
Tazminat Hukuku · Av. Emre Taş
Ölüm ve Yaralanma Tazminatı
Tedavi, kazanç ve çalışma gücü kaybı, bakım ihtiyacı, destek kaybı ve manevi zarar taleplerini; belgeler ve başvuru yollarıyla birlikte inceleyin.
Ön Görüşme FormuÖlüm ve yaralanma tazminatı, zarar doğuran olayın ardından tedavi, gelir kaybı, bakım ihtiyacı, destek kaybı ve manevi zarar gibi farklı taleplerin değerlendirilmesini kapsar. Yaralanan kişinin kendi talepleri ile ölüm halinde yakınların veya mirasçıların ileri sürebileceği talepler aynı değildir. İlk adım, zararı tek bir toplam rakam olarak görmek yerine kalemlerine ayırmaktır.
Trafik kazası, iş kazası, darp, yapı kaynaklı olay veya başka bir sorumluluk sebebinde uygulanacak yol değişebilir. TBK m.53 ölüm, m.54 bedensel zarar, m.55 hesaplama ve m.56 manevi tazminat açısından temel düzenlemelerdir. Bu rehber, “yaralandım hangi zararları isteyebilirim?” ve “yakınımın ölümü nedeniyle hangi haklarım var?” sorularını bu ayrımlarla ele alır.
Ölüm ve yaralanma halinde hangi tazminatlar istenebilir?
| Durum | Gündeme gelebilecek maddi zararlar | Manevi zarar |
|---|---|---|
| Yaralanma | Tedavi, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı, ekonomik geleceğin sarsılması; koşullarıyla bakım ve bağlantılı giderler | Yaralananın bedensel bütünlük ihlaline bağlı talebi |
| Ağır bedensel zarar | Yaralananın kısa ve uzun dönemli kayıpları | Yaralanan yanında yakınlarının da koşulları bulunan talepleri |
| Ölüm | Cenaze giderleri; ölüm hemen gerçekleşmemişse önceki tedavi ve çalışma kayıpları; destek kaybı | Ölenin yakınlarının koşulları bulunan talepleri |
Tablodaki kalemler her olayda kendiliğinden doğmaz. Giderin gerekli olması, olayla nedensellik bağı, talep sahibinin sıfatı ve davalının sorumluluğu araştırılır. Aynı giderin farklı başlıklarla iki kez tahsil edilmesi mümkün değildir. SGK veya sigorta ödemeleri de hukuki niteliğine göre ayrıca değerlendirilir.
Tedavi, rehabilitasyon ve ulaşım giderleri
Acil müdahale, ameliyat, ilaç, fizik tedavi, protez veya yardımcı cihaz gibi giderler olayla bağlantıları ve tıbbi gereklilikleri ölçüsünde değerlendirilir. Kontroller için gereken ulaşım ve benzeri ek giderler de somut koşullarda zarar hesabına konu olabilir. Fatura, reçete, sevk ve ödeme kayıtlarının birlikte saklanması yararlıdır.
Gelecekte yapılacağı ileri sürülen tedavi gideri için yalnız ihtimal yeterli değildir. Tıbbi gereklilik, uygulanacak tedavi ve öngörülen maliyet açıklığa kavuşturulmalıdır. Özellikle trafik kazalarında sağlık giderlerinin SGK ile sigorta arasındaki özel dağılımı incelenir. Bütün sağlık giderlerini aynı davalıdan istemek her dosyada doğru sonuç vermez.
Geçici iş göremezlik ve çalışılamayan dönemin gelir kaybı
Yaralanma nedeniyle bir süre çalışılamaması, gelir kaybına yol açabilir. Bu dönemin tıbben belirlenmesi, kişinin gerçek çalışma biçimi ve kazancının araştırılması gerekir. İstirahat raporu önemli olmakla birlikte ekonomik kaybın hesabı bordro, çalışma ve ödeme kayıtlarıyla birlikte yapılır.
Ücretli çalışan, serbest meslek sahibi ve düzensiz çalışan için kullanılacak veriler farklı olabilir. İşyeri faaliyetinin azalması ileri sürülüyorsa bunun olayla bağlantısı ve gerçek ekonomik etkisi açıklanmalıdır. SGK geçici iş göremezlik ödeneği veya işverenin ödemesi bulunuyorsa hangi hukuki nedenle ve ne ölçüde dikkate alınacağı ayrıca incelenir.
Sürekli iş göremezlik, kalıcı sakatlık ve ekonomik gelecek
Kalıcı sağlık etkisi, çalışma gücünün azalmasına veya yitirilmesine yol açabilir. Hesap için yalnız bir rapordaki yüzdeye bakılmaz; kişinin yaşı, mesleği, geliri, çalışma dönemi ve olayın kalıcı etkileri değerlendirilir. Engellilik oranı, meslekte kazanma gücü kaybı ve belirli bir dosyada esas alınacak maluliyet değerlendirmesi her zaman aynı kavram değildir.
Kişinin çalışmaya devam etmesi veya gelirinin hemen düşmemesi, her durumda hiçbir zarar bulunmadığını göstermez. Artan efor veya ekonomik geleceğin sarsılması gibi başlıklar somut koşullarına göre incelenebilir. Buna karşılık her kalıcı iz veya şikâyet için otomatik bir maddi tazminat tutarı yoktur. Sağlık etkisiyle ileri sürülen ekonomik kayıp arasındaki bağlantı açıklanmalıdır.
Bakıcı gideri ve aile bireylerinin sağladığı bakım
Yaralanan kişinin günlük yaşam faaliyetleri için geçici veya sürekli yardıma ihtiyaç duyması halinde bakım gideri gündeme gelebilir. İhtiyacın süresi, yoğunluğu ve tıbbi dayanağı belirlenmelidir. Her yaralanma tam zamanlı bakım gerektirmez; yardım gerektiren faaliyetler somutlaştırılmalıdır.
Bakımın aile içinde ücretsiz sağlanmış olması, ekonomik değeri olan bakım ihtiyacını her durumda yok saymayı gerektirmez. Talebin kapsamı, uygulanacak sorumluluk ve hesap ilkelerine göre incelenir. Profesyonel bakım ödemeleri varsa sözleşme ve dekontlar; aile bakımı varsa ihtiyaç, süre ve bakımın fiilen nasıl sağlandığına ilişkin kayıtlar önemlidir.
Ölüm halinde cenaze gideri ve destek kaybı
TBK m.53, cenaze giderlerini; ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi ve çalışma gücü kayıplarını; ölenin desteğinden yoksun kalanların kayıplarını düzenler. Giderleri kimin karşıladığı ve hangi hakkın kime ait olduğu ayrı belirlenir. Ölenin sağlığında doğmuş alacaklar ile yakınların kendi zararından doğan hakları birbirine karıştırılmamalıdır.
Destekten yoksun kalmada ölenin eşine, çocuklarına, ebeveynlerine veya başka kişilere sağladığı ekonomik katkı incelenir. Katkı ücret gelirinden para yardımı yanında bakım veya ev içi emek de olabilir. Tazminat miras payı oranında otomatik bölünmez. Hak sahipliği, gelir ve pay hesabı destekten yoksun kalma tazminatı rehberinde ayrıntılı açıklanır.
Yaralanan kişi ve yakınları manevi tazminat isteyebilir mi?
TBK m.56 uyarınca bedensel bütünlüğü zedelenen kişi için olayın özelliklerine uygun manevi tazminat gündeme gelebilir. Yaralanmanın ağırlığı, tedavi süreci, kalıcı etkiler ve yaşam üzerindeki sonuçlar değerlendirilir. Manevi tazminatın amacı bir kazanç sağlamak veya ceza vermek değildir; miktar dosyanın özellikleri içinde belirlenir.
Ağır bedensel zarar veya ölümde yakınların da manevi tazminat talebi değerlendirilebilir. Yakınlık, olayın ağırlığı ve kişi üzerindeki etki incelenir. Her yaralanmada bütün akrabaların talep hakkı olduğu söylenemez. Manevi tazminat destek hesabına eklenen otomatik bir oran da değildir. İki türün farkı maddi ve manevi tazminat sayfasında açıklanır.
Maluliyet raporu ne zaman ve nasıl değerlendirilir?
İlk muayene raporu, iyileşme süresi ve kalıcı durum raporu farklı sorulara cevap verir. Tedavinin seyri ve kalıcı etkilerin belirginleşmesi rapor zamanını etkileyebilir. Olay tarihi, kişinin yaşı, talebin niteliği ve ilgili mevzuat, hangi düzenlemeye göre inceleme yapılacağını belirlemede önemlidir.
Herhangi bir amaçla alınan engelli sağlık kurulu raporu, tazminat davasında gereken incelemenin yerine otomatik olarak geçmez. Raporda kullanılan yönetmelik, illiyet değerlendirmesi, önceki rahatsızlıkların etkisi ve kalıcılık gerekçesi incelenmelidir. Çelişkili raporlar varsa çelişkinin hangi konuda olduğu açıklanarak giderilmesi istenir.

Ölüm ve yaralanma tazminatı ne kadar olur?
Sabit bir yaralanma veya ölüm tazminatı tarifesi yoktur. Gelir, yaş, çalışma ve destek süresi, bakım ihtiyacı, kusur ve hukuken dikkate alınacak ödemeler sonucu etkiler. Aynı oranda kalıcı kaybı bulunan iki kişinin ekonomik zarar hesabı farklı olabilir. Bilirkişi raporu hem tıbbi hem ekonomik varsayımlar yönünden denetlenmelidir.
Zarar görenin veya ölenin olayın oluşumuna etkisi, sorumluluk türüne göre değerlendirilir. Özellikle sigorta teminatında kusur, poliçe ve olay tarihi önem taşır. Bir raporda belirtilen kusur oranı bütün davalılara ve bütün zarar kalemlerine gerekçesiz biçimde uygulanmamalıdır. Haksız fiil sorumluluğu bu ilişkinin genel çerçevesini açıklar.
2026’da faiz, ödeme mahsubu ve dava miktarı
31 Temmuz 2026’da yayımlanan 7589 sayılı Kanun, TBK m.55’e çalışma gücü ve destek kaybı için yeni faiz ve mahsup hükümleri eklemiştir. Kazancın bilindiği dönemin hesaplanan toplamına olay tarihinden; bilinmediği dönemin hesaplanan toplamına karar tarihinden kanuni faiz düzenlenir. Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemelerin, ödeme tarihine göre belirlenen tazminattan oransal mahsubu öngörülür.
Bu hükümler, geçici m.1/9 gereğince yürürlük sonrası olaylar için uygulanır. Daha önceki olaylarda değişiklik öncesi hükümler devam eder. Tedavi gideri veya manevi tazminat dahil bütün taleplere bu özel hesabı otomatik uygulamak uygun değildir. Davalının sıfatı ve diğer özel düzenlemeler de dikkate alınır.
Aynı Kanun HMK m.107’yi kaldırmıştır; yürürlükten önce açılan davalar bakımından eski madde korunur. Kısmi davalarda m.109/4 uyarınca bir defaya mahsus, tahkikat bitinceye kadar miktar artırma ve artırılan bölüm yönünden zamanaşımının dava tarihinde kesilmesi düzenlenmiştir. Yeni dava dilekçesi güncel usule göre hazırlanmalı; olay tarihiyle dava tarihi karıştırılmamalıdır.
Dava sürerken geçici ödeme alınabilir mi?
TBK m.76, iddianın haklılığını gösteren inandırıcı kanıtların sunulması ve ekonomik durumun gerektirmesi halinde, talep üzerine geçici ödeme kararı verilmesine imkân tanır. Bu her dosyada otomatik avans değildir. İhtiyaç ve talebin dayanağı belgelerle açıklanmalıdır.
Geçici ödeme hükmedilen tazminattan mahsup edilir. Sonunda tazminata hükmedilmezse alınan tutarın yasal faiziyle iadesi gündeme gelir. Bedensel zararın kapsamı karar sırasında tam belirlenemiyorsa TBK m.75’teki hükmün değiştirilmesi yetkisinin saklı tutulması da koşullarına göre değerlendirilir; bu imkân tüm davaları sınırsız biçimde yeniden açma hakkı değildir.
Dava kime karşı ve hangi mahkemede açılır?
| Olayın kaynağı | Başlıca kontrol |
|---|---|
| Genel özel hukuk haksız fiili | Fail ve diğer sorumlular; özel görev kuralı yoksa asliye hukuk |
| İş kazası veya meslek hastalığı | İşveren sorumluluğu, iş mahkemesi ve sosyal güvenlik süreci |
| Trafik kazası | Sürücü, işleten, sigortacı; teminat ve sigortaya ön başvuru |
| Tüketici veya ticari ilişki | İlişkinin niteliğine göre görev ve dava şartı arabuluculuk |
| İdarenin sorumlu olduğu olay | Adli/idari yargı ayrımı, gerekli idari başvuru ve özel süreler |
İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davaları 7036 sayılı Kanun m.3/3 kapsamında zorunlu iş arabuluculuğuna tabi değildir. Diğer uyuşmazlıklarda dava şartları kendi alanlarına göre incelenir. Genel haksız fiilde HMK m.16’nın yetki seçenekleri bulunmakla birlikte özel kurallar da gözetilmelidir.
Sigortanın sorumluluğu poliçe kapsamı ve limitleriyle bağlantılıdır. Yaralanan veya yakınlarının talep ettiği bütün zararların tek sigorta poliçesince karşılanacağı varsayılamaz. Kazanın türüne özgü ayrıntılar için trafik kazası avukatlığı ve iş kazası avukatlığı sayfaları incelenebilir.
Zamanaşımı ve ceza davasını bekleme konusu
Genel haksız fiil taleplerinde TBK m.72’deki iki yıllık öğrenme ve on yıllık üst süre ile daha uzun ceza zamanaşımı ihtimali değerlendirilir. Trafik, iş kazası, sözleşme veya idari eylem gibi özel alanlarda süreler farklılaşabilir. Kalıcı zararın öğrenilmesi ve gelişen zarar da somut dosyanın özelliklerine göre ele alınır.
Savcılık soruşturması veya ceza davasının sürmesi, tazminat talebini ertelemek için tek başına güvence değildir. TBK m.74 uyarınca ceza ve hukuk sorumluluğu aynı biçimde değerlendirilmez; ceza dosyasının delilleri ve kesinleşen maddi olay tespitleri ayrıca önem taşıyabilir. Süreler korunarak hangi dosyanın hangi aşamada takip edileceği planlanmalıdır.
Ölüm veya yaralanma sonrası hangi belgeler saklanmalı?
- Olay tutanağı, fotoğraflar, tanık bilgileri ve varsa soruşturma dosyası numarası.
- İlk müdahaleden son kontrole kadar sağlık kayıtları, epikrizler ve tetkikler.
- İstirahat, çalışma gücü ve bakım ihtiyacına ilişkin raporlar.
- Ücret, meslek, gelir ve çalışılamayan döneme ilişkin belgeler.
- Tedavi, ulaşım, yardımcı cihaz ve bakım giderlerine ilişkin kayıtlar.
- Ölüm halinde aile, destek ilişkisi ve cenaze gideri belgeleri.
- Sigorta/SGK başvuruları, cevaplar, ödeme, sulh ve ibra metinleri.
Eksik belge varsa neyin hangi kurumdan isteneceği belirlenebilir. Özellikle olay yeri veya kamera kaydı gibi sonradan kaybolabilecek delillerin korunması geciktirilmemelidir. Belgelerin düzenli tutulması, tıbbi sürecin ve her zarar kaleminin izlenmesini kolaylaştırır.
Eskişehir’de ölüm ve yaralanma dosyalarında hukuki destek
Avukatlık hizmeti; sorumluların belirlenmesi, süre ve ön başvuruların takibi, delillerin toplanması, tıbbi ve aktüeryal raporların denetlenmesi ile kararın tahsiline ilişkin aşamaları kapsayabilir. Hizmet kapsamı ve ücret dosyanın ihtiyaçlarına göre görüşülür. Kesin tazminat miktarı veya dava süresi, belgeler incelenmeden söylenemez.
Av. Emre Taş Hukuk ve Danışmanlık Bürosuna ön görüşme talebinde olay tarihini, yaralanma veya ölümün sebebini, mevcut raporları ve alınan ödemeleri kısaca belirtebilirsiniz. Böylece hangi zarar kalemlerinin ve başvuru yollarının değerlendirilmesi gerektiği belirlenebilir.
Ölüm ve yaralanma tazminatı hakkında sık sorulan sorular
Kırık veya ameliyat varsa kesin tazminat alınır mı?
Yaralanma zararın önemli bir unsurudur; sorumluluk, olayla bağlantı, talep kalemleri ve deliller de değerlendirilir. Tek başına tedavi türü kesin sonuç sağlamaz.
Kalıcı sakatlık yoksa tazminat istenemez mi?
Kalıcı kayıp olmasa da gerekli tedavi gideri, geçici kazanç kaybı ve koşulları bulunan manevi tazminat gündeme gelebilir.
Çalışmayan kişi yaralanma tazminatı isteyebilir mi?
Çalışmamak bütün zarar türlerini ortadan kaldırmaz. Tedavi, bakım, ev içi emek ve diğer kayıplar somut durumuna göre değerlendirilir.
Ailem baktı, bakıcı faturam yok; hak kaybı olur mu?
Bakım ihtiyacının varlığı ve süresi tıbbi ve diğer delillerle incelenebilir. Ücretsiz aile bakımı her durumda talebi engellemez; hesap koşulları ayrıca değerlendirilir.
Yakını yaralanan herkes manevi tazminat alır mı?
Hayır. TBK m.56 yakınlar bakımından ağır bedensel zarar veya ölüm halini düzenler. Yakınlık ve olayın etkisi de somut olarak değerlendirilir.
Sigortadan gelen ilk ödeme kabul edilmeli mi?
Hesabın dayanağı, kapsanan kalemler ve imzalanması istenen belgenin etkisi incelenmelidir. İlk teklifin bütün zararı karşıladığı varsayılmamalıdır.
Maluliyet raporundaki oran doğrudan para tutarını verir mi?
Hayır. Gelir, dönem, yaş, kusur ve diğer hukuki unsurlar da hesaba girer. Raporun doğru mevzuat ve tıbbi veriye dayanması ayrıca kontrol edilir.
Ceza dosyası kapanınca tazminat davası da biter mi?
Her durumda bitmez. Kararın türü, gerekçesi, maddi olay tespitleri ve varsa anlaşma veya ödeme belgeleri ayrıca incelenir.
Mevzuat ve kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — TBMM temel metni — m.49–76; sonraki değişikliklerle birlikte değerlendirilmiştir.
- 7589 sayılı Kanun — 2026 değişiklikleri — m.18–20, geçici m.1/9–10, m.26.
- 7589 sayılı Kanun — yayımlanma ve yürürlük bilgileri
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — TBMM temel metni — m.2,6,16,190,400 vd.; m.107 ve 109 için 7589 sayılı Kanun esas alınmıştır.
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — Adalet Bakanlığı — m.3/3: iş kazası ve meslek hastalığı tazminatında arabuluculuk istisnası.
İlgili tazminat hukuku rehberleri
Genel hizmet kapsamı için Tazminat Hukuku sayfasını inceleyebilirsiniz.