SGK İdari Para Cezası İtiraz ve İptali -05

1. SGK İdari Para Cezası Nedir?

Bir işletmenin sosyal güvenlik mevzuatındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi yahut geç getirmesi sebebiyle Sosyal Güvenlik Kurumunun işletmeye kestiği idari cezadır.

2. İşyeri Sahipleri İçin SGK İdari Para Cezası Sebepleri

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SaÄŸlık Sigortası Kanunu’nun 102. maddesi, iÅŸyeri sahipleri için bazı sorumlulukları ve bu sorumluluklar yerine getirilmediÄŸinde karşılaşılacak idari para cezalarını (Ä°PC) düzenler. Bu maddede yer alan cezalar, daha çok bildirim yükümlülükleri ve doÄŸru bilgi verme gerekliliÄŸi ihlal edildiÄŸinde uygulanır.

Ceza Yememeniz İçin Dikkat Etmeniz Gerekenler

Başlıca İdari Para Cezaları;

1. İşyeri Bildirimi Yükümlülüklerine dair cezalar

• Ä°ÅŸyeri bildirgesinin yasal süresi içinde verilmemesi: Yeni bir iÅŸyeri açıldığında veya iÅŸyeri nakledildiÄŸinde, iÅŸyeri bildirgesinin SGK’ya yasal süresi (genellikle iÅŸe baÅŸlama tarihinden itibaren) içinde bildirilmemesi durumunda ceza uygulanır. Ä°ÅŸyerinin türüne (bilanço esasına tabi, diÄŸer defterlere tabi, defter tutmakla yükümlü olmayan) göre ceza miktarı deÄŸiÅŸir.
• Ä°ÅŸyeri bildirgesinin belirlenen ÅŸekle ve usule uygun verilmemesi: Ä°nternet veya elektronik ortamda gönderilmesi zorunlu olduÄŸu halde farklı bir ÅŸekilde verilmesi de cezai iÅŸlem gerektirebilir.

2. Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi ve İşten Ayrılış Bildirgesi Cezaları

• Ä°ÅŸe GiriÅŸ Bildirgesini Geç Vermek: Bir işçiyi iÅŸe baÅŸlattığınızda, onun Sigortalı Ä°ÅŸe GiriÅŸ Bildirgesini iÅŸe baÅŸlamadan bir gün önce SGK’ya vermeniz gerekir. EÄŸer bunu süresinde vermezseniz, her bir sigortalı için asgari ücretin iki katı tutarında ceza yersiniz.
  • Örnek: Yeni bir işçi aldınız ve iÅŸe baÅŸlamadan bildirgeyi vermediniz. İşçi iÅŸe baÅŸladıktan sonra verdiniz veya hiç vermediniz. Bu durumda ceza alırsınız.
• Ä°ÅŸten Ayrılış Bildirgesini Geç Vermek: İşçinin iÅŸten ayrılması durumunda da 10 gün içinde Sigortalı Ä°ÅŸten Ayrılış Bildirgesi’ni SGK’ya vermeniz gerekir. Bu süreyi aÅŸarsanız, her bir sigortalı için asgari ücretin onda biri tutarında ceza uygulanır.
  • Örnek: İşçiniz iÅŸten ayrıldı, 10 gün içinde bildirgeyi vermediniz. 11. gün veya daha sonra verirseniz ceza yersiniz.
• Bildirgelerde Hatalı Bilgi Vermek: EÄŸer bu bildirgelerde (giriÅŸ veya çıkış) gerçeÄŸe aykırı bilgiler (örneÄŸin, işçinin sigorta baÅŸlangıç tarihini veya iÅŸten ayrılış tarihini yanlış beyan etmek) tespit edilirse, yine cezayla karşılaşırsınız.

3. Aylık Prim ve Hizmet Belgesi / Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi Cezaları

• Geç Vermek veya Hiç Vermemek: Her ay çalışanlarınızın primlerini gösteren Aylık Prim ve Hizmet Belgesini (veya yeni sistemde Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesini) süresi içinde SGK’ya göndermeniz gerekir. EÄŸer bu belgeyi süresi içinde vermezseniz veya hiç vermezseniz, belgede kayıtlı her bir sigortalı için ayrı ayrı, her ay için asgari ücretin iki katı ceza uygulanır.
  • Örnek: Mayıs ayının prim belgesini Haziran’ın 23’üne kadar vermeniz gerekirken, 24’ünde verdiniz veya hiç vermediniz. Bu durumda ceza alırsınız.
• Eksik veya Yanlış Bilgi Vermek: Bu belgelerde çalışanlarınızın prime esas kazançlarını (brüt maaÅŸlarını) veya prim ödeme gün sayılarını eksik ya da hatalı bildirirseniz de ceza yersiniz. Bu durumda, eksik bildirilen her bir gün veya prim için ceza uygulanır.

4. Genel Kontrol ve Denetim Sırasında Belgeleri Sunmamak

• SGK Denetiminde Belgeleri Göstermemek: SGK denetmenleri iÅŸyerinize geldiÄŸinde, sizden istedikleri defterleri, belgeleri (bordrolar, puantaj kayıtları vb.) istenen süre içinde ibraz etmezseniz ciddi cezalarla karşılaşırsınız. Bu, asgari ücretin 12 katı gibi yüksek bir miktara ulaÅŸabilir.
  • Örnek: SGK müfettiÅŸi geldi ve sizden son 3 aya ait ücret bordrolarını istedi. 15 gün içinde sunmanız gerekirken sunmadınız. Ceza alırsınız.
• Geçersiz veya Sahte Belge Kullanmak: EÄŸer SGK’ya ibraz ettiÄŸiniz defter ve belgeler geçersiz (örneÄŸin, tasdiksiz defterler) veya sahte (gerçek olmayan, uydurma) olduÄŸu tespit edilirse, çok ağır cezalar uygulanır. Bu durumlar, sadece para cezasıyla kalmayıp hukuki süreçleri de beraberinde getirebilir.

5. İşyerinin Devri, Kapanışı vb. Durumları Bildirmemek

• Ä°ÅŸyeri Devri/Kapanışı Bildirgesi: Ä°ÅŸyerinizi devrettiÄŸinizde, baÅŸka bir yere taşıdığınızda veya tamamen kapattığınızda, bu durumu 10 gün içinde SGK’ya bildirmeniz gerekir. Bu bildirimi yapmazsanız asgari ücretin iki katı ceza alırsınız.

6. Denetimi Engelleme

• Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiÅŸ memurlarının görevlerini yapmasının engellenmesi: Denetim elemanlarının görevlerini yapmasını engelleyen, bilgi ve belge ibrazından kaçınan iÅŸverenler veya ilgili kiÅŸiler hakkında yüksek idari para cezaları uygulanır. Cebir ve ÅŸiddet kullanılması durumunda ceza miktarı daha da artar.

3. SGK Denetim Süreci

Åžikayet üzerine yahut re’sen yapılan denetimlerle görevlendirilen denetmen iÅŸyeri hakkında inceleme yapar. Bu kapsamda iÅŸyerindeki kayıt ve belgeleri inceleyip çalışanların beyanını alabilir. Denetmen gerekli gördüğü takdirde iÅŸyerine süre vererek iÅŸyerine ait defter ve kayıtların sunulmasını isteyebilir. Kayıtların sunulmaması idari para cezasını gerektirmektedir.

Sunulan kayıtlara göre denetmen incelemesini tamamlar ve 5510 sayılı yasa uyarınca kurumun sosyal güvenlik yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini ve ceza uygulanmasını gerektirir bir durumun olup olmadığını inceleme raporuna yazar. İnceleme raporu ile birlkte defter ve kayıtları işyerine teslim eder.

4. SGK’nın Ä°dari Para Cezası Süreci

İnceleme raporu esas olmak üzere, işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Merkezi İşyeri Prim Tahakkuk Servisi İdari Para Cezası Tutanağını hazırlar ve işyerine tebliğ eder. Verilen para cezasının 15 gün içerisinde ödenmesi halinde %25 oranında indirim uygulanır.

Tebliğ edilen idari para cezasına karşı 15 günlük süre içerisinde itiraz imkanı vardır. Bir üst komisyon tarafından itiraz incelenerek itirazın kabulü yahut reddine dair karar verilir. İtirazın reddi kararının işyerine tebliğ tarihinden itibaren yetkili İdare Mahkemesinde 30 günlük dava açma hakkı vardır. Kuruma itiraz cezanın takibini durdurur. İtirazın reddiyle mahkemeye dava açılması takibi durdurmaz.

5. SGK İdari Para Cezasının İptali Davası

Denetmen raporunun gerçeğe aykırı düzenlenmiş olması , yapılan tespitlerin delil ve kayıtlara dayanmaması , rapor içeriğinin mevzuata ve hukuka aykırı olması iptal davasına konu edilebilir.

Yine kesilen idari para cezasının denetmen raporuna da aykırı olması durumu dava konusu edilebilir.

Örnek olarak;

Danıştay 10. Dairesinin 2019/4879E 2021/1421K nolu kararında;

“Davacı ÅŸirket aleyhine, …’in ücret beyanının Kuruma eksik bildirilmesi nedeniyle aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmemesinden dolayı 5510 sayılı Kanun’un 102. maddesi uyarınca idari para cezası tahakkuk ettirildiÄŸi, dolayısıyla bu kiÅŸinin maaşının eksik beyan edildiÄŸinden bahisle idari para cezası verildiÄŸi, bu nedenle aynı sebepten kaynaklanan ödenen maaşın aylık ücret tediye bordrolarına eksik iÅŸlendiÄŸinden bahisle uygulanan idari para cezasının mükerrer ceza olduÄŸu sonucuna varıldığından, dava konusu iÅŸlemin 2014/01-12, 2015/01 dönemlerine ait ibraz edilen defter ve belgelerin 5510 sayılı Kanun’un 102. maddesinin 1. fıkrasının e/4 bendine uygun olarak düzenlenmediÄŸinden bahisle uygulanan idari para cezasına iliÅŸkin kısmının yukarıda aktarılan gerekçe ile iptali gerekirken, farklı bir gerekçeyle iptali yönündeki Ä°dare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiÅŸtir.”

içtihatıyla eksik prim bildirimi sebebiyle ceza kesilmesi haricinde ücretlerin bordrolara eksik işlendiği belirtilerek kesilen cezanın mükerrer ve haksız olduğuna karar verilmiştir.

Danıştay Kararı – 10. D., E. 2019/4879 K. 2021/1421 T. 25.3.2021 kararında ;

“Davacı ÅŸirket aleyhine, …’in ücret beyanının Kuruma eksik bildirilmesi nedeniyle aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresinde verilmemesinden dolayı 5510 sayılı Kanun’un 102. maddesi uyarınca idari para cezası tahakkuk ettirildiÄŸi, dolayısıyla bu kiÅŸinin maaşının eksik beyan edildiÄŸinden bahisle idari para cezası verildiÄŸi, bu nedenle aynı sebepten kaynaklanan ödenen maaşın aylık ücret tediye bordrolarına eksik iÅŸlendiÄŸinden bahisle uygulanan idari para cezasının mükerrer ceza olduÄŸu sonucuna varıldığından, dava konusu iÅŸlemin 2014/01-12, 2015/01 dönemlerine ait ibraz edilen defter ve belgelerin 5510 sayılı Kanun’un 102. maddesinin 1. fıkrasının e/4 bendine uygun olarak düzenlenmediÄŸinden bahisle uygulanan idari para cezasına iliÅŸkin kısmının yukarıda aktarılan gerekçe ile iptali gerekirken, farklı bir gerekçeyle iptali yönündeki Ä°dare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiÅŸtir.”

diyerek aylık bildirgenin süresinde verilmediği ve aylık bildirgede ücretin eksik bildirildiği sebebiyle ceza kesilmesinin haricinde ücretlerin ticari defterlere eksik işlendiği sebebiyle mükerrer para cezası kesilemeyeceğine karar verilmiştir.

SONUÇ

Düzenlenen inceleme raporlarının gerçeğe ve kayıtlara uygun olup olmadığı , düzenlenen idari para cezasının da bu inceleme raporuna , gerçeğe ve hukuka uygun olup olmadığı itiraz ve dava süreçlerinde titizlikle araştırılmalı ve İdari Yargılama Usul Kanununa uygun süre ve usulde itiraz ve dava süreci yürütülmelidir.

SGK idari Para Cezasına Ä°tiraz ve Ä°ptal Davası teknik ve detaylı bir konu olup EskiÅŸehir’de alanında uzman idare hukuku avukatı ve EskiÅŸehir Ä°ÅŸ ve Sosyal Güvenlik Davası Avukatıyla çalışabilirsiniz.

Bu makale bilgilendirme amaçlı olup yaşadığınız hukuki sorununuzda detaylı bilgi almak için hukuk büromuzla irtibata geçerek randevu oluşturabilirsiniz.