0532 064 0198
1. SGK İdari Para Cezası Nedir?
Bir işletmenin sosyal güvenlik mevzuatındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi yahut geç getirmesi sebebiyle Sosyal Güvenlik Kurumunun işletmeye kestiği idari cezadır.
2. İşyeri Sahipleri İçin SGK İdari Para Cezası Sebepleri
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SaÄŸlık Sigortası Kanunu’nun 102. maddesi, iÅŸyeri sahipleri için bazı sorumlulukları ve bu sorumluluklar yerine getirilmediÄŸinde karşılaşılacak idari para cezalarını (Ä°PC) düzenler. Bu maddede yer alan cezalar, daha çok bildirim yükümlülükleri ve doÄŸru bilgi verme gerekliliÄŸi ihlal edildiÄŸinde uygulanır.
Ceza Yememeniz İçin Dikkat Etmeniz Gerekenler
Başlıca İdari Para Cezaları;
İşyeri Bildirimi Yükümlülüklerine Dair Cezalar
İşyeri bildirgesinin yasal süresi içinde verilmemesi
Yeni bir iÅŸyeri açıldığında veya iÅŸyeri nakledildiÄŸinde, iÅŸyeri bildirgesinin SGK’ya yasal süresi (genellikle iÅŸe baÅŸlama tarihinden itibaren) içinde bildirilmemesi durumunda ceza uygulanır. Ä°ÅŸyerinin türüne (bilanço esasına tabi, diÄŸer defterlere tabi, defter tutmakla yükümlü olmayan) göre ceza miktarı deÄŸiÅŸir.
Ä°ÅŸyeri bildirgesinin belirlenen ÅŸekle ve usule uygun verilmemesi
İnternet veya elektronik ortamda gönderilmesi zorunlu olduğu halde farklı bir şekilde verilmesi de cezai işlem gerektirebilir.
Sigortalı İşe Giriş ve İşten Ayrılış Bildirgesi Cezaları
İşe Giriş Bildirgesini Geç Vermek
Bir işçiyi iÅŸe baÅŸlattığınızda, onun Sigortalı Ä°ÅŸe GiriÅŸ Bildirgesini iÅŸe baÅŸlamadan bir gün önce SGK’ya vermeniz gerekir. EÄŸer bunu süresinde vermezseniz, her bir sigortalı için asgari ücretin iki katı tutarında ceza yersiniz.
İşten Ayrılış Bildirgesini Geç Vermek
İşçinin iÅŸten ayrılması durumunda da 10 gün içinde Sigortalı Ä°ÅŸten Ayrılış Bildirgesi’ni SGK’ya vermeniz gerekir. Bu süreyi aÅŸarsanız, her bir sigortalı için asgari ücretin onda biri tutarında ceza uygulanır.
Bildirgelerde Hatalı Bilgi Vermek
Eğer bu bildirgelerde (giriş veya çıkış) gerçeğe aykırı bilgiler (örneğin, işçinin sigorta başlangıç tarihini veya işten ayrılış tarihini yanlış beyan etmek) tespit edilirse, yine cezayla karşılaşırsınız.
Aylık Prim ve Muhtasar Beyannamesi Cezaları
Geç Vermek veya Hiç Vermemek
Her ay çalışanlarınızın primlerini gösteren Aylık Prim ve Hizmet Belgesini (veya yeni sistemde Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesini) süresi içinde SGK’ya göndermeniz gerekir. Vermezseniz, belgede kayıtlı her bir sigortalı için ayrı ayrı, her ay için asgari ücretin iki katı ceza uygulanır.
Eksik veya Yanlış Bilgi Vermek
Bu belgelerde çalışanlarınızın prime esas kazançlarını (brüt maaşlarını) veya prim ödeme gün sayılarını eksik ya da hatalı bildirirseniz de ceza yersiniz. Eksik bildirilen her bir gün veya prim için ceza uygulanır.
Genel Kontrol ve Denetim Sırasında Belgeleri Sunmamak
SGK Denetiminde Belgeleri Göstermemek
SGK denetmenleri işyerinize geldiğinde, sizden istedikleri defterleri ve belgeleri (bordrolar, puantaj kayıtları vb.) istenen süre içinde ibraz etmezseniz ciddi cezalarla karşılaşırsınız (asgari ücretin 12 katına kadar).
Geçersiz veya Sahte Belge Kullanmak
SGK’ya ibraz ettiÄŸiniz defter ve belgeler geçersiz (tasdiksiz defterler) veya sahte (gerçek olmayan) çıkarsa, çok ağır cezalar uygulanır ve hukuki/cezai süreçler baÅŸlar.
İşyerinin Devri ve Kapanışını Bildirmemek
İşyeri Devri/Kapanışı Bildirgesi
Ä°ÅŸyerinizi devrettiÄŸinizde, baÅŸka bir yere taşıdığınızda veya tamamen kapattığınızda, bu durumu 10 gün içinde SGK’ya bildirmeniz gerekir. Bu bildirimi yapmazsanız asgari ücretin iki katı ceza alırsınız.
Denetimi Engelleme
Memurların Görevini Engelleme
Denetim elemanlarının görevlerini yapmasını engelleyen, bilgi ve belge ibrazından kaçınan işverenler veya ilgili kişiler hakkında yüksek idari para cezaları uygulanır. Cebir ve şiddet kullanılması durumunda ceza miktarı daha da artar.
3. SGK Denetim Süreci
Åžikayet üzerine yahut re’sen yapılan denetimlerle görevlendirilen denetmen iÅŸyeri hakkında inceleme yapar. Bu kapsamda iÅŸyerindeki kayıt ve belgeleri inceleyip çalışanların beyanını alabilir. Denetmen gerekli gördüğü takdirde iÅŸyerine süre vererek iÅŸyerine ait defter ve kayıtların sunulmasını isteyebilir. Kayıtların sunulmaması idari para cezasını gerektirmektedir.
Sunulan kayıtlara göre denetmen incelemesini tamamlar ve 5510 sayılı yasa uyarınca kurumun sosyal güvenlik yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini ve ceza uygulanmasını gerektirir bir durumun olup olmadığını inceleme raporuna yazar. İnceleme raporu ile birlikte defter ve kayıtları işyerine teslim eder.
4. SGK’nın Ä°dari Para Cezası Süreci
İnceleme raporu esas olmak üzere, işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Merkezi İşyeri Prim Tahakkuk Servisi İdari Para Cezası Tutanağını hazırlar ve işyerine tebliğ eder. Verilen para cezasının 15 gün içerisinde ödenmesi halinde %25 oranında indirim uygulanır.
Tebliğ edilen idari para cezasına karşı 15 günlük süre içerisinde itiraz imkanı vardır. Bir üst komisyon tarafından itiraz incelenerek itirazın kabulü yahut reddine dair karar verilir. İtirazın reddi kararının işyerine tebliğ tarihinden itibaren yetkili İdare Mahkemesinde 30 günlük dava açma hakkı vardır.
Kuruma itiraz cezanın takibini durdurur. İtirazın reddiyle mahkemeye dava açılması ise kural olarak takibi durdurmaz.
5. SGK İdari Para Cezasının İptali Davası
Denetmen raporunun gerçeğe aykırı düzenlenmiş olması, yapılan tespitlerin delil ve kayıtlara dayanmaması, rapor içeriğinin mevzuata ve hukuka aykırı olması iptal davasına konu edilebilir. Yine kesilen idari para cezasının denetmen raporuna da aykırı olması durumu dava konusu edilebilir.
“Davacı ÅŸirket aleyhine, …’in ücret beyanının Kuruma eksik bildirilmesi nedeniyle aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmemesinden dolayı 5510 sayılı Kanun’un 102. maddesi uyarınca idari para cezası tahakkuk ettirildiÄŸi, dolayısıyla bu kiÅŸinin maaşının eksik beyan edildiÄŸinden bahisle idari para cezası verildiÄŸi, bu nedenle aynı sebepten kaynaklanan ödenen maaşın aylık ücret tediye bordrolarına eksik iÅŸlendiÄŸinden bahisle uygulanan idari para cezasının mükerrer ceza olduÄŸu sonucuna varıldığından, dava konusu iÅŸlemin (…) uygulanan idari para cezasına iliÅŸkin kısmının yukarıda aktarılan gerekçe ile iptali gerekirken, farklı bir gerekçeyle iptali yönündeki Ä°dare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiÅŸtir.”
(Danıştay 10. Dairesi, E. 2019/4879, K. 2021/1421)
Hukuki Not: Danıştay bu içtihadıyla; eksik prim bildirimi sebebiyle (aylık bildirgenin süresinde verilmemesi) ceza kesilmesi haricinde, aynı eylem sebebiyle ücretlerin ticari defterlere/bordrolara eksik işlendiği belirtilerek kesilen ikinci cezanın mükerrer ve haksız olduğuna karar vermiştir.
SONUÇ
Düzenlenen inceleme raporlarının gerçeğe ve kayıtlara uygun olup olmadığı, düzenlenen idari para cezasının da bu inceleme raporuna, gerçeğe ve hukuka uygun olup olmadığı itiraz ve dava süreçlerinde titizlikle araştırılmalı ve İdari Yargılama Usul Kanununa uygun süre ve usulde itiraz ve dava süreci yürütülmelidir.
SGK İdari Para Cezasına İtiraz ve İptal Davası teknik ve detaylı bir konu olup hak kaybı yaşamamak adına Eskişehir İdari Dava Avukatı ve Eskişehir İş Davası Avukatı kadromuzdan destek alabilirsiniz.
Bu makale bilgilendirme amaçlı olup yaşadığınız hukuki sorununuzda detaylı bilgi almak için hukuk büromuzla irtibata geçerek randevu oluşturabilirsiniz.
