Gayrimenkul Hukuku · Kira ve Tahliye

Kiracı Tahliye Davaları

Tahliye sebepleri ve hukuki süreç

Kiranın ödenmemesi, tahliye taahhüdü, ihtiyaç ve diğer kanuni sebepler. Konut ve çatılı işyeri kiralarında hangi yolun izlenebileceğini, süreleri ve gerekli belgeleri birlikte inceleyin.

Tahliye Sebeplerini İnceleyin

Av. Emre Taş · Eskişehir · Güncelleme:

Kiracı hangi durumlarda çıkarılır?

Kiracı tahliye davaları, kira ilişkisinin kanuni bir sebebe dayanılarak sona erdirilmesi ve kiralanan evin veya işyerinin boşaltılması için açılan davalardır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiranın ödenmemesi, geçerli tahliye taahhüdü, iki haklı ihtar, ihtiyaç, yeniden inşa ve esaslı tadilat, sözleşmeye aykırı kullanım ve kanundaki diğer şartlar tahliyeye dayanak olabilir. Bazı durumlarda dava yerine özel icra yoluna başvurulabilir.

Sözleşmenin bitmesi tek başına yeterli değildir.

Ev sahibinin yalnızca “sözleşme süresi doldu”, “kirayı düşük buluyorum” veya “evi satacağım” demesi, konut ve çatılı işyerinde kendiliğinden tahliye hakkı vermez. Kanuni sebep, bildirim ve başvuru koşulları birlikte bulunmalıdır. TBK m.310, 344, 347 ve 350–354.

İlk incelemede taşınmazın niteliği, sözleşmenin başlangıcı ve süresi, tarafların sıfatı, ödeme kayıtları ve tebligatlar belirlenir. Bu sayfa konut ve çatılı işyeri kiralarının genel çerçevesini açıklar. Açık arsa, ürün kirası, kamu taşınmazı veya özel kanuna tabi kullanımda aynı kuralların tamamı uygulanmaz.

Kiracı tahliye sebepleri: karşılaştırma tablosu

Kendi durumunuza en yakın başlığı seçerek şartları, süreleri ve başvuru yolunu açıklayan ayrıntılı rehbere ulaşabilirsiniz. Her satır farklı hukuki koşullara dayanır; birden fazla sebep varsa bunların süreleri ve delilleri ayrı incelenir.

Konut ve çatılı işyerinde başlıca tahliye sebepleri
Tahliye sebebiHangi durumda gündeme gelir?Kanuni dayanak
Kiranın Ödenmemesi Sebebiyle TahliyeKiracının temerrüdüVadesi gelen kira veya yan giderin, usulüne uygun bildirime ve tanınan ödeme süresine rağmen ödenmemesi.TBK m.315İİK m.269 vd.
Tahliye Taahhüdü ile Kiracı TahliyesiTeslimden sonra verilen geçerli yazılı taahhütteki tarihte taşınmazın boşaltılmaması.TBK m.352/1İİK m.272 vd.
İki İhtar Nedeniyle Kiracı TahliyesiKiranın tekrarlayan biçimde geç ödenmesiKanunun aradığı kira süresi veya yılı içinde kira bedeli için iki haklı yazılı ihtara sebep olunması.TBK m.352/2
Ev Sahibinin İhtiyacı Nedeniyle Kiracı TahliyesiKiraya verenin veya kanunda sayılan yakınlarının konut ya da işyeri gereksinimi nedeniyle kullanma zorunluluğu.TBK m.350/1
Yeni Ev Sahibinin Kiracıyı TahliyesiYeni malikin ihtiyacıTaşınmazı sonradan edinen kişinin kanuni ihtiyaç ve bildirim şartlarını karşılaması.TBK m.310, 351
10 Yıllık Kiracının Tahliyesi10 yıllık uzama süresi koşullarıBelirli süreli kirada on yıllık uzama süresi sonrasında, kanuni uzama yılı ve yazılı bildirim koşullarının gerçekleşmesi.TBK m.347–348
Tadilat ve Yeniden İnşa Nedeniyle Kiracı TahliyesiYeniden inşa veya imar amacıyla esaslı çalışma gerekmesi ve bu sırada taşınmazın kullanımının imkânsız olması.TBK m.350/2, 355
Komşuları Rahatsız Eden veya Eve Zarar Veren Kiracının TahliyesiÖzenle kullanma veya komşulara saygı borcunun ihlali; aykırılığın niteliğine uygun ihtar ve fesih koşulları.TBK m.316İlgisine göre m.322–323
Başka Evi Olan Kiracının TahliyesiAynı ilçe veya belde belediye sınırları içinde elverişli konut bulunması ve kiraya verenin sözleşme kurulurken bunu bilmemesi.TBK m.352/3

Tablodaki son sebepte eşin kiracıyla birlikte yaşaması gerekir. Konutun niteliği ve diğer şartlar başka evi olan kiracının tahliyesi rehberinde açıklanmıştır.

Tahliye davası ile tahliye talepli icra takibi arasındaki fark

“Kiracıyı çıkarmak istiyorum” talebinin hangi yolla ileri sürüleceği, eldeki hukuki sebebe bağlıdır. İhtiyaç, iki haklı ihtar ve yeniden inşa gibi sebepler dava yoluyla ileri sürülür. Kiranın ödenmemesi veya yazılı tahliye taahhüdü bakımından ise şartları varsa özel ilamsız icra yolu da kullanılabilir. İcra takibine itiraz edilmesi hâlinde mahkeme aşaması gündeme gelebilir.

Dava yolu

Kural olarak sulh hukuk mahkemesinde sebebin, sürenin ve delillerin incelendiği yargılamadır. Dava şartı arabuluculuk gözetilir.

HMK m.4/1-a; 6325 sayılı Kanun m.18/B.

Özel icra yolu

İİK’nın kiralanan taşınmazların tahliyesine ilişkin şartlarına dayanır. Ödeme veya tahliye emri, itiraz ve icra mahkemesi işlemleri kendi kurallarına tabidir.

İİK m.269 vd. ve 272 vd.

Salt kira alacağının tahsili için başlatılan her takip tahliye talebi içermez. Tahliye istemi, kullanılacak takip türü ve belge koşulları baştan doğru belirlenmelidir.

Kiracı tahliye süreci nasıl işler?

  1. Sebep ve taraflar belirlenir. Kira sözleşmesi, mülkiyet bilgisi ve fiilî kullanım incelenir. Kiraya veren, malik, yeni malik ve kiracının sıfatları birbirinin yerine varsayılmaz.
  2. Takvim çıkarılır. Kira başlangıcı, dönem sonu, ödeme günleri, taahhüt tarihi, edinme ve tebliğ tarihleri yan yana konulur. İhtarın gönderildiği tarih ile muhataba ulaştığı tarih ayrılır.
  3. Gerekli bildirim yapılır. Seçilen sebebin gerektirdiği ödeme, aykırılığı giderme veya fesih bildirimi hazırlanır. Her tahliye sebebi için aynı ihtar metni ve aynı süre kullanılamaz.
  4. Uygun başvuru yolu izlenir. Dava yolunda arabuluculuk ve ardından görevli mahkemeye başvuru; özel icra yolunda ise ilgili takip ve itiraz hükümleri uygulanır.
  5. Deliller ve savunmalar incelenir. Ödeme belgeleri, tebligatlar, ihtiyaç veya tadilat delilleri ve tarafların itirazları dosyanın konusuna göre ele alınır.
  6. Tahliye ve teslim tamamlanır. Gönüllü teslim yoksa gerekli koşullar oluştuğunda tahliye icra organları aracılığıyla yürütülür. Anahtar teslimi ve taşınmazın durumu kayıt altına alınır.
Bir aylık süre her dosyada aynı tarihte başlamaz.

Taahhütte belirlenen boşaltma günü, ihtiyaç davasındaki kira dönemi sonu ve yeni malikin edinme tarihi farklı hukuki sonuçlar doğurur. TBK m.353’teki yazılı bildirimle dava süresinin uzaması, her icra takip süresini kendiliğinden uzatmaz.

Tahliye davasında arabuluculuk ve görevli mahkeme

Kira ilişkisinden kaynaklanan tahliye davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvuru kural olarak zorunludur. Kiralanan taşınmazların İİK’ya göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ise kanuni istisnadır. Bu nedenle her dava ve takip için aynı başvuru sırası uygulanmaz. 6325 sayılı Kanun m.18/B/1-a.

Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlenmesine kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Bu hüküm, daha önce geçirilmiş bir süreyi geri getirmez; dava hakkının doğumu, ihtar takvimi ve başvurunun zamanı birlikte ele alınır. 6325 sayılı Kanun m.18/A/15.

Kira ilişkisinden doğan davalarda görevli mahkeme kural olarak sulh hukuk mahkemesidir. Özel ilamsız tahliye yolundaki icra mahkemesi işlemleri ayrıdır. Yetkili yer bakımından davalının yerleşim yeri, sözleşmenin ifa yeri ve varsa geçerli yetki düzenlemeleri incelenir. HMK m.4, 6, 10 ve 17–18. Yerel başvuru bilgileri için Eskişehir Arabuluculuk Bürosu rehberini inceleyebilirsiniz.

Tahliye davası için hangi belgeler gerekir?

Belgeler seçilen sebebe göre değişir. İlk incelemeyi kolaylaştıran temel kayıtlar şunlardır:

  • Kira sözleşmesi ve ekleri: Başlangıç tarihi, süre, taraflar, kira bedeli ve sonraki anlaşmalar.
  • Ödeme kayıtları: Banka dekontları, hesap hareketleri, makbuzlar ve hangi döneme ait olduğuna ilişkin açıklamalar.
  • İhtar ve tebligatlar: Yalnız ihtar metni değil, teslim veya tebliğ tarihini gösteren belgeler de.
  • Sebebe özgü belgeler: Tahliye taahhütnamesi, edinme tarihini gösteren tapu kaydı, ihtiyaç delilleri, tadilat projesi veya aykırılığı gösteren hukuka uygun kayıtlar.
  • Mevcut dosya evrakı: Arabuluculuk son tutanağı, ödeme ya da tahliye emri, itirazlar ve daha önce verilmiş kararlar.

Yazılı kira sözleşmesinin bulunmaması, kira ilişkisinin veya tahliye talebinin kendiliğinden yok sayılmasını gerektirmez. Ancak ilişkinin, bedelin ve tarihlerin ispatı ile kullanılabilecek takip yolu farklılaşabilir.

Kiracı tahliye davası ne kadar sürer, masrafı nasıl belirlenir?

Tahliye davası için her dosyada geçerli tek bir tamamlanma süresi yoktur. Tebligat, tarafların itirazları, delillerin toplanması, keşif veya bilirkişi ihtiyacı, mahkemenin iş yükü ve kanun yolu aşamaları süreyi etkiler. Kanunda yer alan ödeme, bildirim veya başvuru süreleri, dosyanın o sürede mutlaka biteceği anlamına gelmez.

Giderler; başvuru yolu, dava değeri, harçlar, tebligat ve delil giderleri ile gerekiyorsa keşif ve bilirkişi ücretine göre belirlenir. Avukatlık ücreti, işin kapsamı ve yürürlükteki tarife gözetilerek ayrıca kararlaştırılır. Tahliye talebiyle kira alacağının birlikte ileri sürülmesi hesabı etkileyebilir.

Eskişehir’de kiracı tahliye davalarında avukatlık hizmeti

Av. Emre Taş, Eskişehir’de kira ve tahliye uyuşmazlıklarında sözleşme ve belge incelemesi, ihtar hazırlığı, arabuluculuk, dava ve ilgili icra işlemleri kapsamında hukuki destek sunar. Başvurunun ilk aşamasında tahliye sebebi, kullanılabilir deliller ve başvuru takvimi belirlenir.

Kiraya veren açısından talebin doğru hukuki sebebe dayandırılması; kiracı açısından ödeme, tebligat, süre, belge geçerliliği ve tahliye şartlarına ilişkin savunmaların hazırlanması önem taşır. Temsil kapsamı, tarafların durumu ve dosyanın aşamasına göre oluşturulur.

Tapu, mülkiyet, ortaklığın giderilmesi ve diğer taşınmaz uyuşmazlıkları için Eskişehir Gayrimenkul Avukatı ve Gayrimenkul Hukuku hizmet sayfamıza ulaşabilirsiniz.

Kiracı tahliye davaları hakkında sık sorulan sorular

Kira sözleşmesi bitince kiracı çıkmak zorunda mı?

Konut ve çatılı işyerinde yalnızca belirli sürenin dolması kiraya verene tahliye hakkı sağlamaz. Kanuni tahliye sebepleri veya on yıllık uzama düzenlemesinin koşulları ayrıca bulunmalıdır. TBK m.347.

Beş yılını dolduran kiracı tahliye edilebilir mi?

Beş yılın dolması tek başına tahliye sebebi değildir. Beş yıllık dönem kira bedelinin belirlenmesi bakımından önem taşıyabilir; kira tespit davası kendiliğinden tahliye sonucu doğurmaz. TBK m.344 ve 347.

Kirasını düzenli ödeyen kiracı çıkarılabilir mi?

Geçerli tahliye taahhüdü, ihtiyaç veya on yıllık uzama gibi farklı bir sebebin bütün koşulları varsa tahliye talep edilebilir. Düzenli ödeme, bütün tahliye sebeplerini ortadan kaldırmaz. TBK m.347 ve 350–352.

Ev satılınca kiracı hemen çıkar mı?

Hayır. Mülkiyetin devriyle yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur. Yeni malikin ihtiyaç nedeniyle tahliye talebi için ayrıca kanuni koşulları ve başvuru takvimini karşılaması gerekir. TBK m.310 ve 351.

İki ihtar gönderilmesi kiracıyı çıkarmaya yeter mi?

Hayır. İhtarların haklı olması ve kanunda aranan kira süresi veya yılı içinde oluşması gerekir. Aynı borç için iki ihtar veya her türlü iki şikâyet bu şartı kendiliğinden sağlamaz. TBK m.352/2.

Her tahliye işleminden önce arabuluculuk zorunlu mu?

Kira davalarında kural olarak zorunludur. İİK’ya göre ilamsız icra yoluyla tahliyeye ilişkin hükümler istisnadır. Başvurunun dava mı, özel icra işlemi mi olduğu belirlenmelidir. 6325 sayılı Kanun m.18/B/1-a.

Ev sahibi kilidi değiştirerek veya eşyaları çıkararak tahliye yapabilir mi?

Kiracıyı zorla çıkarmak, yasal tahliye usulünün yerine geçmez. Gönüllü teslim bulunmadığında gerekli hukuki koşullar sağlanarak icra organları aracılığıyla işlem yapılmalıdır. Kişisel müdahale ayrıca hukuki ve cezai sorumluluk doğurabilir.

Kiracıya gelen ödeme emri ile tahliye emri aynı mı?

Hayır. Dayanılan belge, istenen işlem ve itiraz süreleri farklı olabilir. Tebligatın başlığı, örnek numarası, içeriği ve tebliğ tarihi birlikte incelenmelidir. Ödenmeyen kira için kira alacağı ve tahliye istemli icra takibi; taahhüt için taahhüde dayanan takip açıklamalarına ulaşabilirsiniz.

Tahliye davası devam ederken kira ödemeleri durdurulabilir mi?

Davanın açılmış olması kira ödeme borcunu kendiliğinden durdurmaz. Kira ilişkisinin ve teslim durumunun özelliklerine göre ödeme yükümlülüğü devam eder. Ödeme kayıtlarının saklanması önemlidir. TBK m.313–315 ve 334.

Kiracının başka evi varsa mutlaka tahliye edilir mi?

Hayır. Konutun aynı ilçe veya belde belediye sınırları içinde ve oturmaya elverişli olması; kiraya verenin sözleşme kurulurken bunu bilmemesi gerekir. Eşin konutuna dayanılıyorsa birlikte yaşama koşulu da aranır. TBK m.352/3.

Hukuki dayanaklar ve ilgili sayfalar

Genel çerçeve aşağıdaki mevzuata dayanır. Dava sebebine özgü şartlar ve süreler somut sözleşme, tebligat ve deliller üzerinden ayrıca incelenir.

İlgili hizmetler: Gayrimenkul Hukuku · Kira Alacağı ve Tahliye İstemli İcra Takibi · Tahliye Taahhüdüne Dayanan İcra Takibi.

Yukarı Çık