Kira ve Tahliye · Ödenmeyen Kira
Kiranın Ödenmemesi Sebebiyle Tahliye
Kirayı ödemeyen kiracının tahliyesinde borç, yazılı ihtar ve ödeme süresi birlikte incelenir. Ev ve çatılı işyeri kiralarında dava şartları, ödeme kayıtları ve kiracının savunmaları.
Ön Görüşme FormuHayır. Konut ve çatılı işyerinde, vadesi gelen kira veya ödenmesi gereken yan gider için yazılı bildirimle en az 30 gün ödeme süresi tanınması ve ödenmezse sözleşmenin feshedileceğinin bildirilmesi gerekir. Bu durum hukukta kiracının temerrüdü olarak adlandırılır. Şartlar gerçekleştiğinde dava veya uygun özel icra yolu kullanılabilir. TBK m.315.
Hangi kira borcu tahliyeye dayanak olabilir?
Tahliye değerlendirmesinde ilk soru, hangi ayın hangi tarihte ödenmesi gereken borcunun kaldığıdır. Sözleşmedeki ödeme günü, varsa geçerli kira artışı ve kiracının yaptığı ödemeler belirlenir. Kiralananın tesliminden sonra muaccel olan, yani ödeme günü gelen kira bedeli ve kiracının ödemekle yükümlü olduğu yan giderler TBK m.315 kapsamında ele alınır.
Kiraya verenin talep ettiği her tutar kendiliğinden kira borcu sayılmaz. Kanuna aykırı artış, henüz vadesi gelmemiş bedel, cezai şart veya kiracıya ait olmayan bir gider üzerinden tahliye sonucu çıkarılamaz. Sözleşme, yasal artış sınırı ve ödemenin hangi borca ait olduğu birlikte kontrol edilir. TBK m.314–315, 344 ve 346.
Kiranın ödenmemesi nedeniyle tahliye şartları
| Koşul | Ne incelenir? |
|---|---|
| Kira ve teslim | Taraflar arasında kira ilişkisi ve kiralananın teslimi bulunmalıdır. |
| Vadesi gelen borç | Ödeme günü, geçerli kira miktarı ve bakiye somut olarak belirlenmelidir. |
| Yazılı bildirim | Ödenmesi istenen borç anlaşılır olmalı; ödeme yapılmazsa fesih sonucu bildirilmelidir. |
| En az 30 gün | Konut ve çatılı işyerinde kanuni asgari ödeme süresi korunmalıdır. |
| Sürede ödememe | Tebliğ, süre başlangıcı ve ödemenin gerçekleştiği gün karşılaştırılmalıdır. |
Bir aylık kiranın ödenmemesi de koşulları varsa temerrüt yolunu gündeme getirebilir; mutlaka iki ay borç birikmesi şart değildir. Bunun karşılığında, tek gecikmenin her durumda otomatik tahliye sağladığı da söylenemez. Bildirim ve verilen sürenin sonucu belirleyicidir. TBK m.315.
Kirayı ödemeyen kiracıya ihtar nasıl gönderilir?
Bildirimde kira ilişkisi, istenen dönemler, borç tutarı ve ödeme talebi açıkça gösterilir. Kiracıya tanınan sürede ödeme yapılmazsa sözleşmenin feshedileceği belirtilir. Yazının gerçekten kiracıya ulaştığını ve ulaşma gününü ispatlayabilmek, metnin içeriği kadar önemlidir.
- Borç belirlenirVade, kira artışı ve önceki ödemeler kontrol edilir.
- Yazılı ihtar ulaşırKonut ve çatılı işyerinde en az 30 gün tanınır.
- Ödeme sonucu incelenirSürede ödeme yoksa uygun dava veya takip aşaması değerlendirilir.
Süre, yazılı bildirimin kiracıya ulaştığı günü izleyen günden işlemeye başlar. İhtarın noterde düzenlendiği veya postaya verildiği gün ile kiracıya tebliğ edildiği gün aynı olmayabilir. Kanuni yazılı şekil, bildirim içeriği ve ispat yönünden uygun yöntem seçilmelidir. TBK m.315/2.
Kiracı ihtardan sonra ödeme yaparsa ne olur?
| Durum | Tahliye bakımından önemi |
|---|---|
| Kanuni süre içinde tam ödeme | İhtara konu borcun süresinde giderilmesi, aynı borca dayalı temerrüt nedeniyle fesih şartını ortadan kaldırabilir. |
| Süre geçtikten sonra ödeme | Geç ödeme, daha önce oluşmuş fesih şartını kendiliğinden geçmişe etkili biçimde silmez; fesih ve sonraki anlaşmalar incelenir. |
| Kısmi ödeme | Hangi borca mahsup edildiği ve gerçek bakiye belirlenir; alacaklının hesabı olduğu gibi kabul edilmez. |
| Ödeme yapıldığı hâlde borç iddiası | Dekont, hesap hareketi, açıklama ve ödeme tarihi karşılaştırılır. |
Kiracının depozitoyu tek taraflı olarak kira yerine sayması veya her masrafı kiradan kesmesi güvenli bir çözüm değildir. Kiraya verenin ödemeyi kabul etmemesi hâlinde ise usulüne uygun ödeme teklifinin ve gerektiğinde tevdi yolunun koşulları ayrıca ele alınır. TBK m.106–107, 315 ve 342.
Tahliye davası mı, kira icra takibi mi?
Bu sayfanın odağı, TBK m.315 uyarınca kira borcunun ödenmemesinin fesih ve tahliye davasına etkisidir. Dava yolunda ihtar koşulları tamamlandıktan sonra dava şartı arabuluculuk ve sulh hukuk mahkemesine başvuru gündeme gelir. Temerrüt nedeniyle dava açılabilmesi için her durumda sözleşme döneminin sonunu beklemek gerekmez.
Kira alacağının tahsiliyle birlikte özel ilamsız icra yolundan tahliye isteniyorsa ödeme emri, itiraz ve icra mahkemesi işlemleri farklı kurallara tabidir. Örnek 13, 7 günlük itiraz, 30 günlük ödeme ve takipteki başvuru süreleri için Kira Alacağı ve Tahliye İstemli İcra Takibi sayfasını inceleyebilirsiniz. Sırf kira alacağı için açılan her icra takibi tahliye talebi içermez.
Kira ödememe ile iki haklı ihtar aynı şey mi?
Temerrüt yolunda, verilen ödeme süresinde borcun giderilmemesi önem taşır. İki haklı ihtarda ise belirli kira süresi veya yılı içinde kira ödenmemesi nedeniyle iki ayrı haklı yazılı ihtara sebep olunması ve dönem sonundaki dava takvimi incelenir. İhtar sonrasında yapılan ödemenin etkisi bu iki yolda aynı değildir.
Kiracı ödemeleri sürekli geciktiriyor ancak her seferinde süre içinde tamamlıyorsa farklı koşulların tartışıldığı İki İhtar Nedeniyle Kiracı Tahliyesi açıklamaları önem taşır. TBK m.315 ve 352/2.
Hangi belgeler hazırlanmalı?
- Sözleşme ve ek anlaşmalar: Ödeme günü, başlangıç, kira miktarı ve taraflar.
- Dönem bazlı borç hesabı: Her ayın vadesi, geçerli artışı, ödemesi ve kalan bakiyesi.
- Banka kayıtları: Gönderme tarihi kadar hesaba geçen gün ve ödeme açıklaması.
- İhtar ve tebliğ belgesi: Bildirim metniyle birlikte muhataba ulaşma kaydı.
- Varsa takip ve arabuluculuk evrakı: Aynı borç için yürüyen diğer işlemler ve son tutanak.
WhatsApp üzerinden “borcunu öde” mesajı göndermekle kanunun aradığı bütün bildirim koşullarının yerine geldiği varsayılmamalıdır. Kullanılan yöntemin yazılı şekli, fesih uyarısı ve tebliğ ispatı ayrı incelenir.
Sık karşılaşılan iki örnek
Örnek 1: Kiracı haziran kirasını ödememiş, uygun ihtarı aldıktan sonra tanınan sürede borcun tamamını ödemiştir. Aynı ihtar bakımından temerrüt şartının devam edip etmediği bu ödeme üzerinden incelenir; ev sahibi sırf gecikme yaşandı diye aynı sebeple kesin tahliye elde etmiş sayılmaz.
Örnek 2: Kiracı sürenin bitmesinden sonra ödeme yapmış ve kiraya veren tahliye talebini sürdürmüştür. Geç ödeme, fesih bildirimi, borcun kapsamı ve sonradan uzlaşma bulunup bulunmadığı birlikte ele alınır. Bu örnekler sonuç garantisi değil, farklı kayıtların neden farklı hukuki inceleme gerektirdiğini gösterir.
Mahkeme, süre ve avukatlık hizmeti
Kira ilişkisinden doğan tahliye davasında kural olarak sulh hukuk mahkemesi görevlidir; dava öncesinde arabulucuya başvurulur. İİK’daki özel ilamsız tahliye hükümleri kanuni istisnadır. HMK m.4/1-a; 6325 sayılı Kanun m.18/B/1-a.
Av. Emre Taş tarafından Eskişehir’de kira sözleşmesi, dönem hesabı, ihtar ve tebligat incelemesi; arabuluculuk, tahliye davası ve dosyanın gerektirdiği savunmalar kapsamında hukuki destek sunulur. Süre ve giderler, tebligat, deliller, talepler ve dosyanın aşamasına göre belirlenir; 30 günlük ödeme süresi davanın tamamlanma süresi değildir.
Sık sorulan sorular
Bir aylık kira borcu için tahliye istenebilir mi?
Evet, TBK m.315’in borç, bildirim ve süresinde ödememe koşulları varsa bir aylık kira borcu da dayanak olabilir. İki ayın mutlaka birikmesi şartı yoktur.
Kiracı otuz gün içinde borcu öderse çıkar mı?
Usulüne uygun ihtardaki borcun tamamının kanuni sürede ödenmesi, aynı borca dayalı temerrüt şartını giderebilir. Başka bağımsız tahliye sebepleri bunun dışında incelenir.
Aidat ödenmemesi her durumda tahliye sağlar mı?
Hayır. Giderin kira ilişkisinde kiracının yükümlülüğünde olup olmadığı, yan gider niteliği, alacaklısı ve bildirimin kapsamı belirlenmelidir. Her apartman alacağı aynı sonuca bağlanamaz.
Ev sahibi sözleşme bitmeden dava açabilir mi?
TBK m.315 şartları gerçekleşen temerrüt yolunda sözleşme sonunu beklemek genel bir zorunluluk değildir. Bildirim ve dava şartları tamamlanmalıdır.
Kira alacağı davası kiracıyı kendiliğinden çıkarır mı?
Hayır. Para alacağı ile tahliye farklı taleplerdir. Kullanılan dava veya takipte tahliye isteminin ve onun özel koşullarının bulunması gerekir.
Kiracı ödeme yaptığını nasıl ispatlar?
Dekontlar, banka hesap hareketleri, makbuzlar ve diğer uygun deliller önemlidir. Yalnız gönderildiği söylenen tutar değil, ödemenin tarihi ve hangi dönem borcuna ait olduğu da incelenir.
İlgili tahliye sebepleri
Diğer kanuni sebepleri karşılaştırmak için Kiracı Tahliye Davaları ana rehberine dönebilirsiniz.
Kanuni dayanaklar ve kaynaklar
Temel dayanaklar: TBK m.313–315, 344, 346; HMK m.4; 6325 sayılı Kanun m.18/A–18/B. Hükümler konut ve çatılı işyeri kiraları esas alınarak açıklanmıştır.