruİnançlı işlemden farkı
Geçici amaçla güvenerek tapu devriGeri verme anlaşması var mı; iade koşulu gerçekleşti mi?Bu sayfanın asıl konusu, anlaşmaya dayalı geri devir borcudur.
Kandırılarak tapu devriYanlış bilgi veya gizleme devir iradesini etkiledi mi?İrade sakatlığı ve TBK m.36–39’daki koşul ve süreler incelenir.
Satış vekâletinin kötüye kullanılmasıVekil, verilen yetkiyi malikin zararına mı kullandı?Temsil yetkisi ve sadakat borcu öne çıkar; her vekâlet ilişkisi emanet mülkiyet devri değildir.
Gerçek satıştan sonra bedelin ödenmemesiSatış bedelinin tahsili veya sözleşmeye aykırılığın sonucu nedir?Bedelin ödenmemesi tek başına emanet anlaşmasını kanıtlamaz.
Bağışlanan evin geri istenmesiBağışın geri alınmasını sağlayan özel koşullar var mı?Sonradan pişmanlık, baştan yapılmış iade anlaşmasının yerine geçmez.

İade sözü bulunduğu iddiası ile başlangıçta aldatıldığı iddiası aynı dosyada gündeme gelebilir. Bununla birlikte hangi olayın ne zaman gerçekleştiği ve hangi talebi desteklediği açık yazılmalıdır. Bir davanın adını değiştirmek, o davanın ispat sorunlarını ve sürelerini ortadan kaldırmaz.

İşlem sırasında kandırılma için aldatma nedeniyle tapu iptali ve tescil; verilmiş satış yetkisinin kötüye kullanılması için vekâlet görevinin kötüye kullanılması sayfaları ayrı hukuki sebepleri açıklar.

İnanç sözleşmesinin yazılı veya noter onaylı olması gerekir mi?

Yargıtay uygulamasında inançlı işlem iddiasının ispatı, 05.02.1947 tarihli, 20/6 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde ele alınır. Yazılı inanç belgesi bu nedenle belirleyicidir. İnanç sözleşmesinin ispatı için aranan yazılı belge ile tapudaki mülkiyet devrinin resmî şekli farklı konulardır.

İnanç belgesinin mutlaka belirli bir başlık taşıması veya noterlikte düzenlenmesi gerektiği söylenemez. “Protokol”, “taahhütname” veya başka başlıklı bir metin, içeriğine ve imzasına göre delil niteliği taşıyabilir. Özellikle kendisine karşı ileri sürülen kişinin imzası ile geri verme yükümlülüğünün anlaşılması önemlidir. Sadece talep sahibinin kendi hazırlayıp imzaladığı açıklama, karşı tarafın kabulünü kendiliğinden göstermez.

Belgede taraflar, taşınmaz veya pay, devrin amacı, geri verme koşulu ve varsa karşı borç açık gösterilmelidir. Birden fazla taşınmaz ya da kredi varsa hangi işlemin hangi borca bağlandığı anlaşılabilmelidir. İmza inkârı hâlinde belgenin aslı ve incelemeye elverişliliği önem kazanır.

Basit bir belge, her tür taşınmaz satışını geçerli kılmaz.

İnançlı işlem için kabul edilen ispat yaklaşımı, resmî şekle tabi bütün taşınmaz satışlarının adi yazılı bir kâğıtla yapılabileceği anlamına gelmez. Önce gerçek ilişkinin inançlı devir olup olmadığı belirlenir; tapudaki devir ile geri verme anlaşması ayrı incelenir.

Emanet tapu iddiası nasıl ispatlanır?

İade isteyen taraf; inanç ilişkisini, hangi taşınmazı kapsadığını ve geri verme borcunun doğduğunu ortaya koymalıdır (TMK m.6; HMK m.190). Tam yazılı delil ile delil başlangıcı aynı şey değildir. Delil başlangıcı iddiayı bütünüyle kanıtlamasa da HMK m.202 koşullarıyla tanık gibi tamamlayıcı delillere başvurulmasını sağlayabilir.

Başlıca delillerin karşılaştırılması
DelilNe sağlayabilir?Sınırı nedir?
İmzalı inanç protokolüGeri verme anlaşmasını, amacı ve karşı edimi gösterebilir.İmza, taşınmazın kapsamı, geçerlilik ve iade koşulları ayrıca incelenir.
Karşı taraftan gelen yazışmaİşlemi muhtemel gösteriyorsa delil başlangıcı olabilir.Gönderenin kimliği, içerik, bütünlük ve hangi taşınmaza ilişkin olduğu belirlenir.
Banka dekontu ve kredi kaydıParanın kimden çıktığını ve hangi borca ödendiğini gösterebilir.Her ödeme, tapunun geri verileceğinin kabulü anlamına gelmez.
Tanık anlatımıİzin verilen ispat alanında anlaşmayı ve olayları tamamlayabilir.Yazılı ispat kuralı, yalnız tanık bulunmasıyla ortadan kalkmaz.
Tapu işlem dosyasıDevir tarihi, taraflar, resmî işlem ve devir zincirini gösterir.Satış kaydı tek başına tarafların ayrıca yaptığı inanç anlaşmasını kanıtlamaz.
İkrar ve yeminUsulüne uygun koşullarda çekişmeli vakıaların ispatını etkileyebilir.Dava içindeki beyanların niteliği ve yemin delilinin usulü ayrı değerlendirilir.

Bir belgenin başlığının “emanet” olması kadar içeriği de önemlidir. Evi geri verme iradesini göstermeyen genel borç kabulü veya belirsiz bir mesaj, taşınmazın tamamına ilişkin iade anlaşması yerine konulamaz. Belgeler tek tek ve aralarındaki bağlantıyla sunulmalıdır.

WhatsApp mesajları ve kredi ödemeleri tapuyu geri almaya yeter mi?

Her banka dekontu veya mesaj otomatik olarak inançlı işlemi ispatlamaz. “Kredi taksiti” açıklaması bir ödemeyi gösterebilir; fakat tapunun kime, ne zaman ve hangi şartla verileceğini göstermeyebilir. Paranın devralana, bankaya veya satıcıya ödenmesi de belgenin değerlendirilmesinde farklılık yaratabilir.

Karşı tarafın “borç kapanınca tapuyu sana devredeceğim” benzeri bir açıklaması bulunduğu iddia ediliyorsa bunun hangi işlemle ilgili olduğu, yazışmanın gerçekliği ve devamı incelenir. Sadece seçilmiş ekran görüntüleri yerine özgün kayıtların, tarihlerin ve konuşma bütünlüğünün korunması yararlıdır. Başkasının hesabına izinsiz girilerek delil toplanması önerilmez; hukuka aykırı delil yasağı ayrıca gözetilir.

Taşınmazda uzun süre oturmak, emlak vergisini veya aidatı ödemek, evi onarmak gibi olgular olayın arka planını gösterebilir. Ancak bunların her biri tek başına mülkiyetin geri verileceği anlaşmasının yerine geçmez. Belgelerin bir iade ilişkisini mi, aile desteğini mi, kira kullanımını mı veya başka bir borcu mu gösterdiği açıklanmalıdır.

Tapu kardeşimin veya çocuğumun üzerindeyse yalnız tanık yeterli olur mu?

Aile içinde güvenerek işlem yapılması sık karşılaşılan bir durumdur. Buna rağmen akrabalık, inançlı işlem iddiasındaki yazılı ispat gereğini kendiliğinden kaldırmaz. “Annem biliyor”, “kardeşlerim şahittir” veya “aramızda sözleşme yapmadık çünkü akrabayız” açıklamaları tek başına güvenli bir ispat planı oluşturmaz.

Önce inanç belgesi ya da karşı taraftan kaynaklanan delil başlangıcı bulunup bulunmadığı araştırılır. Tanığın doğrudan neyi gördüğü veya duyduğu da önemlidir. Tapunun devredildiğini bilmek ile geri verme koşulunun kararlaştırılmasına tanık olmak farklıdır.

Yazılı delil ve delil başlangıcı bulunmayan uyuşmazlıklarda usulüne uygun ikrar ve yemin gibi ispat araçları ayrıca ele alınabilir. Yemin, mahkemede serbestçe anlatım yapmakla aynı işlem değildir; hangi çekişmeli vakıa için, kime ve hangi usulle yöneltileceği önemlidir. Sonuçları dikkate alınarak dava stratejisi kurulmalıdır.

Borç bitmeden tapu geri istenebilir mi? Mahkemeye para yatırmak gerekir mi?

İade borcu her dosyada aynı anda doğmaz. Anlaşma belirli bir tarihe, kredi borcunun bitmesine, belirli bir meblağın ödenmesine veya başka bir koşula bağlanmış olabilir. Davacı yalnız tapuyu devrettiğini değil, geri isteme koşulunun gerçekleştiğini de açıklamalıdır.

Karşılıklı borç yükleyen ilişkilerde TBK m.97 önem taşır. Kendi borcunu daha sonra ödeme hakkı bulunmayan kişi, karşı edimi talep ederken kendi edimini yerine getirmiş veya uygun biçimde önermiş olmalıdır. Bu nedenle kalan borç varsa miktarı ve neye ilişkin olduğu belirlenir; gerektiğinde mahkemece depo işlemi gündeme gelebilir.

Yargıtay örneği: Önce gerçek borç, sonra karşılıklı ifa.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 09.12.2025 tarihli, E.2024/1373, K.2025/5805 sayılı kararında, inanç ilişkisi kabul edilen olayda kalan borcun açıklığa kavuşturulması ve TBK m.97 uyarınca depo olanağının sağlanması gerektiği belirtilmiştir. Bu yaklaşım, her dosyada tapunun bedeli kadar para yatırılacağı anlamına gelmez; sözleşmedeki gerçek karşı borç esas alınır.

Tapuyu elinde tutan kişinin sonradan ileri sürdüğü her yeni para talebi de otomatik olarak kabul edilmez. Başlangıç anlaşması, ödeme kayıtları, mahsuplar ve borç iddiasının dayanağı karşılaştırılır. Tapu mülkiyeti ile banka ipoteği ayrı haklar olduğundan geri devir talebi ipotek kaydını kendiliğinden kaldırmaz.

Emanet verilen ev başkasına satıldıysa tapu geri alınabilir mi?

Taşınmaz hâlâ inanç anlaşmasının tarafı adına kayıtlıysa uyuşmazlık öncelikle o kişinin geri verme borcuna ilişkindir. Sonradan başka birine satılmışsa yeni malikin hukuki durumu ayrıca incelenir. İlk ilişkiyi ispatlamak, sonraki her devrin kendiliğinden iptal edileceği anlamına gelmez.

Yeni malikin iade anlaşmasını ve devrin amacını bilip bilmediği, bilmesi gerekip gerekmediği, taraflarla ilişkisi ve işlem koşulları önem taşır. Tapu siciline güven, iyiniyet ve kötü niyet iddiası TMK m.2–3 ile m.1023–1024 çerçevesinde ele alınır. İlk devralan, kendi yaptığı geri verme anlaşmasını bilmediğini ileri sürerek sonraki yabancı alıcıyla aynı konuma yerleştirilemez.

Yakınlık, olağan dışı işlem koşulları, satışın zamanı, taşınmazı kimin kullandığı ve ödeme ilişkisi somutlaştırılır. Tek bir olguya dayanarak son alıcının mutlaka kötü niyetli olduğu söylenmemelidir. Yeni malike yönelen iptal talebi ile ilk devralana karşı sözleşmeden doğan sorumluluk birbirinden ayrılır.

Tapunun geri alınmasını engelleyen bir hukuki durum varsa ilk devralana karşı bedel veya zarar talebi gündeme gelebilir. İpotek, haciz, cebrî satış veya dava sırasında devir bulunması ise farklı kayıt ve usul sorunları yaratır. Bu nedenle yalnız eski tapu senediyle değil, güncel kayıt ve bütün devir zinciriyle inceleme yapılmalıdır.

Dava açılınca evin satışı durur mu? Tapuya tedbir konulabilir mi?

Dava açmak, taşınmazın satışını kendiliğinden durdurmaz. Devir veya başka tasarruflarla hakkın elde edilmesinin zorlaşması ya da ciddi zarar tehlikesi varsa HMK m.389 ve devamı kapsamında ihtiyati tedbir istenebilir. Tedbirin kapsamı, talep ve somut tehlikeyle uyumlu olmalıdır.

Mahkemeye inanç ilişkisini ve korunması gereken hakkı yaklaşık olarak gösteren belgeler sunulur. Güncel tapu kaydı, satışa yönelik somut gelişmeler ve devir zinciri talebi destekleyebilir. “Her tapu davasında tedbir zorunludur” veya “tedbir mutlaka teminatsız verilir” denilemez; teminat ve diğer koşullar ayrıca kararlaştırılır.

Dava öncesinde tedbir alınması hâlinde uygulama ve esas davanın açılması için kanundaki sürelerin izlenmesi gerekir. Kararın verilmesi, tapu sicilinde uygulanmasıyla aynı adım değildir. Tedbir, mülkiyetin davacıya geçtiği veya davanın kazanıldığı anlamına da gelmez; yargılama sürerken koruma sağlar.

Davayı kim açar, kime karşı açılır? Taraflardan biri ölmüşse ne olur?

İade isteme hakkı bulunan kişi, bu hakkın kendisine ait olduğunu göstererek dava açar. Tapu iptali ve tescil talebinde güncel kayıt malikinin davada yer alması gerekir. Sonradan devir varsa ilk devralanın sözleşme ilişkisi ve sorumluluğu da dava düzeninde gözetilir; yalnız önceki malike karşı dava açıp mevcut kaydın iptalini beklemek yeterli olmayabilir.

İnanç ilişkisinin birden fazla kişiyi, belirli bir payı veya ortak alınan evi kapsaması talebin sınırını etkiler. “Bedelin çoğunu ben verdim” iddiası, taşınmazın tamamı için iade anlaşması bulunduğunu kendiliğinden göstermez. Dava konusu pay ve tescilin kimin adına istendiği açık olmalıdır.

Taraflardan birinin ölümü her durumda inanç anlaşmasını ortadan kaldırmaz. Hakkın veya borcun mirasçılara geçişi, sözleşmenin özelliği ve miras hükümleriyle birlikte incelenir. Terekeye ait hak için elbirliği mülkiyeti, bütün mirasçıların katılımı veya temsil gibi usul koşulları gerekebilir. Mirasbırakanın yaptığı inançlı işlem ile mirasçının kendi miras hakkına dayanan muris muvazaası talebi aynı ispat rejimine tabi kabul edilmez.

İnançlı işlem davası hangi mahkemede açılır? Arabuluculuk gerekir mi?

Mahkeme ve başvuru yolu
BaşlıkGenel kuralAyrı kontrol
Görevli mahkemeKlasik inançlı işleme dayalı tapu iptal tescil davasında kural olarak asliye hukuk mahkemesi görevlidir (HMK m.2).Uyuşmazlık aile, tüketici veya ticaret hukukuna özgü bir ilişkiden doğuyorsa özel görev kuralları incelenir.
Yetkili yer mahkemesiTaşınmazın aynına ilişkin iptal ve tescil talebinde taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK m.12).Yalnız para talebi ile birden fazla taşınmaz veya farklı talepler ayrıca değerlendirilir.
ArabuluculukTapunun geri devri konusu olması tek başına zorunlu arabuluculuk yaratmaz.Özel dava şartları ve özellikle ayrı ticari para talepleri kendi hükümlerine göre kontrol edilir.
Anlaşmayla çözümTaşınmaz devri uyuşmazlıkları 6325 sayılı Kanun m.17/B kapsamında arabuluculuğa elverişlidir.Anlaşmanın icra edilebilirliği, tapu koşulları ve gerekli mahkeme şerhi gözetilir.

Taşınmazın devrine ilişkin arabuluculuk anlaşmasında icra edilebilirlik şerhi alınması zorunludur; tapu işlemi kanundaki özel usulle yürütülür. Tarafların kendi aralarında yaptığı her yazılı uzlaşma veya mesaj, bu usul tamamlanmış gibi değerlendirilemez.

Arabuluculuğa elverişlilik ile dava açmadan önce başvurma zorunluluğu farklıdır. Ayrıca anlaşma görüşmesi yapılıyor olması, taşınmazın üçüncü kişiye devredilmesi riskini ve gerekli koruma adımlarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

İnançlı işlemde zamanaşımı kaç yıl? Süre tapu devrinden mi başlar?

İnanç ilişkisinden doğan geri verme alacağı bakımından kural olarak on yıllık genel zamanaşımı dikkate alınır (TBK m.146). Başlangıç için alacağın muacceliyeti esas alınır (TBK m.149). Bu nedenle yalnız tapudaki ilk devir tarihinden on yıl sayılarak her dosya için aynı sonuç kurulamaz.

Anlaşmadaki iade tarihi veya koşulu, borcun ne zaman sona erdiği, iadenin talep edilebilir hâle gelmesi ve tarafların sonraki açıklamaları incelenir. Muacceliyet bildirime bağlıysa TBK m.149/2’nin, bildirimin yapılabileceği güne ilişkin kuralı da gözetilir. İhtar çekmeyi geciktirmek suretiyle sürenin sınırsız biçimde ertelenebileceği varsayılmamalıdır.

Borç ikrarı, dava veya takip gibi kesilme sebepleri ile durma nedenleri hesabı etkileyebilir. Örneğin eşler arasındaki alacaklarda evlilik süresince durmaya ilişkin TBK m.153 hükmü ayrıca dikkate alınır. Tazminat, sebepsiz zenginleşme veya başka hukuki sebebe dayanan alternatif talep ise kendi süre kurallarına göre ele alınır.

“Tapu davasında süre yok” genellemesine güvenilmemelidir.

İnançlı işlemden doğan kişisel iade hakkı, her yolsuz tescil iddiasıyla aynı değildir. Hile iddiasındaki bir yıllık süre de bütün inançlı işlem davalarına aktarılmaz. Belirleyici olan, ileri sürülen olaylar ve talebin gerçek hukuki dayanağıdır.

Tapu geri alınamazsa evin bedeli veya ödenen para istenebilir mi?

Tapunun devri mümkün olmadığında, sözleşmeye aykırılıktan doğan zarar veya koşulları varsa yapılan ödemelerin iadesi talep edilebilir. Ancak evin güncel değeri, ödenen taksitler ve devralanın elde ettiği tutar aynı alacak değildir. Hangi kalemin hangi sebeple istendiği ayrı gösterilmelidir.

İnanç ilişkisinin ispatı, karşı edimler, zararın oluşumu, üçüncü kişi hakları ve talep sonucu önem taşır. Terditli talep kurulacaksa önce tapu devri, mümkün olmazsa hangi para talebinin ele alınacağı açık olmalıdır. Tapu talebinin reddedilmesi hâlinde mahkemenin hiçbir para talebi bulunmadan bütün zararı kendiliğinden hesaplayacağı düşünülmemelidir.

Banka ödemeleri tapu iadesini ispatlamaya yeterli görülmese bile, bu ödemelerin başka bir alacak bakımından ne ifade ettiği ayrıca araştırılabilir. Bunun için paranın kime ve hangi hukuki nedenle verildiği, karşılığında ne alındığı ve istenen iadenin dayanağı belirlenir. Böyle bir para talebinde ispat, zamanaşımı, görev ve dava şartları yeniden kontrol edilir.

Emanet tapu davası için hangi belgeler hazırlanmalı?

Dosya hazırlık tablosu
Belge grubuBirlikte hazırlanacak kayıtlarAmaç
Tapu ve işlem geçmişiGüncel kayıt, resmî senetler, önceki devirler, pay ve parsel bilgileri.Doğru taşınmazı, maliki ve devir zincirini belirlemek.
İnanç anlaşmasıİmzalı protokolün aslı, ekleri, sonradan yapılan değişiklikler.İade amacı ve koşullarını göstermek.
Karşı edim ve ödemeKredi sözleşmesi, hesap hareketleri, makbuzlar, kapama ve mahsup kayıtları.Gerçek borcu, ödemeleri ve varsa kalan tutarı açıklamak.
Talep ve yanıtİhtar, tebliğ kayıtları, tarihli mesajlar ve e-postalar.Geri verme talebi, kaçınma ve sürelerle ilgili olayları belirlemek.
Diğer haklar ve dosyalarİpotek/haciz kayıtları, satış veya takip evrakı, ilgili dava ve soruşturma bilgileri.İade engellerini, tarafları ve koruma ihtiyacını görmek.
Miras veya temsilMirasçılık belgesi, vekâletname, temsil ve taraf değişikliği kayıtları.Hak sahibini ve davaya katılması gereken kişileri belirlemek.

Belgelerin yalnız var olması yeterli değildir; vakıalarla ilişkilendirilerek usulüne uygun zamanda sunulmaları gerekir. Dava başında bilinen bir belgenin gerekçesiz biçimde son aşamaya bırakılması, değerlendirmeye alınmasını riske atabilir. HMK’nın dilekçeler, delil gösterme ve sonradan delil sunmaya ilişkin hükümleri gözetilir.

İlk görüşme için kısa bir tarih sıralaması da hazırlanabilir: tapu devri, protokol, kredi veya ödeme tarihleri, iade koşulunun gerçekleşmesi, geri verme talebi ve varsa son satış. Bu sıralama, aynı dosyadaki birbirinden farklı borçların karışmasını önler.

İnançlı işlem nedeniyle tapu iptal tescil davası nasıl ilerler?

  1. Anlaşma ve kayıt incelemesiGüncel tapu, inanç belgesi, ödeme geçmişi ve iade şartı karşılaştırılır; devir riski varsa tedbir değerlendirilir.
  2. Talep ve yargılamaDoğru taraflarla dava kurulur. Yazılı deliller, koşulları varsa tanık ve diğer ispat araçları incelenir; karşı edim açıklığa kavuşturulur.
  3. Karar ve tescilTalep kabul edilirse hükmün kapsamı, kesinleşmesi ve tapuda uygulanması takip edilir; varsa para talepleri ayrıca sonuçlandırılır.

Dilekçede taşınmazın ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgileri doğru yazılmalıdır. İmar veya kadastro işlemiyle kayıt değişmişse eski ve yeni kayıt arasındaki bağ gösterilir. Tapunun tamamı mı, belirli payı mı isteniyor; kimin adına tescil talep ediliyor; bunlar hükmün uygulanabilirliği açısından önemlidir.

İnanç anlaşmasının hukuki değerlendirmesini mahkeme yapar. İmza incelemesi, hesap veya değerleme gibi teknik konularda bilirkişi gerekebilir. Bir bilirkişinin “ev davacınındır” biçimindeki genel görüşü, hukuki ispatın ve tarafların delillerinin yerine geçmez.

Taşınmazın aynına ilişkin hükümlerde kesinleşme koşulu gözetilir (HMK m.367/2). İlk kararın verilmesiyle tapu sicilindeki bütün kayıtların kendiliğinden değiştiği varsayılmamalıdır. Hükmün doğru taşınmaza ve paya uygulanması, tapu müdürlüğü aşamasında da kontrol edilir.

Tapuyu geri vermemek dolandırıcılık mı? Ceza şikâyeti tapuyu geri getirir mi?

Her geri vermeme uyuşmazlığı otomatik olarak dolandırıcılık veya başka bir suç oluşturmaz. Başlangıçtaki davranışlar, devir amacı, verilen bilgiler ve sonraki tasarruflar ceza hukuku bakımından ayrıca incelenir. Sözleşmeye aykırılık ile suçun unsurları aynı değildir.

Ceza şikâyeti yapılması da tapuyu kendiliğinden başvuranın adına geçirmez. Mülkiyetin iadesi, tedbir ve tazminat talepleri uygun hukuk yoluyla takip edilir. Soruşturma dosyasındaki belgeler hukuk davasını etkileyebilir; fakat ceza sürecinin varlığı medeni hukuk sürelerini ve delil sunma yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Dava ne kadar sürer, masraflar nasıl belirlenir?

Yargılama süresi; taraf ve taşınmaz sayısı, tebligat, imza incelemesi, kredi hesapları, bilirkişi raporları ve kanun yolu sürecine göre değişir. Tapuda tescil yönünden kesinleşme aşaması da hesaba katılır. Belirli ay içinde sonuç veya davanın kazanılacağı garantisi verilemez.

Harç, dava konusu taşınmaz veya pay ve ileri sürülen taleplerin niteliğine göre belirlenir. Keşif, bilirkişi, tebligat ve tedbir teminatı gibi farklı kalemler bulunabilir. Avukatla kararlaştırılan ücret ile yargılama sonunda karşı tarafa yüklenebilecek vekâlet ücreti birbirinden ayrıdır.

Eskişehir’deki ev, arsa veya tarla için ön görüşmede öncelikle devrin amacı, imzalı anlaşma, iade şartı ve güncel kayıt ele alınabilir. Bu belgelerle gayrimenkul hukuku hizmetleri kapsamında başvuru yapabilirsiniz. Görüşme sırasında yalnız “tapuyu verdim” bilgisi yerine ödeme ve yazışma geçmişinin de sunulması, uygun talebin belirlenmesini kolaylaştırır.

Emanet verilen tapunun geri alınması hakkında sık sorulan sorular

Güvenerek başkasının üzerine yaptığım evi geri alabilir miyim?

Geri verme anlaşması ve iade koşullarının gerçekleşmesi ispatlanırsa hükmen tescil istenebilir. Mevcut malik, yazılı deliller, varsa karşı borç ve sonraki devirler birlikte incelenir. Sadece güven ilişkisini anlatmak yeterli değildir.

Tapu senedini saklaması için vermek inançlı işlem midir?

Sadece kâğıt tapu belgesinin verilmesi mülkiyeti devretmez. Bu sayfadaki inançlı devirde tapu sicilindeki malik değişmiştir; uyuşmazlık mülkiyetin geri geçirilmesine ilişkindir.

Kardeşimin üzerine yaptığım ev için tanıklarım yeterli mi?

Akrabalık, inançlı işlemde yazılı ispat gereğini kendiliğinden kaldırmaz. İnanç belgesi veya koşulları taşıyan delil başlangıcı araştırılır. Tanıkların hangi aşamada ve neyi ispatlamak için dinlenebileceği ayrıca belirlenir.

Parasını ben ödedim, tapu başkasında; ev benim sayılır mı?

Ödemeyi yapmak tek başına tapu mülkiyetini kazandırmaz. Paranın hangi amaçla verildiği ve taşınmazın size geçirileceğinin kararlaştırılıp kararlaştırılmadığı gösterilmelidir. Ödeme iadesi ile tapu devri farklı taleplerdir.

Kredi taksitlerini ödemem tapuyu geri almaya yeter mi?

Her durumda yeterli değildir. Kredi ödemeleri para hareketini gösterir; geri devir anlaşmasını ve koşullarını ayrıca desteklemeleri gerekir. Banka, tapu ve yazışma kayıtları birlikte incelenir.

İnanç sözleşmesi noter onaylı değilse kullanılamaz mı?

İspat için mutlaka noter onaylı belge şartı bulunduğu söylenemez. İçeriği ve özellikle karşı tarafın imzasını taşıyan adi yazılı belge önem taşıyabilir. Bu durum bütün taşınmaz satışlarının adi yazılı yapılabileceği anlamına gelmez.

WhatsApp mesajları delil olabilir mi?

Belge niteliği ve delil başlangıcı koşullarıyla değerlendirilebilir. Gönderenin kimliği, konuşma bütünlüğü ve iade anlaşmasını gösteren içerik önemlidir. Her ekran görüntüsü kesin ve yeterli ispat sayılmaz.

Yazılı anlaşma yoksa hiçbir yol kalmaz mı?

Önce delil başlangıcı niteliğindeki kayıtlar araştırılır. Uygun koşullarda ikrar ve yemin gibi araçlar da gündeme gelebilir. Ancak yalnız güven veya akrabalığa dayanarak yazılı ispat sorununun aşılacağı varsayılmamalıdır.

Borç bitince tapu otomatik olarak bana döner mi?

Hayır. Koşulun gerçekleşmesi geri verme borcunu doğurabilir; tapudaki mülkiyet kaydının devri ayrıca yapılır. Malik kaçınıyorsa uygun taleple mahkemeye başvurulabilir.

Kalan borç varsa mahkemeye para yatırmam gerekir mi?

Anlaşmadaki karşı borç ve ifa sırası incelenir. TBK m.97 uyarınca kendi edimini yerine getirme veya gerektiğinde depo gündeme gelebilir. Her davada taşınmazın tüm piyasa değerinin yatırılması gerektiği söylenemez.

Emanet verdiğim tapu üçüncü kişiye satıldıysa ne olur?

Son malikin anlaşmayı bilip bilmediği, iyi niyeti ve devir koşulları ayrıca araştırılır. İlk inanç ilişkisini ispatlamak sonraki devri otomatik iptal ettirmez. Tapu mümkün değilse ilk devralana karşı para talebi ayrıca değerlendirilebilir.

Dava açınca tapunun satılması engellenir mi?

Dava kendiliğinden satış yasağı yaratmaz. Somut risk ve yaklaşık ispatla ihtiyati tedbir istenebilir. Tedbirin verilmesi, uygulanması ve varsa teminat koşulları ayrı takip edilir.

İnançlı işlemde on yıl tapu devrinden mi sayılır?

Genel zamanaşımı ile alacağın muaccel olduğu tarih birlikte değerlendirilir. İade koşulu, belirlenen tarih ve bildirimle ilgili TBK m.149 kuralları önemlidir. İlk devir tarihinden her dosyada otomatik on yıl hesabı yapılmaz.

İnançlı işlem davası için zorunlu arabuluculuk var mı?

Sırf tapunun geri devri istenmesi genel bir zorunluluk yaratmaz. Özel hukuki ilişki ve talepler için dava şartları ayrıca kontrol edilir. Taşınmaz devri uyuşmazlığı ihtiyari arabuluculukla çözülebilir; anlaşmada kanuni tapu usulü izlenir.

Dava Eskişehir’de mi açılır?

İptal ve tescili istenen taşınmaz Eskişehir’deyse HMK m.12’deki taşınmazın bulunduğu yer kesin yetkisi esas alınır. Görev ve yargı çevresi, taşınmazın konumu ve ilişkinin niteliğiyle belirlenir.

Tapuyu alan kişi ölürse mirasçılarına dava açılabilir mi?

Hakkın ve borcun mirasçılara geçişi ile tapu kaydı incelenir. İnanç anlaşması ölümle her durumda ortadan kalkmaz. Davanın doğru mirasçılar ve gerekli temsil koşullarıyla kurulması gerekir.

Ceza şikâyeti yaparsam tapu geri verilir mi?

Şikâyet tapuyu kendiliğinden adınıza geçirmez. Suç iddiası ile tapu iadesi farklı hukuki sonuçlara yönelir. Gerekli hukuk davası, koruma talebi ve süreler ayrıca takip edilmelidir.

İlk görüşmeye hangi belgeleri getirmeliyim?

Güncel tapu ve devir belgeleri, protokolün aslı, kredi/ödeme kayıtları, mesaj ve e-postalar, iade ihtarı ile yanıtı, varsa ipotek/haciz ve satış evrakını tarih sırasıyla hazırlayabilirsiniz.

Kanuni dayanaklar ve resmî kaynaklar

İnançlı işlem, tarafların gerçek anlaşması ile tapudaki mülkiyet devrinin birlikte incelendiği bir ilişkidir. Aşağıdaki kaynaklar, ispat ve geri devir koşullarını açıklamak için kullanılmıştır. Kararlardaki somut sonuçlar her tapu devrine aynı biçimde uygulanmaz; dosyada özellikle belge, iade şartı, sonraki malik ve tarihler önem taşır.

Ev maketi ve yeşil evrak dosyası yanında bir anahtarı karşısındaki açık ele uzatan kişi
Güven ilişkisiyle devredilen taşınmazın iadesini simgeleyen temsili fotoğraf.
Yukarı Çık