Eskişehir İş Kazası Avukatı

İş KazasıTazminatı

SGK işlemleri, rapor itirazları ve tazminat davalarında hukuki temsil.

İş kazasında yaralanma veya yakın kaybı sonrasında, SGK ve tazminat süreçleri Eskişehir’deki büromuzda birlikte değerlendirilir. Başvuru, dava ve bağlantılı soruşturma takibi vekâlet kapsamına göre yürütülür.

Ücretsiz Ön Görüşme Talep Et

İlk görüşme, olayın ve talep edilen hukuki hizmetin kapsamının ön değerlendirilmesine yöneliktir.

Olay anından itibaren doğru kayıt

İş Kazası Geçirince Ne Yapılmalı?

İş kazasında sağlık müdahalesinin ardından olayın kaydı, deliller ve doğabilecek haklar değerlendirilir. Hastane, işyeri, kolluk ve SGK işlemlerinin amacı birbirinden farklıdır. Hukuki değerlendirme, bu kayıtların birlikte incelenmesini ve uygun taleplerin belirlenmesini kapsar.

01

Sağlık müdahalesi ve kayıt

Yaralanma, tedavi ve istirahat ihtiyacı sağlık kuruluşunca değerlendirilir. Bu kayıtlar, kazanın bedensel etkilerinin ve sonraki taleplerin incelenmesine temel oluşturur.

02

Bildirimlerin değerlendirilmesi

İşverenin SGK ve kolluk bildirimi ile sağlık kuruluşunun işlemleri ayrı yükümlülüklerdir. Eksik veya farklı kayıtların haklara etkisi belirlenir.

03

Delillerin korunması

Kamera, olay yeri, ekipman ve tanık delillerinin kaybolma ihtimali değerlendirilir. Gerekli koruma ve delil tespiti talepleri uygun hukuki yolla ele alınır.

04

Tutanakların incelenmesi

Olayın oluşuna ilişkin anlatımlar ve varsa eksiklikler karşılaştırılır. İşyeri tutanağının bulunması, bütün bildirim ve başvuruların tamamlandığını göstermez.

05

Belge ve ödemelerin hukuki etkisi

İbraname, sulh, istifa veya ödeme belgesinin kapsamı incelenir. Bir miktar ödeme yapılması, kazadan doğan tüm zararların karşılandığı anlamına gelmez.

06

Hukuki sürecin planlanması

SGK, tazminat ve ceza dosyalarındaki talep ve süreler birlikte değerlendirilir. Vekâletle takipte işlemler, üstlenilen hizmetin kapsamına göre yürütülür.

Dayanak: 5510 sayılı Kanun Md. 13; 6331 sayılı Kanun Md. 4, 14. SGK’nın iş kazası açıklamalarını inceleyin.

Sadece işyerinin duvarlarıyla sınırlı değil

Hangi Olaylar İş Kazası Sayılır?

İş kazası yalnızca fabrikada makineye el kaptırmak veya inşaattan düşmek değildir. 5510 sayılı Kanun’un 13. maddesi, sigortalının işyerinde bulunmasını, yürütülen işi ve bazı görev veya ulaşım hâllerini esas alır. Olayın iş kazası sayılması ile işverenin tazminattan sorumlu tutulması farklı sorulardır; ikincisinde yükümlülük ihlali ve zararla bağlantı ayrıca değerlendirilir.

İş kazası kapsamı: olayın yeri, görev ve çalışma ilişkisi
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

İşyerinde meydana gelen olay

5510 Md. 11, 13/1-a

Üretim alanı, depo, yemekhane veya işyerinin eklentisinde meydana gelen ve bedensel ya da ruhsal zarara yol açan olay iş kazası kapsamında incelenir. Tam o anda asıl işin yapılıyor olmaması tek başına kapsam dışında kalındığı anlamına gelmez.

İşin yürütümü sırasında kaza

5510 Md. 13/1-b

İşverenin işi görülürken müşteri adresinde, şantiyede veya farklı bir çalışma noktasında yaşanan kaza değerlendirilebilir. Görev talimatı, yapılan iş ve olay arasındaki ilişki; yalnız işyerinin kayıtlı adresine bakılmadan araştırılır.

Görevle başka yere gönderilme

5510 Md. 13/1-c

İşçinin işveren tarafından işyeri dışına gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçirdiği zamanlar da kanunda yer alır. Görevlendirme, yolculuk ve olayın koşulları belgelenir; her kişisel faaliyetin kendiliğinden kapsama girdiği varsayılmaz.

İşverenin sağladığı servisle ulaşım

5510 Md. 13/1-e

İşverence sağlanan taşıtla işin yapıldığı yere gidiş geliş sırasında yaşanan kaza iş kazası sayılabilir. Aynı olay trafik kazası da olduğunda işveren, araç işleteni ve sigortacıya ilişkin talepler birlikte planlanır.

Süt izni sırasında olay

5510 Md. 13/1-d

Hizmet akdiyle çalışan emziren sigortalının çocuğuna süt vermek için mevzuat gereği ayrılan zamanlarda geçirdiği olaylar özel olarak düzenlenmiştir. İzin kaydı, zaman ve olayın gerçekleşme biçimi incelenir.

Bağımsız çalışanın iş sırasında kazası

5510 Md. 4/1-b, 13

Kendi adına ve hesabına çalışan kişinin yürüttüğü iş nedeniyle uğradığı kaza sosyal güvenlik açısından incelenir. 4/b statüsünün bildirim ve ödeme koşulları işçiden farklıdır; işveren tazminatı hükümleri aynen uygulanmaz.

Çırak, stajyer ve öğrencinin kazası

5510 Md. 5; ilgili eğitim mevzuatı

Kanunda belirtilen çıraklık ve staj statülerinde iş kazası sigortası koruması bulunabilir. Bildirimi yapacak kurum, sigortalılık kapsamı ve tazminattan sorumlular eğitim ilişkisi ile fiilî çalışma düzenine göre belirlenir.

İşyerinde ani sağlık olayı

5510 Md. 13; TBK Md. 417

İşyerinde kalp krizi gibi bir olayın SGK bakımından iş kazası olması, işverenin her durumda tazminat ödeyeceği sonucunu doğurmaz. Çalışma koşulları, sağlık gözetimi, kişisel etkenler ve illiyet bağı uzman incelemesiyle ayrıştırılır.

SGK kaydı, Kuruma başvuru ve bekletici mesele

İş Kazasının Tespiti Davası ve SGK Kaydı

SGK kayıtları ve Kurumun inceleme sonucu, iş kazasına bağlı hakların değerlendirilmesinde temel başlangıç noktasıdır. Ancak işverenin bildirim yapmaması veya kaydın “hastalık” olarak açılması olayın hukuken iş kazası olmadığını kesinleştirmez. SGK’nın olumsuz değerlendirmesi de yargı denetimine açıktır; gerekli durumda iş mahkemesinde iş kazasının tespiti istenir.

5510 Sayılı Kanuna Göre Hangi Şartlar Araştırılır?

İş kazası niteliğinin belirlenmesinde temel unsurlar
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

Sigortalılık kapsamı ve fiilî çalışma

5510 Md. 4–5, 7, 13

Kişinin iş kazası sigortası korumasına giren çalışma statüsü araştırılır. Hizmet akdiyle fiilen çalışan işçinin işe girişinin bildirilmemesi tek başına hakkı ortadan kaldırmaz; çalışma ilişkisi ve olay tanık, kayıt ve diğer delillerle ortaya konulur.

Kanunda sayılan yer, iş veya görev hâli

5510 Md. 13/1

İşyerinde bulunma, yürütülen iş, işverenin görevlendirmesi, kanuni süt izni veya işverenin sağladığı taşıtla ulaşım gibi hâllerden ilgili olanı belirlenir. Bütün koşulların aynı anda gerçekleşmesi gerekmez; olayın hangi bent kapsamına girdiği açıklanır.

Bedensel veya ruhsal zarar ve bağlantı

5510 Md. 13; TBK Md. 54

Olayın hemen ya da sonradan bedensel veya ruhsal zarara yol açması ve olayla zarar arasında bağlantı bulunması araştırılır. Kalıcı sakatlık şart değildir; geçici yaralanma da iş kazası olabilir. Tıbbi kayıtlar ile olay anlatımı birlikte değerlendirilir.

İş kazası niteliği ile tazminat sorumluluğunun ayrımı

5510 Md. 13; TBK Md. 417, 49 vd.

Bir olayın sosyal güvenlik bakımından iş kazası olması, işverenin her durumda kusurlu olduğu anlamına gelmez. Tazminatta zarar, sorumluluk sebebi ve uygun nedensellik ayrıca incelenir. İşyerindeki ani sağlık olaylarında bu ayrım özellikle önem taşır.

SGK Kaydı Eksikse veya İş Kazası Kabul Edilmezse Hukuki Süreç

01 · Kayıt

Bildirimler, inceleme raporu ve Kurum kararı değerlendirilir.

02 · Başvuru

Kurum başvurusunun kapsamı ve dayanakları belirlenir.

03 · Tespit

Uyuşmazlık sürüyorsa gerekli tespit davası ele alınır.

04 · Tazminat

Tespit sonucu, zarar ve sorumluluk incelemesiyle birlikte değerlendirilir.

Kayıt durumuna göre başvuru ve dava yolu
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

Olay hiç bildirilmemiş veya incelenmemiş

5510 Md. 13; 7036 Md. 4

Eksik kayıt, olayın iş kazası olarak incelenmesine engel değildir. Kurum başvurusunun kapsamı ve ispat dayanakları belirlenir; gerekli işlemler sosyal güvenlik ve dava şartları birlikte gözetilerek yürütülür.

Kuruma başvuru ve cevapsızlık

7036 Md. 4/1

İş kazası tespiti gibi Kuruma yönelen sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında dava öncesi başvuru koşulu gözetilir. Diğer kanunlardaki süreler saklı olmak üzere altmış gün cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. Bu süre, kazayı bildirmek için tanınan üç iş günüyle veya tazminat zamanaşımıyla aynı değildir.

SGK olayın iş kazası olduğunu kabul etmiş

5510 Md. 13, 19–21; TBK Md. 417

İş kazası niteliği hakkında ayrıca çözülmesi gereken bir uyuşmazlık yoksa her dosyada yeniden tespit davası açılması gerekmez. Sosyal sigorta hakları, kusur ve zarar araştırılarak tazminat talepleri yürütülür; Kurumun gelir ve ödeme kayıtları da getirtilir.

SGK kabul etmemiş ve nitelik uyuşmazlığı sürüyor

5510 Md. 13, 101; 7036 Md. 4–5

Başvuru koşulu tamamlandıktan sonra iş mahkemesinde iş kazasının tespiti davası gündeme gelir. İşçi veya hak sahiplerinin açtığı bu davada SGK ile hak alanı etkilenen ilgili işverene husumet yöneltilir; taraflar çalışma ilişkisine göre doğru belirlenmelidir.

Tazminat davası açılmışken tespit uyuşmazlığı

HMK Md. 165; 5510 Md. 13

Mahkeme önce Kurum başvurusunun yapılması, kabul sağlanmazsa ayrı tespit davası açılması için süre verebilir. İş kazası niteliğini çözecek davanın sonucu, tazminat dosyasında bekletici mesele yapılır; gerekli kesinleşme durumu araştırılarak sonuca göre yargılamaya devam edilir.

Hizmet tespiti ile iş kazası tespitinin farkı

5510 Md. 86; 7036 Md. 4

Hizmet tespiti, bildirilmeyen çalışma sürelerinin belirlenmesine; iş kazası tespiti ise somut olayın niteliğine ilişkindir. Hizmet süresi tespiti için öngörülen Kuruma başvuru istisnası, iş kazası tespitine otomatik taşınamaz. Sigortasız kazada iki sorun birlikte ortaya çıkabilir.

Yargıtay’ın Başvuru ve Bekletici Mesele Yaklaşımı

Yargıtay 21. HD, E. 2009/6506, K. 2010/6436: Kuruma bildirilmemiş olayda önce SGK’ya ihbarın sağlanması, Kurum kabul etmezse SGK ve işveren aleyhine tespit davası açılması için süre verilmesi ve bu davanın sonucunun tazminat dosyasında beklenmesi gerektiği açıklanmıştır. Bu yaklaşımın nedeni, SGK’nın hak alanını ilgilendiren iş kazası niteliğinin, Kurumun taraf olmadığı tazminat dosyasında tek başına çözülememesidir.

Dayanak: 5510 Md. 13 ve 101; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu Md. 4–5; HMK Md. 165. Karar aktarımı: eğitim kaynağı s. 21–22. İş kazası sayılan olay örneklerini inceleyin.

İş kazasının tespiti, yalnız bir dilekçe verilmesinden ibaret değildir. Talebin hukuki dayanağı, davaya dahil edilecek taraflar ve tazminat dosyasıyla bağlantısı önem taşır. Eskişehir’deki büromuzda bu aşamalar, iş ve sosyal güvenlik hukuku kapsamında birlikte değerlendirilir.

Üç iş günü, doğru tutanak ve belgeli başvuru

İş Kazası Bildirimi ve Kaza Tutanağı

İşverenin SGK bildirimi

4/a kapsamındaki işçinin kazası, kural olarak kazayı izleyen üç iş günü içinde SGK’ya bildirilir. İşverenin kontrolü dışındaki yerde bilgi edinmeye engel koşullar varsa öğrenme tarihi yönünden özel kural incelenir.

Kolluğa bildirim

İşverenin kazayı yetkili kolluğa derhal bildirme yükümlülüğü vardır. Polis veya jandarma tutanağı, hastanedeki adli kayıt ve SGK bildirgesi birbirinin yerine geçmez.

İş kazası bildirimi ve kayıtların tamamlanması
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

İşyeri kaza tutanağı

6331 Md. 14

Tarih, saat, yer, yapılan iş, olayın gözlenen oluşu, yaralanma, ilk müdahale ve tanık bilgileri yazılır. Tutanak objektif olmalı; işçinin açıklaması değiştirilmemeli ve inceleme yapılmadan kesin kusur yüzdeleri atanmamalıdır.

SGK’ya geç bildirim

5510 Md. 13, 21; 6331 Md. 26

İşverenin süresinde bildirmemesi idari ve mali sonuçlar doğurabilir. Bu gecikme, işçinin kazayı SGK’ya bildirmesini veya haklarını ileri sürmesini kendiliğinden engellemez; üç gün işçinin dava açma süresi değildir.

İşveren bildirim yapmıyorsa

5510 Md. 13; 7036 Md. 4

Bildirim eksikliği hâlinde olayın Kurumca incelenmesine yönelik başvuru ve gerekli tespit işlemleri değerlendirilir. Talebin dayanağı ile dava şartlarının birlikte belirlenmesi, hukuki takibin parçasıdır.

Sağlık kuruluşunun kaydı

6331 Md. 14/4; TCK Md. 280

Sağlık hizmeti sunucusunun kendisine ulaşan iş kazasını en geç on gün içinde SGK’ya bildirme yükümlülüğü bulunur. Suç belirtisi içeren yaralanmanın adli bildirimi de ayrı değerlendirilir; hastane kaydı işverenin bildirim görevini kaldırmaz.

4/b sigortalısının bildirimi

5510 Md. 13

Bağımsız çalışan için bildirim, bir ayı geçmemek üzere rahatsızlığın bildirmeye engel olmadığı günden sonraki üç iş günü içinde yapılır. Gecikmenin ödeneğe etkisi farklı olduğundan 4/a işçisiyle aynı takvim kullanılmaz.

Resmî açıklama: SGK — İş kazası bildirimi ve sağlanan haklar. Bildirim yükümlülükleri ile tazminat ve dava süreleri ayrı değerlendirilir.

Bir kazada birden fazla hukuki yol

İş Kazasından Doğan Dava ve Talep Türleri

Aynı iş kazası; SGK’nın yapacağı incelemeyi, işverene karşı tazminat talebini ve sorumlular hakkında ceza soruşturmasını birlikte gündeme getirebilir. Hangi yolun izleneceği, yalnız yaralanmanın ağırlığına değil çalışma ilişkisinin ve olayın belgelerine de bağlıdır.

01

Yaralanmalı iş kazası

Tedavi gideri, çalışılamayan dönemdeki kazanç kaybı, kalıcı iş gücü kaybı ve manevi zarar ayrı kalemler hâlinde değerlendirilir. Yaralanma zararlarını inceleyin.

02

Ölümlü iş kazası

Destek kaybı, cenaze giderleri ve yakınların manevi tazminat talepleri araştırılır. Her mirasçı ile destekten yoksun kalan kişi aynı olmak zorunda değildir. Yakınların taleplerini inceleyin.

03

İş kazasının tespiti

SGK olayın iş kazası olduğunu kabul etmediğinde veya kayıtlar eksik olduğunda kurum başvurusu ve gerekli tespit davası değerlendirilir. Başvuru sırasını inceleyin.

04

SGK ödenek ve gelirleri

İstirahat dönemindeki ödeme, kalıcı kayıpta gelir ve ölüm nedeniyle hak sahiplerine yapılacak yardımlar ayrı şartlara bağlıdır. SGK haklarını inceleyin.

05

İşveren ve taşeron sorumluluğu

Fiilî iş organizasyonu, asıl işveren–alt işveren ilişkisi ve alınması gereken tedbirler belirlenerek doğru kişilere talep yöneltilir. Sorumluları inceleyin.

06

Kusur ve rapora itiraz

Kazanın nedenleri, iş güvenliği önlemleri ve işçinin davranışı teknik raporla incelenir; eksik veya çelişkili tespitlere somut itiraz sunulur. Kusur değerlendirmesini inceleyin.

07

Sigortasız çalışma ve kayıt uyuşmazlığı

İşe girişin yapılmaması veya ücretin düşük gösterilmesi hâlinde çalışma ve gerçek gelir delilleri toplanır. Kayıt sorunlarını inceleyin.

08

Şikâyet ve ceza dosyası

İhmalin yaralanma veya ölümle bağlantısı varsa sorumluların kişisel yükümlülükleri ve ceza sorumluluğu araştırılır. Şikâyet sürecini inceleyin.

09

Diğer bağlantılı talepler

Geçici ödeme, delil tespiti, eksik ödeme, işveren sigortası ve işle bağlantılı trafik kazası talepleri dosyanın ihtiyacına göre ele alınır. Belgeleri ve işlemleri inceleyin.

Sağlık raporu, kurum kararı ve hukuki değerlendirme

İş Kazasında İş Göremezlik Raporu, SGK Oranı ve İtiraz Süreci

İş kazasında istirahat raporu, kalıcı iş göremezlik oranı ve tazminat hesabı farklı konuları açıklığa kavuşturur. İstirahat raporu çalışılamayan dönemi, kalıcı kayıp incelemesi ise kazanın meslekte çalışma gücüne etkisini ortaya koyar. SGK ve mahkeme işlemlerinde bu belgelerin amacı, dayanakları ve birbirleriyle uyumu değerlendirilir. Aşağıdaki açıklamalar esas olarak 4/a kapsamında çalışan işçilere ilişkindir.

1. Geçici İş Göremezlik Raporu ve İyileşme Dönemi

Yetkili hekim veya sağlık kurulu, tedavinin gerektirdiği istirahat süresini ve varsa kontrol tarihini belirler. Tıbbi ihtiyaç devam ediyorsa ek rapor düzenlenebilir. Raporun sona ermesi, kalıcı zarar bulunmadığı anlamına gelmez; iyileşme dönemi ile kalıcı etkiler ayrı değerlendirilir.

Elektronik istirahat raporu SGK sistemine iletilir; olağan 4/a işleminde her rapor için ayrıca ödeme dilekçesi gerekmez. Eksik ödeme veya ret durumunda rapor kaydı, iş kazası bildirimi ve sigortalılık verileri incelenir. Hukuki takipte amaç, yalnız ödeme ekranını izlemek değil, eksikliğin kaynağını ve talebin dayanağını belirlemektir.

Dayanak: 5510 Md. 18; SGK’nın iş göremezlik açıklamaları.

2. Kalıcı Kayıp İncelemesi ve SGK Başvurusu

Kalıcı etkilenme bulunması hâlinde meslekte kazanma gücü kaybının tespiti ve şartları varsa sürekli iş göremezlik geliri değerlendirilir. Hastanenin kazayı bildirmesi, bu işlemlerin kendiliğinden tamamlandığını göstermez. SGK başvurusunun kapsamı, mevcut kayıtlar ve gerekli sağlık incelemeleri birlikte belirlenir; iş kazası niteliği tartışmalıysa tespit süreci ayrıca ele alınır.

Sağlık dosyasının tamamlanması

SGK eksik sağlık ve olay belgelerini ilgili kurumlardan isteyerek dosyayı yetkili Kurum Sağlık Kuruluna gönderir. Tedavi, ameliyat ve son durum raporlarının yeterliliğine göre ek belge veya sevk gerekebilir. Bu nedenle kayıtların mevcut olmasıyla hukuki değerlendirmenin tamamlanması aynı aşama değildir.

Eskişehir’de iş ve sosyal güvenlik hukuku alanındaki çalışmalarımızda, kurum başvurusunun tazminat ve varsa tespit davasıyla ilişkisi birlikte değerlendirilir. Vekâlet kapsamındaki başvuru ve yazışmalar, dosyanın gerektirdiği usule göre yürütülür.

Kaynak: SGK iş kazasında oran tespiti; SGK 2016/21 sayılı Genelge, bölüm 2.1.2.

3. Oranı Belirleyen Kurul ve Sürekli Gelir Eşiği

Sağlık raporu ve oran kararında kurumların görevleri
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

Yetkili hastanenin sağlık kurulu

5510 Md. 19, 95

Yaralanma, tedavi ve son durum tıbbi raporlarla belgelenir. Kalıcı bulguların değerlendirilmesi için iyileşmenin seyri, muayene ve gerekli tetkikler önem taşır.

Sosyal güvenlik merkezi

5510 Md. 19, 95

Başvuru, dosya hazırlığı ve kurum yazışmaları yürütülür. Başvuruyu alan idari birim, tıbbi kayıp yüzdesini kendi başına belirlemez.

Kurum Sağlık Kurulu

5510 Md. 19, 95

Hastane raporları ve dayanakları incelenerek kazaya bağlı meslekte kazanma gücü kaybı belirlenir. Oranın yanında başlangıç tarihi ve kontrol muayenesi kaydı da değerlendirilir.

Sürekli iş göremezlik geliri için en az yüzde 10

Kazaya bağlı meslekte kazanma gücü kaybının Kurum Sağlık Kurulunca yüzde 10 veya daha fazla belirlenmesi hâlinde kanuni şartlarla gelir bağlanır. Yüzde 10 da dahildir. Bu gelir malulen emeklilik aylığıyla aynı değildir; daha düşük oran ise işverene karşı bütün tazminat taleplerini ortadan kaldırmaz.

Engelli raporu, ceza dosyasındaki adli rapor ve SGK oranı farklı amaçlara yöneliktir. Bir rapordaki yüzde diğerine doğrudan aktarılamaz. Uygun mevzuatın ve kazayla bağlantının belirlenmesi, tazminat hesabının da temelini oluşturur.

4. Oran Kararının Bildirimi ve Değerlendirilmesi

Kurum Sağlık Kurulu kararı ile gelir bağlama veya ret işleminin içeriği, yazılı bildirim ve dayanak belgeler üzerinden değerlendirilir. Oran, başlangıç tarihi, kontrol kaydı ve dikkate alınan yaralanmalar birbirleriyle karşılaştırılır. Ödeme ekranı veya SMS, gerekçeli kararın ve usulüne uygun tebligatın yerini her durumda tutmaz.

Kararın eksik veya hatalı olduğu iddiası yalnız sonuç yüzdesine dayanmaz. Hangi tıbbi bulgunun gözden kaçtığı, hangi mevzuatın uygulandığı ve kararın talep edilen hakka etkisi, hukuki incelemenin konusudur.

5. SGK İş Göremezlik Oranına İtiraz

Kurum Sağlık Kurulu kararına karşı itiraz, SGK aracılığıyla Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun incelemesine taşınabilir. Başlangıç tarihi, eksik sağlık belgesi, hatalı meslek bilgisi veya değerlendirilmemiş yaralanma gibi hususlar, dosyaya özgü gerekçelerle ele alınır. Hastanenin başka amaçla düzenlediği rapora itiraz ile SGK oran kararına itiraz aynı usule tabi değildir.

Dayanak: 5510 Md. 58 ve 95.

6. Yüksek Sağlık Kurulunda İnceleme

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu (SSYSK), itirazı sağlık dosyası ve tıbbi dayanaklar üzerinden değerlendirir. Her dosyada yeniden hastaneye yatış veya kurulda muayene zorunlu değildir. İncelemenin kapsamı, mevcut belgelerin yeterliliğine göre değişir.

01

Dosya üzerinden değerlendirme

Sağlık raporları ve dayanak tetkikler yeterliyse mevcut belgeler üzerinden görüş oluşturulur. İtiraz konusu bulgularla raporun gerekçesi birlikte incelenir.

02

Ek rapor ve muayene

Eksiklik hâlinde ek belge, yetkili sağlık kuruluşunda yeniden muayene veya gerekli gözlem istenebilir. Kurulda değerlendirme ve tıbben gerekli durumlarda yerinde muayene de mümkündür.

03

Uzman görüşü ve kurul sonucu

Mevzuattaki koşullarla uzman hekim dinlenmesi mümkündür. Kurul önceki kararı uygun bulabilir veya farklı değerlendirmeye ulaşabilir; itiraz oranın mutlaka artacağı anlamına gelmez.

Kurulun inceleme süresiyle bütün SGK işlemlerinin tamamlanma süresi aynı değildir. Eksik belge, sevk ve ara kararlar dosyanın seyrini etkileyebilir. Kurul sonucu ve bunun gelir hakkına etkisi, hukuki takip kapsamında birlikte değerlendirilir.

Dayanak: SSYSK Yönetmeliği Md. 8, 12–18 ve 22; SGK Yüksek Sağlık Kurulu açıklaması.

7. Mahkeme, Yüksek Sağlık Kurulu ve Adli Tıp Süreci

Yüksek Sağlık Kurulu kararı SGK’yı bağlar; yargısal incelemeyi tamamen kapatmaz. Uyuşmazlığın sürmesi hâlinde gerekli tıbbi değerlendirme mahkemece yaptırılır. SGK gelirine ilişkin talep ile işverene karşı tazminat davasının amacı ve tarafları farklı olabilir.

Dava öncesindeki uyuşmazlık

Kurum kararı ve gelir hakkı yönünden ön başvuru, ret ve dava şartları değerlendirilir. Görevli mahkeme, doğru taraflar ve talebin kapsamı belirlenerek yargı yolu planlanır. SGK’ya başvuru ile işverene karşı tazminat talebi tek işlem gibi ele alınmaz.

Devam eden tazminat davası

Kurum kararları, sağlık raporları ve kontrol sonuçları dava dosyasında birlikte incelenir. Gerekli itiraz ve ek inceleme talepleri mahkemeye sunulur. SGK oranının ayrıca uyuşmazlık konusu olması, ayrı tespit davası veya bekletici mesele değerlendirmesi gerektirebilir.

Yargılamada sağlık raporlarının değerlendirilmesi
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

SGK dosyası ve ilk karar

5510 Md. 19, 95; HMK Md. 266

İlk oran, hastane belgeleri, kontrol sonuçları ve gelir kayıtları incelemeye esas olur. Tıbbi veri ile ödeme verisinin farklı tarihlere dayanması ayrıca değerlendirilir.

Yüksek Sağlık Kurulu

5510 Md. 58, 95

Kurum kararına itiraz, ilgili sağlık dosyası üzerinden incelenir. Kurul, mahkemeden gelen dosyalarda bilirkişi sıfatıyla da görüş verebilir.

Adli Tıp veya üniversite kurulu

HMK Md. 266, 281; Yargıtay İBBGK 28.06.1976, E. 6, K. 4

Uyuşmazlık sürerse uygun uzman kurul incelemesi alınır. İş kazası dosyalarında Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu değerlendirmesi görülebilir; gerektiğinde muayene ve ek tetkik yapılır.

Çelişkinin giderilmesi

HMK Md. 281–282; Yargıtay 10. HD, E. 2016/9891, K. 2019/998

Raporlar arasındaki gerekçeli uyuşmazlığın giderilmesi, ilgili hâllerde Adli Tıp 2. Üst Kurulu incelemesini gerektirebilir. Her dosyanın bütün kurullardan geçmesi zorunlu değildir.

Bilirkişi raporuna itiraz, yalnız farklı bir oran talep etmekten ibaret değildir. Delil, yöntem, başlangıç tarihi ve raporlar arasındaki çelişki somutlaştırılır. HMK Md. 281’de raporun tebliğinden başlayan iki haftalık temel süre düzenlenmiştir; ek süre ve kanun yolu koşulları dosyanın aşamasına göre ayrıca değerlendirilir.

Dayanak: 7036 Md. 4–5; HMK Md. 165, 266, 281–282. İçtihat: Yargıtay İBBGK 28.06.1976, E. 6, K. 4; Yargıtay 10. HD 11.02.2019, E. 2016/9891, K. 2019/998. Eğitim kaynağı s. 68–69.

8. Kontrol Muayenesi ve Değişen Kayıp Oranı

Kontrol muayenesi kaydı, dava açılmasıyla kendiliğinden ortadan kalkmaz. Geçerli sebep olmadan kontrole katılmamanın gelir üzerinde sonuçları olabilir. Kazaya bağlı durumun ağırlaşması veya bakım ihtiyacının değişmesi hâlinde yeniden değerlendirme gündeme gelebilir.

Sonradan artan ya da azalan kayıp ile ilk karardaki hatanın düzeltilmesi farklıdır. Değişikliğin geçerli olduğu tarih; SGK gelirini, tazminat dönemlerini ve mahsup hesabını etkileyebilir. Bu nedenle sağlık ve gelir kararlarının bağlantılı dosyalara yansıması gerekir.

Dayanak: 5510 Md. 94–95. Eğitim kaynağı s. 70–72; SGK ilk peşin sermaye değeri ve mahsup.

9. Rapor Sürecinin Vekâlet Kapsamında Takibi

SGK işlemleri, tıbbi kurul değerlendirmesi ve mahkeme yargılaması farklı amaç ve usullere sahiptir. Eskişehir İş Kazası Avukatı olarak büromuzda; kararların hukuki etkisi, itirazın kapsamı ve ilgili dosyalar arasındaki bağlantı birlikte incelenir. Üstlenilen hizmet ve vekâlet çerçevesinde başvuru, yazışma, rapor itirazı ve dava takibi yürütülür.

Tıbbi inceleme, hangi zararın doğduğunu açıklığa kavuşturur; tazminat tutarı ise ayrı hukuki ve hesap değerlendirmesi gerektirir. Aşağıdaki zarar bölümünde geçici kazanç kaybı, kalıcı kayıp, bakım ve tedavi giderlerinin kapsamı açıklanmıştır.

Her zarar kalemi kendi deliliyle

İş Kazasında Maddi ve Manevi Tazminat

Önceki iş göremezlik raporu ve SGK oranı bölümünde sağlık durumunun nasıl belirlendiği açıklanmıştır. Bu bölümde ise raporlarla ortaya konulan etkilerin hangi maddi kayıp veya manevi zarara karşılık geldiği ele alınır. Her kalem kendi dönemi, delili ve ödeme kayıtlarıyla hesaplanır; sağlık raporu tek başına bütün tazminatın tutarını göstermez.

Yaralanmalı İş Kazasında Maddi Zararlar

Yaralanmada zarar kalemleri ve belgelendirme
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

Tedavi, rehabilitasyon ve ulaşım giderleri

TBK Md. 54/1, 55

Kazaya bağlı muayene, ameliyat, ilaç, fizik tedavi ve gerekli ulaşım giderleri; tıbbi ihtiyaç, fatura ve diğer delillerle ortaya konulur. SGK’nın karşıladığı kısım ile işçinin üzerinde kalan gerekli gider ayrılır. Gelecekteki tedaviler için de ihtiyaç ve öngörülebilen maliyet tıbben açıklanmalıdır.

Geçici iş göremezlik ve kazanç kaybı

TBK Md. 54/2; 5510 Md. 18

İyileşme sırasında çalışılamayan dönem ile bu dönemde yitirilen gerçek kazanç belirlenir. İstirahat ve tedavi kayıtları süreyi; ücret ve çalışma delilleri parasal kaybı aydınlatır. SGK rapor parası ve işverence ödenen tutarlar ayrı gösterilir, aynı dönem için ikinci kez hesap yapılmaz.

Sürekli iş göremezlik zararı

TBK Md. 54/3, 55; 5510 Md. 19

Kalıcı kaybın meslekte çalışma gücüne etkisi, başlangıç tarihi ve ilgili tıbbi oran üzerinden değerlendirilir; yaş, gerçek gelir ve diğer hesap verileri birlikte kullanılır. İşçinin aynı ücretle yeniden çalışması, artan çaba ve kalıcı kayıp nedeniyle zarar bulunmadığını tek başına göstermez.

Geçici veya sürekli bakıcı gideri

TBK Md. 54; 5510 Md. 19

Yıkanma, giyinme, hareket etme veya günlük ihtiyaçlarda başkasının yardımının tıbben gerekli olup olmadığı; yardımın süresi ve kapsamı belirlenir. Geçici bakım ile yaşam boyu bakım farklı hesaplanır. Aile yakınının ücretsiz yardım etmesi, gerekli bakımın ekonomik karşılığını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Protez, ortez ve yardımcı araç giderleri

TBK Md. 54/1, 55

Protez, ortez, tekerlekli sandalye ve benzeri araçların kazayla bağlantılı gerekliliği sağlık belgeleriyle açıklanır. İlk alım yanında tıbben beklenen yenileme, bakım ve uyarlama giderleri de değerlendirilebilir; kullanım ömrü, maliyet ve SGK’nın karşıladığı tutar gözetilir.

Ekonomik geleceğin sarsılması

TBK Md. 54/4

Kazanın meslekte ilerleme, iş bulma veya gelecekte gelir elde etme imkânlarına somut etkisi ayrıca incelenebilir. Sadece bu başlığın yazılması ek tazminat için yeterli değildir; işçinin mesleği ve yaşadığı güçlükler delillendirilir, sürekli iş göremezlik hesabıyla aynı zarar iki kez istenmez.

Diğer gerekli ve belgelenebilir giderler

TBK Md. 49–55

Kazayla uygun bağlantısı olan başka zorunlu giderler, somut dosyanın özelliklerine göre değerlendirilir. Harcamanın neden gerekli olduğu, miktarı ve kimin tarafından karşılandığı açıklanır; her kişisel harcama veya geleceğe ilişkin ihtimal kendiliğinden tazminat kalemi sayılmaz.

Ölümlü İş Kazasında Maddi Talepler

Ölüm nedeniyle değerlendirilen zararlar
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

Destekten yoksun kalma

TBK Md. 53/3, 55

Vefat eden kişinin düzenli maddi veya bakım desteğini kaybedenler, bu desteğin ekonomik karşılığını isteyebilir. Eş ve çocuklar yanında anne, baba veya başka kişilerin durumu da gerçek ya da beklenen destek ilişkisine göre incelenir.

Cenaze giderleri

TBK Md. 53/1

Ölümle bağlantılı makul cenaze ve defin giderleri değerlendirilir. Harcamaların niteliği ve SGK cenaze ödeneği gibi ödemelerin hukuki durumu belirlenerek aynı giderin iki kez karşılanması önlenir.

Ölümden önceki tedavi ve kazanç kaybı

TBK Md. 53/2

Ölüm kazayla aynı anda gerçekleşmemişse aradaki tedavi giderleri ve çalışamama zararları ayrıca araştırılır. Bu alacakların kime ait olduğu ile yakınların kişisel destek kaybı talepleri birbirine karıştırılmaz.

Manevi Tazminat: Yaralanan İşçi ve Yakınları

Manevi zararın değerlendirilmesi
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

Yaralanan işçinin manevi zararı

TBK Md. 56/1

Yaşanan acı, tedavinin ağırlığı, kalıcı etkiler ve olayın koşulları dikkate alınarak uygun bir miktar talep edilir. Manevi tazminatın herkes için geçerli bir fiyat listesi veya sabit yüzde hesabı bulunmaz.

Ölen kişinin yakınlarının manevi zararı

TBK Md. 56/2

Ölümün yakınlarda yarattığı manevi etki, yakınlık ilişkisi ve olayın özellikleri değerlendirilir. Bu talep destekten yoksun kalma hesabından ayrıdır; aynı dosyada farklı hukuki sebeplerle ileri sürülebilir.

Ağır yaralanmada yakınların talebi

TBK Md. 56/2

Yakınların manevi tazminat isteyebilmesi bakımından ağır bedensel zarar ve olayın etkileri incelenir. Her hafif yaralanma aile üyeleri için kendiliğinden ayrı bir manevi tazminat hakkı doğurmaz.

Dayanak: Türk Borçlar Kanunu Md. 53–56.

Rapor parası, sürekli gelir ve hak sahipliği

İş Kazasında SGK Hakları ve Ödemeler

SGK’nın sağladığı sosyal sigorta hakları ile işverenden veya diğer sorumlulardan istenebilecek tazminat ayrı esaslara dayanır. SGK başvurusu yapılması tazminat davasını gereksiz hâle getirmez; tazminat hesabında ise aynı zarar için karşılanmış tutarların hukuki niteliği incelenir.

İş kazası nedeniyle SGK’dan sağlanabilecek haklar
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

Geçici iş göremezlik ödeneği

5510 Md. 16–18

Yetkili hekim veya sağlık kurulunun istirahat raporuna bağlı olarak çalışılamayan günler için ödeme yapılır. 4/a iş kazasında hastalık ödeneğindeki ilk iki gün kuralı uygulanmaz; hak kazanma ve rapor dönemi iş kazası hükümlerine göre kontrol edilir.

Sürekli iş göremezlik geliri

5510 Md. 19

Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücünün en az yüzde 10 azaldığı tespit edilirse gelir gündeme gelir. Bu oran, işverene karşı bütün tazminat taleplerinin alt sınırı değildir; yüzde 10’un altında da somut zararlar değerlendirilebilir.

Hak sahiplerine ölüm geliri

5510 Md. 20

İş kazası nedeniyle vefat hâlinde kanundaki hak sahipliği koşullarını taşıyanlara gelir bağlanabilir. Eş, çocuk, anne ve babanın koşulları aynı değildir; gelir hakkı ile miras payı veya mahkemedeki destek kaybı birbirinden ayrılır.

Cenaze ödeneği

5510 Md. 37

İş kazası sonucu ölümde kanuni şartlar altında cenaze ödeneği talep edilebilir. Kimlerin başvurabileceği, ödeme sırası ve güncel tutar SGK’dan kontrol edilir; mahkemeden istenen cenaze gideriyle ilişkisi ayrıca değerlendirilir.

Evlenme ödeneği

5510 Md. 37

Gelir almakta iken evlenme nedeniyle geliri kesilen kız çocukları bakımından kanundaki şartlarla evlenme ödeneği söz konusu olabilir. İş kazası yaşayan her çalışana veya evlenen her yakına ödenen genel bir yardım değildir.

Tedavi ve sağlık hizmetleri

5510 Md. 63, 67 ve ilgili hükümler

İş kazasının kaydı sağlık hizmeti ve giderlerinin değerlendirilmesinde önemlidir. SGK kapsamındaki hizmetlerle kişiye kalan gerekli giderler ayrılır; özel harcamaların tümünün koşulsuz karşılanacağı varsayılmaz.

Ödeme türleri, sağlık raporu ve SGK oranına ilişkin değerlendirmeyle bağlantılıdır. Gelir veya ödenek talebinin kapsamı ile işverene yönelen tazminat talebi ayrı hukuki esaslarla ele alınır.

Dayanak: 5510 sayılı Kanun Md. 16–20, 37; SGK iş kazası rehberi.

Asıl işveren, taşeron, diğer firmalar ve kamu kurumları

İş Kazasında Kimler Sorumludur? İşveren, Yüklenici ve İş Sahibinin Sorumluluğu

İş kazası tazminatında muhatap her zaman yalnız bordroda adı yazan firma değildir. İşçiyi kimin çalıştırdığı, işi kimin yönettiği, tehlikeyi kimin yarattığı ve hangi kişinin önlem almakla yükümlü olduğu birlikte araştırılır. Buna karşılık aynı şantiyede bulunmak veya işi ihale etmek, tek başına herkesi bütün zarardan sorumlu kılmaz.

İşveren, Yüklenici ve Şantiyedeki Diğer Kişiler

İş kazasında sorumluluğun kişilere ve çalışma ilişkisine göre ayrılması
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

İşçiyi doğrudan çalıştıran işveren

TBK Md. 417; 6331 Md. 4–5

Güvenli çalışma düzeni kurmak, işe uygun eğitim ve donanım sağlamak, önlemlerin uygulanmasını izlemek işverenin yükümlülüklerindendir. İhlal ile yaralanma veya ölüm arasında bağlantı kurulmalıdır; yalnız iş kazası kaydının bulunması tazminat sorumluluğunun bütün koşullarını kendiliğinden ispatlamaz.

Asıl işveren ve alt işveren (taşeron)

4857 Md. 2; 5510 Md. 12

Kanuni asıl işveren–alt işveren ilişkisi kurulmuşsa asıl işveren, alt işverenin işçisine karşı ilgili yükümlülüklerden birlikte sorumlu olabilir. Bu sorumluluk için asıl işverene mutlaka ayrı bir teknik kusur oranı verilmesi gerekmez; ilişkinin varlığı ve talebin kapsamı önce belirlenir.

Ana yüklenici ve alt yükleniciler

4857 Md. 2; TBK Md. 417, 470 vd.

Ana yüklenicinin işi başka firmalara dağıtması hâlinde her sözleşme halkası ve fiilî iş organizasyonu incelenir. Bir firma üst sözleşmede yüklenici, kendi iş verdiği firma karşısında ise asıl işveren olabilir; ticari unvanlar hukuki sıfatı tek başına belirlemez.

Kazaya neden olan diğer firma çalışanı

TBK Md. 49, 61–62

Örneğin başka taşeronun operatörünün yaptığı hatalı manevra yaralanmaya yol açmışsa kişinin kusurlu fiili ayrıca değerlendirilir. Çalışanı istihdam eden firma ile kazalının işvereninin sorumluluk sebepleri farklı olabilir; hepsi için olayla bağlantı gösterilmelidir.

Diğer firma, bakım ve ekipman işletmesi

TBK Md. 66, 112, 116; ilgili özel hükümler

Çalıştırılan kişinin fiili, bakım eksikliği, hatalı montaj veya tehlikeli ekipmanın kullanıma verilmesi ayrı sorumluluk temelleri doğurabilir. Adam çalıştıranın sorumluluğu, sözleşmesel yükümlülük ve özel risk hükümleri olayın özelliklerine göre incelenir; her firma sırf sahada bulunduğu için sorumlu tutulmaz.

Ortak alan ve şantiye koordinasyonu

6331 Md. 23; ilgili yapı işleri mevzuatı

Aynı çalışma alanını paylaşan işverenler riskler konusunda bilgi alışverişi ve iş güvenliği koordinasyonu yapmakla yükümlüdür. Vinç çalışma alanı, araç-yaya yolu veya eş zamanlı işler düzenlenmemişse koordinasyon eksikliğinin kazaya etkisi araştırılır.

Şantiye şefi, amir ve işveren vekili

TBK Md. 49, 61; 6331 Md. 3–4

Kişinin görevi, gerçek yetkisi, tehlikeyi bilme imkânı ve alabileceği önlem belirlenir. İmza listesinde adı bulunması tek başına yeterli olmadığı gibi, fiilen işi yöneten kişinin resmî unvanının farklı olması da incelemeyi ortadan kaldırmaz.

OSGB, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi

6331 Md. 4/2, 8; TBK Md. 49 vd.

Dışarıdan iş güvenliği hizmeti alınması işverenin kendi sorumluluğunu sona erdirmez. Hizmet sunanların ihmalinin kazaya etkisi, görev sınırları ve uyarı kayıtları ayrıca değerlendirilir; işverenle hizmet sözleşmeleri ve zarar görene karşı sorumluluk aynı mesele değildir.

Servis işletmesi, araç işleteni ve sigortacı

KTK Md. 85, 91; TTK Md. 1473, 1478

İşle bağlantılı trafik kazasında araç işleteni ve sigortacı yönünden de başvuru gündeme gelebilir. İşveren sorumluluk poliçesinin kapsamı ayrıca kontrol edilir; aynı zarar için birden çok sorumlu bulunması mükerrer tahsil hakkı vermez.

Anahtar Teslim İş Veren Firma veya Kamu Kurumu Sorumlu mu?

İş sahibi ve ihale makamı açısından farklı sorumluluk ihtimalleri
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

İşin bütünüyle bağımsız yükleniciye bırakılması

4857 Md. 2; TBK Md. 470 vd.

İşin tamamı bağımsız bir organizasyonla üstlenilmiş, iş sahibi o işte kendi işçisini çalıştırmıyor ve kanuni alt işveren ilişkisi oluşmamışsa sırf ihale makamı olmak birlikte sorumluluk için yeterli değildir. Sözleşmede “anahtar teslim” yazılmasıyla yetinilmez; çalışma düzeninin gerçekten böyle olup olmadığı incelenir.

İşin asıl faaliyetin parçası veya yardımcı işi olması

4857 Md. 2; 5510 Md. 12

İşi verenin yürüttüğü faaliyetin bir bölümü veya yardımcı işi dışarıya bırakılmış olabilir. Kendi işçileriyle çalışma, işin bağımsızlığı, talimat ve organizasyon ilişkisi gibi unsurlar değerlendirilerek asıl işverenlik belirlenir; yalnız sözleşmenin eser sözleşmesi olarak adlandırılması yeterli değildir.

Belediye veya başka kamu idaresinin iş vermesi

4857 Md. 2; ilgili kuruluş mevzuatı

Kamu idaresinin yürütmekle görevli olduğu işle verilen işin ilişkisi, sözleşmeler ve sahadaki gerçek çalışma biçimi araştırılır. Kamu kurumu olması otomatik sorumsuzluk sağlamaz; aynı şekilde her kamu ihalesi de kendiliğinden asıl işverenlik yaratmaz. Yargıtay’ın olayın tüm yönleriyle incelenmesini isteyen kararları bu ayrım bakımından önemlidir.

İş sahibinin kendi kusuru veya özel sorumluluğu

TBK Md. 49, 66, 69, 71; ilgili hükümler

Asıl işverenlik bulunmasa bile iş sahibinin yarattığı tehlike, müdahalesi veya kendisine ait ayrı bir yükümlülüğün ihlali zarar doğurmuş olabilir. Yapı malikinin ya da önemli ölçüde tehlike arz eden işletmenin sorumluluğu gibi özel sebepler, kendi koşulları varsa ayrıca değerlendirilir.

Kamu idaresine yöneltilecek talepte görevli yargı

7036 Md. 5; İYUK Md. 2, 13

Talep özel hukuk işverenliği ilişkisine mi, yoksa bağımsız bir idari eylem veya hizmet kusuruna mı dayanıyor, önce bu ayrılır. İş mahkemesi ile idari yargının görev ve başvuru süreleri farklıdır; yalnız davalının kamu kurumu olmasına bakılarak mahkeme seçilmez.

Birden Fazla Sorumlu Varsa Tazminat Nasıl İstenir?

Müteselsil sorumluluk şartları varsa zarar gören, ortak sorumluluk kapsamındaki alacağını sorumluların tamamından veya birinden isteyebilir. Ancak bir kişinin ödediği aynı zarar diğerlerinden tekrar tahsil edilemez. İşveren, üçüncü kişi ve sigortacının sorumluluk sınırları her zaman aynı olmadığından dava talebi ve hesap bunlara göre kurulmalıdır.

Örneğin bir şantiyede elektrik taşeronunun işçisi, başka firmanın kullandığı vincin yüküyle yaralanmışsa; vinç operatörünün davranışı, onu çalıştıran firmanın önlemleri, kazalının işvereni, varsa asıl işveren ve şantiye koordinasyonu ayrı ayrı incelenir. Arsa sahibi veya işi veren idare de dosyada kendi hukuki sıfatı ve yükümlülükleri bakımından değerlendirilir. Bu örnek, bütün kişilerin mutlaka sorumlu olduğu anlamına gelmez.

İncelemede özellikle ihale ve alt yüklenici sözleşmeleri, SGK işyeri kayıtları, saha talimatları, iş güvenliği koordinasyon belgeleri ve ceza dosyası kullanılır. İlgili karar: Yargıtay 10. HD, 08.05.2025, E. 2024/9468, K. 2025/7737; eğitim kaynağı s. 32–39. Karar özetlerini inceleyin.

Doğru sorumlunun ve sorumluluk sınırının belirlenmesi, davanın kapsamını doğrudan etkiler. Birden fazla firma bulunan iş kazalarında sözleşmeler, fiilî çalışma düzeni ve raporlar birlikte incelenerek hukuki temsil planlanır.

Önlem, uygulama ve nedensellik birlikte

İş Kazasında Kusur Nasıl Belirlenir?

Kusur, yalnız “işçi dikkat etmedi” veya “işveren önlem almadı” şeklindeki genel cümlelerle belirlenemez. İşin niteliğine uygun uzman incelemesinde, alınması gereken somut önlemler, fiilen alınan önlemler ve bunların kazaya etkisi açıklanmalıdır. Bilirkişi raporu teknik değerlendirme sağlar; hukuki değerlendirme ve karar mahkemeye aittir.

01

Risk ve güvenli çalışma düzeni

Risk değerlendirmesi, çalışma talimatı, alanın düzeni ve tehlikenin önceden öngörülebilirliği incelenir. Belgede yazılı bir tedbirin işyerinde gerçekten uygulanıp uygulanmadığı da araştırılır.

02

Makine, ekipman ve bakım

Koruyucu tertibat, periyodik kontrol, bakım geçmişi ve ekipmanın işe uygunluğu değerlendirilir. Makine arızasının varlığı tek başına sorumluyu göstermez; denetim ve kullanım zinciri kurulmalıdır.

03

Eğitim ve koruyucu donanım

Eğitimin işe ve çalışana uygunluğu, koruyucu donanımın verilmesi ve kullanımının denetlenmesi önemlidir. Yalnız teslim veya eğitim imzası bulunması her durumda yeterli kabul edilemez.

04

İşçinin davranışı

Çalışanın aldığı eğitime, verilen talimata ve somut risklere rağmen nasıl davrandığı incelenir. İşçinin kusuru tazminatı etkileyebilir; ancak bu durum işverenin eksik tedbirlerini araştırma gereğini kaldırmaz.

05

Kaçınılmazlık savunması

Teknik olarak alınabilecek önlemler araştırılmadan kazaya “kaçınılmaz” denilemez. İşyeri koşulları ve kişisel etkenler ayrıştırılmalı; varsayımsal veya açıklamasız bir oran kullanılmamalıdır.

06

Eksik rapora itiraz

Raporda dikkate alınmayan delil, yanlış görev tanımı veya açıklanmayan oran somut olarak gösterilir. SGK ve ceza dosyası raporlarının farklı amaçları olabileceği gözetilerek çelişkilerin giderilmesi istenir.

Dayanak: 6331 sayılı Kanun Md. 4, 5, 10, 17, 19; TBK Md. 51–52, 417.

Kusur raporunun hukuki yönden incelenmesi, yalnız sonuç yüzdesinin değerlendirilmesiyle sınırlı değildir. Delillerin rapora yansıyıp yansımadığı ve itirazın usulü, büromuzun üstlendiği iş kazası dosyalarında birlikte ele alınır.

Çalışmanın ve gerçek ücretin ortaya konulması

Sigortasız Çalışırken İş Kazası ve Eksik Kayıtlar

Sigorta girişinin yapılmaması, fiilen hizmet akdiyle çalışan kişinin korunma ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Ancak çalışmanın ve kazanın ispatı için delillerin gecikmeden toplanması gerekir. İş kazasının tespiti, hizmet süresinin tespiti ve gerçek ücretin ispatı farklı uyuşmazlıklar olabilir.

Eksik kayıt ve çalışma statüsüyle ilgili başlıca sorunlar
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

Sigortasız çalışan işçi

5510 Md. 7–8, 13, 23

İşe giriş yapılmamışsa işçinin çalışmaya ne zaman başladığı, kimin talimatıyla hangi işi yaptığı araştırılır. SGK incelemesi ve gerektiğinde yargı yolu değerlendirilir; işverenin kayıt eksikliği hak yokluğu olarak kabul edilmez.

İlk gün veya deneme süresinde kaza

5510 Md. 7–8, 13; 4857 Md. 15

Deneme süresi ücretsiz veya sigortasız çalıştırma izni değildir. Fiilî çalışma başlamışsa ilk gün meydana gelen olayda da çalışma ilişkisi, bildirim yükümlülüğü ve iş kazası koruması değerlendirilir.

Ücretin düşük bildirilmesi

TBK Md. 50, 54–55; HMK Md. 190

Tazminatta gerçek kazanç önemlidir. Banka ödemesi, bordro, işin niteliği, kıdem, yazışma ve uygun emsal ücret araştırması birlikte değerlendirilir; yalnız sözlü ücret iddiasıyla kesin hesap kurulmaz.

Taşeron veya gündelik çalışma

4857 Md. 2; 5510 Md. 4, 12–13

Gündelik ödeme veya taşeron üzerinden çalışma, tek başına iş kazası haklarını dışlamaz. Fiilî bağımlılık ve çalışma düzeniyle gerçek işveren ilişkisi ortaya konur; bağımsız yüklenici statüsüyle işçilik ayrılır.

Hizmet tespiti ve süreler

5510 Md. 86/9; 7036 Md. 4

Bildirilmeyen çalışma dönemine ilişkin hizmet tespiti gerekiyorsa özel hak düşürücü süre ve istisnaları ayrıca incelenir. İş kazası tazminatı için konuşulan on yıllık süre bu uyuşmazlığa otomatik aktarılmaz.

Sağlık, çalışma ve olay delillerinin birlikte incelenmesi

İş Kazasında Hangi Belgeler Gerekir?

İş kazası dosyasının delil ve belge düzeni
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

Olay yeri ve kamera kayıtları

HMK Md. 199, 400 vd.; CMK Md. 160

Kameranın bulunduğu yer, tarih ve saat aralığı bildirilerek kayıtların korunması istenir. Ekipman ve alan değişmeden fotoğraf, inceleme veya gerektiğinde delil tespiti yapılması kazanın oluşunu aydınlatabilir.

Tanık ve vardiya bilgileri

HMK Md. 240 vd.; CMK Md. 43 vd.

Kazayı gören kişi ile yalnız sonradan duyan kişi ayrılır. Vardiya çizelgesi, giriş çıkış ve görev kayıtları tanığın doğrudan bilgisini ve işçinin olay yerinde bulunmasını destekleyebilir.

Hastane ve istirahat evrakı

TBK Md. 54; 5510 Md. 18–19

Acil servis, ameliyat, görüntüleme, epikriz ve devam raporları düzenli tutulur. İlk müdahale raporu, ceza dosyasındaki adli rapor ve kalıcı kayıp raporu farklı sorulara cevap verir; biri diğerinin otomatik yerine geçmez.

İş güvenliği ve ekipman belgeleri

6331 Md. 4, 10, 14, 17

Risk analizi, eğitim, donanım teslimi, bakım ve periyodik kontrol belgeleri istenir. Belgenin sadece varlığı değil tarihi, içeriği ve kazadaki işe uygunluğu da değerlendirilir.

Ücret, harcama ve ödeme kayıtları

TBK Md. 50, 54–55; HMK Md. 190

Kazanç belgeleri, zorunlu giderler, SGK ödemeleri ve işverenin yaptığı ödemeler ayrı başlıklarda toplanır. Ödemenin açıklaması, tarihi ve varsa imzalanan belge hesabın ve mahsup incelemesinin parçasıdır.

Kurum ve soruşturma dosyaları

5510 Md. 13; CMK Md. 160

SGK başvuru numarası, inceleme yazısı, kolluk tutanağı ve savcılık dosya bilgileri saklanır. Dosyalar arasında farklı olay anlatımı veya rapor varsa gerekçesi araştırılır; yanlışlıkların kalıcılaşması önlenir.

Avukatlık bürosunda belge ve dosya incelemesini temsil eden görsel

Belgeler eksik olsa da ilk değerlendirme yapılabilir

İlk hukuki değerlendirmede mevcut kayıtların yeterliliği ve tamamlanması gereken deliller belirlenir. Vekâlet kapsamında gerekli belge talepleri ve delil tespiti işlemleri planlanabilir; kamera ve tanık delillerinin korunması bakımından zamanlama önemlidir.

Belgelerimi Değerlendirmek İstiyorum
Sabit vaat yerine belgeye dayalı hesap

İş Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

İş kazası tazminatı, “rapor yüzdesi × sabit tutar” şeklinde hesaplanmaz. Önce zarar kalemleri ve sorumluluk belirlenir; ardından gelir, yaş, kalıcı kayıp, iyileşme dönemi, kusur ve hukuken indirilebilecek ödemeler değerlendirilir. Manevi tazminat, aktüerya hesabından ayrı ele alınır.

01 · Zarar

Tedavi, geçici kayıp, sürekli kayıp ve destek kaybı ayrı değerlendirilir.

02 · Veriler

Sağlık raporu, gerçek gelir ve yaş verileri incelenir.

03 · Sorumluluk

Kusur, hukuki sorumluluk ve talebin muhatapları belirlenir.

04 · Mahsup

Ödemelerin niteliği ve indirim koşulları üzerinden kalan zarar değerlendirilir.

İş kazası tazminathesabını etkileyen veriler
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

Gerçek gelir ve çalışma bilgisi

TBK Md. 50, 54–55

Ücretin kazadan önceki durumu, meslek, kıdem ve belgeler birlikte incelenir. İşverenin SGK’ya bildirdiği kazanç ile gerçek ücret farklıysa bu farkın delille ortaya konulması gerekir.

Kalıcı kayıp ve iyileşme süresi

TBK Md. 54; 5510 Md. 19

Kayıp oranının doğru rapora dayanması ve kazayla bağlantısı kontrol edilir. Geçici çalışamama dönemi ile sürekli kayıp aynı süre için üst üste hesaplanarak mükerrer zarar oluşturulmamalıdır.

Destek payı ve destek süresi

TBK Md. 53, 55

Ölüm hâlinde kimin ne kadar süre destek alacağı, aile ve gelir ilişkileriyle belirlenir. Miras payları doğrudan tazminat payı olarak kullanılamaz; hak sahipleri ayrı ayrı değerlendirilir.

Kusur ve illiyet bağı

TBK Md. 51–52, 61, 417

Zarara etkisi bulunan davranışlar ve sorumluluk ilişkisi hesabın hukuki temelini oluşturur. Bir rapordaki oranın dayanağı incelenmeden kesin tazminat söylenmesi doğru değildir.

SGK geliri ve diğer ödemeler

TBK Md. 55; 5510 Md. 21

Rücuya tabi peşin sermaye değeri, geçici ödemeler ve diğer bedellerin hangi kapsamda indirileceği araştırılır. Rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri veya ifa amacı taşımayan yardımlar otomatik olarak düşülmez.

Faiz ve önceki ödemenin etkisi

TBK Md. 55, 117 vd.

Bedensel zarar ve destek kaybında bilinen ve bilinmeyen kazanç dönemlerinin ayrımı ile önceki ödemenin mahsup esasları güncel hükümlere göre kontrol edilir. Bütün zarar kalemlerine tek başlangıç tarihi ve aynı yöntem uygulanacağı varsayılmaz.

Gerçek Ücret, Aktif Dönem ve Bakıcı Gideri

Hesap raporunda ayrıca denetlenmesi gereken konular
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

Devamlılık gösteren ücret ekleri

TBK Md. 50, 54–55

Düzenli fazla çalışma, prim veya benzeri ödemelerin gelire etkisi belgeleriyle araştırılır. Tek seferlik ödeme ile süreklilik gösteren kazanç ayrılmalı; bordro, banka ve emsal ücret verileri arasındaki farklılık açıklanmalıdır.

Bilinen, gelecekteki aktif ve pasif dönem

TBK Md. 54–55; ilgili içtihat

Geçmiş dönemde elde edilebilen gerçek gelir verileri ile geleceğe ilişkin varsayımlar ayrı gösterilir. Aktif çalışma sonrasındaki güç kaybı da değerlendirilebilir; yaşam tablosu, dönem sınırları ve hesap yöntemi gerekçesiz seçilmemelidir.

Aile bireyinin sağladığı bakım

TBK Md. 54–55

Bakımı yakının üstlenmiş olması bakım ihtiyacını veya zararı tek başına ortadan kaldırmaz. İhtiyacın süresi ve yoğunluğu tıbben belirlenir; sırf aile dayanışması gerekçesiyle genel bir hakkaniyet indirimi yapılması, güncel kararlar ve dosyanın usul durumu gözetilerek denetlenir.

Rapor itirazı ve usulî kazanılmış hak

HMK Md. 281; ilgili içtihat

Gelir, kusur, kayıp oranı ve dönem hesabındaki eksikler süresinde ve somut biçimde gösterilmelidir. İtiraz veya kanun yolu kapsamı, sonraki hesapta değiştirilebilecek hususları etkileyebilir; her yeni raporun önceki usul sonuçlarını ortadan kaldırdığı varsayılmaz.

SGK geliri, rücu ve mahsup birbirinden ayrılmalı

İş Kazası Tazminatında SGK İlk Peşin Sermaye Değeri ve Mahsup

İlk peşin sermaye değeri (ilk PSD), SGK’nın bağladığı sürekli gelirin başlangıç tarihindeki aktüeryal karşılığını ifade eder. İşçinin banka hesabına bir defada yatırılmış tazminat değildir. Kurum gelecekte yapacağı gelir ödemelerini ilgili teknik esaslarla bir değere dönüştürür; mahkeme ise bunun hangi kısmının tazminattan indirilebileceğini ayrıca değerlendirir.

SGK Geliri Tazminattan Tamamen Düşülür mü?

Kurum ödemeleri, rücu ve mahsup arasındaki farklar
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

İlk PSD ve rücu edilebilir kısım

TBK Md. 55; 5510 Md. 21

Gelirin toplam ilk PSD tutarı ile sorumluya rücu edilebilen tutar aynı olmayabilir. Kurumun ödeme yazısı, gelir başlangıcı, iş göremezlik oranı, kusur ve sorumluluk sebebi birlikte kontrol edilir; bütün sosyal güvenlik ödemelerinin otomatik düşülmesi doğru değildir.

İşverene rücu bakımından sınır

5510 Md. 21/1

Kurumun işverene dönmesi için maddede düzenlenen koşullar incelenir. Yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ve gelirin ilk PSD’si bakımından kusur, gerçek zarar sınırı ve kaçınılmazlık değerlendirmesi önem taşır; mahkemeye güncel ve açıklamalı SGK verisi sunulmalıdır.

Üçüncü kişiye rücu bakımından fark

5510 Md. 21/4

Üçüncü kişinin kusuruyla oluşan kazada gelirin ilk PSD’sinin yarısı üzerinden öngörülen kanuni sınır dikkate alınır; kusur hesabı ayrıca yapılır. Bu “yarısı” kuralı işçinin bütün tazminatının yarıya inmesi demek değildir ve her ödeme kalemine aynen uygulanmaz.

Geçici iş göremezlik ödeneği

TBK Md. 55; 5510 Md. 18, 21

Rapor parası ile tedavi için karşılanan sağlık giderleri ayrı kalemlerdir. Geçici kazanç kaybından indirilecek ödeme, rücu niteliği ve ilgili dönem gözetilerek belirlenir; aynı bedel hem geçici hem sürekli zarar hesabından tekrar düşülmemelidir.

İndirilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri

TBK Md. 55

Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri bu nitelikleri ölçüsünde zarar veya tazminattan indirilemez. Ölüm geliri ile farklı koşullara dayanan ölüm aylığı da karıştırılmamalıdır; ödemenin adı kadar hangi sigorta kolundan yapıldığı önemlidir.

Yardım, bağış ve tazminat ödemesi

TBK Md. 55, 420

Zararı giderme amacı taşıyan ödeme ile karşılıksız yardım aynı değildir. Ödemenin kime, hangi tarihte, hangi zarar için yapıldığı ve imzalanan belgenin kapsamı araştırılır; bütün para transferleri otomatik olarak tazminattan düşülmez.

İşveren ile üçüncü kişinin birlikte kusuru

5510 Md. 21; TBK Md. 61–62

Birden fazla sorumluda işveren için öngörülen rücu sınırı ile üçüncü kişinin sınırı farklılaşabilir. Kurumun açtığı rücu davasındaki tutar ve işçinin kendi tazminat talebi ayrı hukuki değerlendirmeler gerektirir; tek oranlı kısa formül her dosyaya uygulanamaz.

İlk PSD İçin Sade Bir Hesap Örneği

Yalnız kavramı göstermek için ilk PSD’nin 400.000 TL, işveren kusurunun %75, işçi kusurunun %25 olduğunu ve başka sorumlu bulunmadığını varsayalım. Diğer kanuni koşullar ve sınırlar da sağlanıyorsa işveren kusuruna karşılık gelen tutar 400.000 × %75 = 300.000 TL olur. Bu tutar doğrudan işçinin alacağı tazminat değildir; mahsup incelemesinde ele alınacak veridir.

Aynı örnekte kusurun işverende değil, %75 oranında üçüncü kişide olduğunu ve 5510 Md. 21/4’ün uygulandığını varsayarsak gelir yönünden başlangıç hesabı 400.000 ÷ 2 × %75 = 150.000 TL olur. Gerçek dosyada kusur, birden çok sorumlu, Kurum kayıtları ve talep türü sonucu değiştirebilir; geçici ödenek için aynı yarıya indirme varsayımı kurulmaz.

Dayanak: TBK Md. 55; 5510 Md. 21. Ayrı sorumluluk sınırlarına ilişkin karar: Yargıtay 10. HD, 22.12.2015, E. 2014/18415, K. 2015/22841. Eğitim kaynağı s. 141–152; hesap örneği bu rehber için varsayımsal olarak hazırlanmıştır.

Bildirim, şikâyet ve dava ayrı takvimlerde

İş Kazası Tazminat Davasında Zamanaşımı ve Süreler

İş kazasında SGK bildirimi, ceza şikâyeti ve tazminat davası aynı süreye tabi değildir. İşverene karşı sözleşmeye aykırılık esasına dayanan tazminatta genel olarak on yıllık zamanaşımı değerlendirilir. Başlangıç tarihi, gelişen zarar, davalının sıfatı ve uygulanabilecek daha uzun ceza süresi ayrıca incelenmelidir.

İşverene karşı genel çerçeve

TBK Md. 146 ve 417 kapsamında iş kazası tazminatında genel on yıllık süre esas alınır. Bu bilgi, her talebin her davalıya karşı aynı gün sona ereceği anlamına gelmez.

Şikâyete bağlı ceza süreci

TCK Md. 73’teki şikâyet süresi, kural olarak fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır. Resen soruşturulan suçlar ile tazminat zamanaşımı bu süreden ayrıdır.

Talep türüne göre sürelerin değerlendirilmesi
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

İşverenden maddi ve manevi tazminat

TBK Md. 146, 149, 417

Genel on yıllık zamanaşımı ve alacağın muacceliyetine ilişkin kurallar değerlendirilir. Kazanın tarihi ve zararın kapsamı birlikte ele alınmalı; dosyaya uygulanacak başlangıç günü somutlaştırılmalıdır.

Sonradan gelişen bedensel zarar

TBK Md. 54, 146, 149

Kazanın sonuçları zaman içinde gelişmiş veya ek zarar doğmuş olabilir. Gelişimin tamamlanması ve zararın belirlenebilirliği süre incelemesinde önem taşıyabilir; her yeni raporun bütün süreleri yeniden başlattığı kabul edilmez.

Suç oluşturan olay ve üçüncü kişiler

TBK Md. 72, 146; TCK Md. 66

Üçüncü kişiye yönelen haksız fiil talepleri ile işverene karşı sözleşmesel taleplerin süreleri aynı olmayabilir. Daha uzun ceza zamanaşımının hangi talebe uygulanabileceği suçun niteliği ve hukuki dayanakla birlikte kontrol edilir.

Bildirilmeyen hizmetin tespiti

5510 Md. 86/9

Hizmet tespiti için kanundaki beş yıllık hak düşürücü süre ve istisnaları ayrıca değerlendirilir. Bu süreyi iş kazası tazminatına ilişkin on yıllık genel süreyle karıştırmak başvuru hatasına yol açabilir.

SGK geliri, ödenek ve ret işlemi

5510 Md. 97; 7036 Md. 4

Sosyal güvenlik alacaklarının geçmişe yönelik ödenmesi ve dava öncesi kuruma başvuru kendi kurallarına tabidir. İşverene karşı tazminat süresinin devam etmesi, tüm SGK ödemelerinin sınırsız geriye dönük istenebileceği anlamına gelmez.

Süreyi etkileyen işlemler

TBK Md. 153–154 ve ilgili hükümler

Dava, icra takibi veya borcun kabulü gibi işlemlerin etkisi şartlarına göre incelenir. İşverenle telefon görüşmesi, tedavinin sürmesi veya savcılığa şikâyet edilmesi bütün tazminat sürelerini otomatik olarak durdurmaz.

Adli kayıt, şikâyet ve soruşturma

İş Kazası Sonrası Şikâyet, Savcılık Soruşturması ve Ceza Davası

İş kazasında yaralanma veya ölüm, bir kişinin dikkat ve özen yükümlülüğünü ihlal etmesiyle bağlantılıysa taksirle yaralama ya da taksirle öldürme suçu gündeme gelebilir. Hastanedeki adli vaka kaydı ve kolluk ifadeleri olayın ceza yönünün araştırılmasını sağlar. İş kazasının varlığı tek başına belirli bir kişinin suçlu olduğunu göstermez.

01

Adli vaka ve ilk ifade

Sağlık kuruluşunda yaralanmanın oluş biçimi kayda alınır; kolluk işçinin ve tanıkların ifadesine başvurabilir. Hangi işi yaparken ne olduğu, mevcut koruyucu önlemler ve kimlerin olayı gördüğü gerçeğe uygun anlatılmalıdır.

02

Savcılık soruşturması

Cumhuriyet savcılığı olayın oluşunu, görev ve yetkileri, iş güvenliği belgelerini ve sağlık kayıtlarını araştırır. Kusur değerlendirmesi için uygun uzmanlardan rapor alınabilir; sorumluluk kişilerin kendi davranışıyla ilişkilendirilir.

03

Ceza davası ve tazminatın ayrımı

Yeterli şüphe varsa iddianame düzenlenmesi, ardından mahkeme yargılaması gündeme gelir. Ceza dosyası delilleri tazminat dosyasında önem taşısa da kusur ve zarar değerlendirmelerinin etkisi TBK Md. 74 çerçevesinde ayrıca incelenir.

Şikâyetçi Olmazsam Dosya Kapanır mı?

İş kazasında şikâyet ve ceza süreci
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

Taksirle yaralama

TCK Md. 89/5, 73

Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır. Ancak 89. maddenin birinci fıkrası dışındaki yaralanmaların bilinçli taksirle meydana gelmesi hâlinde şikâyet aranmaz; “şikâyet yoksa her dosya kapanır” genellemesi yanlıştır.

Taksirle ölüme neden olma

TCK Md. 85; CMK Md. 160

Ölümle sonuçlanan olayda taksirle öldürme yönünden soruşturma şikâyete bağlı değildir. Yakınların şikâyetçi olmadığını söylemesi, kamu makamlarının soruşturma görevini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Şikâyetten vazgeçme

TCK Md. 73; TBK Md. 74

Şikâyete bağlı suçlarda vazgeçmenin ceza sürecine etkisi ve varsa şahsi haklardan vazgeçme beyanı ayrı incelenir. Tazminat hakkını etkileyebilecek bir beyan, yalnız “dosya kapansın” düşüncesiyle verilmemelidir.

Uzlaştırma teklifinin değerlendirilmesi

CMK Md. 253–254

Taksirle yaralama bakımından uzlaştırma gündeme gelebilir; taksirle öldürme bu kapsamda değildir. Görüşmeye katılmakla uzlaşma sağlamak aynı şey değildir; anlaşmanın kişi ve zarar kapsamı imza öncesinde değerlendirilir.

Dayanak: TCK Md. 22, 73, 85, 89; CMK Md. 158, 160, 234, 253–254. Ceza Hukuku hizmetlerimizi inceleyin.

Şikâyet, ifade, uzlaşma ve tazminat birbirini etkileyebilen ayrı işlemlerdir. Vekâletle takipte ceza dosyasındaki beyan ve kararların hukuk davasına etkisi de değerlendirilir; büromuzda üstlenilen hizmetin kapsamına göre bu süreçler birlikte planlanır.

Kurum başvurusu ve dava sürecinde hukuki temsil

İş Kazası Davasında Hukuki Süreç ve Avukatın Rolü

İş kazası davasında talebin dayanağı, sorumlular, görevli mahkeme ve deliller birlikte belirlenir. Eskişehir İş Kazası Avukatı olarak büromuzda ilk inceleme sonrasında, vekâlet kapsamındaki başvuru ve dava takibi dosyanın ihtiyaçlarına göre yürütülür. Aşağıdaki aşamalar genel çerçeveyi gösterir; usul işlemleri somut uyuşmazlığa göre değişir.

Başvurudan tazminat davasına işlem sırası
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

SGK’ya başvuru ve olayın incelenmesi

5510 Md. 13; 7036 Md. 4

Olayın kaydı, iş kazası niteliği ve sosyal sigorta hakları yönünden belgeli başvuru yapılır. SGK işlemiyle ilgili davalarda kanundaki dava öncesi başvuru koşulu ve istisnaları kontrol edilir; işverene karşı her tazminat davasıyla aynı prosedür varsayılmaz.

İş kazasının tespiti

5510 Md. 13, 101; HMK Md. 165

Kurumun kabul etmediği olayda SGK ve ilgili işverene karşı tespit davası açılması gerekir. Açılmış tazminat dosyasında iş kazası niteliğini çözecek tespit davasının sonucu bekletici mesele yapılarak sonuca göre karar verilir.

Görevli ve yetkili mahkeme

7036 Md. 5–6

İşçi–işveren ilişkisinden doğan iş kazası tazminatında kural olarak iş mahkemesi görevlidir. İşin veya kazanın gerçekleştiği yer, davalı yerleşimi ve kanunun tanıdığı diğer yetki seçenekleri birlikte kontrol edilir; kamu görevlisinin statüsü farklı yol gerektirebilir.

Zorunlu arabuluculuk istisnası

7036 Md. 3/3

İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları dava şartı arabuluculuğun istisnasıdır. Aynı kişinin ücret veya işe iade talebi bulunması hâlinde bu ayrı taleplerin arabuluculuk koşulu ayrıca değerlendirilir.

Talep ve bilirkişi incelemesi

HMK Md. 107, 266, 281; TBK Md. 53–56

Talebin belirli veya belirsiz alacak olarak ileri sürülmesi koşulları değerlendirilir. Sağlık, kusur ve hesap raporları incelenir; eksik veriler ve yöntem hatalarına süresinde gerekçeli itiraz sunulur.

Geçici ödeme ve adli yardım

TBK Md. 76; HMK Md. 334 vd.

İddianın haklılığını gösteren inandırıcı deliller ve ekonomik ihtiyaç varsa geçici ödeme istenebilir. Dava giderlerini karşılayamayan kişi yönünden adli yardım koşulları araştırılır; her ikisi de otomatik kabul edilen talepler değildir.

İmza, ödeme ve kalan haklar

İş Kazasında İbraname, Sulh ve Sigorta Ödemeleri

Ödeme ve anlaşma belgelerinin etkileri
Hukuki KonuKanuni DayanakAçıklama

İbranamenin şartları

TBK Md. 420

İşçinin işverenden alacağına ilişkin ibra; yazılılık, sözleşme bitiminden sonra en az bir ay, alacak türü ve tutarının açıklığı, eksiksiz ve banka yoluyla ödeme gibi koşullara tabidir. Belgenin başlığı tek başına geçerlilik sağlamaz.

Kısmi ödeme veya avans

TBK Md. 55, 420

Yapılan ödemenin hangi zarar için verildiği ve tazminatı ne ölçüde karşıladığı belirlenir. Eksik bedelli belge bazı koşullarda yalnız ödenen miktar yönünden makbuz niteliği taşıyabilir; her imza bütün hakların bittiği anlamına gelmez.

Sulh ve arabuluculuk anlaşması

TBK; 6325 sayılı Kanun

Gerçek uyuşmazlığın kapsamı, tarafların serbest iradesi ve anlaşılan haklar açıkça belirlenmelidir. İbra belgesiyle arabuluculuk anlaşmasının hukuki rejimleri aynı değildir; anlaşma belgesinin icra ve dava sonuçları ayrıca incelenir.

Sigorta teminatı ve ödeme

TTK Md. 1473, 1478; poliçe koşulları

İşveren sorumluluk ve ferdi kaza poliçeleri aynı teminatı sağlamaz. Bedensel kayıp oranı, sigortalı kişi, teminat limiti ve önceki ödeme incelenerek sigortacıya yöneltilebilecek talep belirlenir.

İş sözleşmesinin sona ermesi

4857 Md. 18–25; TBK Md. 417

İşten ayrılma, kaza nedeniyle doğmuş tazminat talebini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Fesih, işe iade ve işçilik alacaklarının kendi şart ve süreleri ayrıca ele alınmalı; kaza tazminatıyla aynı dosya veya süre varsayılmamalıdır.

Bağlantılı hizmet: İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku.

Ödeme teklifinin hukuki değerlendirmesi, yalnız önerilen tutarın karşılaştırılması değildir. Anlaşmanın kapsadığı zararlar, devam eden haklar ve usul sonuçları birlikte incelenir. Bu inceleme, büromuzun iş kazasına ilişkin danışmanlık ve temsil hizmetinin kapsamına göre yürütülür.

Sorumluluk, gerçek zarar, SGK ve rapor itirazları

İş Kazası Davalarında Yargıtay’ın Yaklaşımı

01

Arabuluculuk istisnasının uygulanması

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 01.12.2021, E. 2021/11042, K. 2021/15246: SGK’nın geçici iş göremezlik ödemesini rücuen istemesine ilişkin uyuşmazlıkta, iş mahkemesinin görevi ve 7036 sayılı Kanun’daki istisna gözetilmeden arabuluculuk yokluğundan ret verilmesi isabetli bulunmamıştır. Karar, başvuru yolunun talebin niteliğine göre belirlenmesini örnekler. Yayımlanan karar metnini inceleyin.

02

Kaçınılmazlık için somut inceleme

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, 06.12.2016, E. 2016/5106, K. 2016/14745: İşyerindeki beyin kanaması nedeniyle ölüm olayında yüzde yüz kaçınılmazlık kabulü yeterli görülmemiş; işyeri koşulları ve kişisel etkenlerin uygun uzmanlıklarla incelenmesi istenmiştir. Bu yaklaşım, ani sağlık olayında da tazminat sorumluluğunun ayrıca araştırılması gerektiğini gösterir. Yayımlanan karar metnini inceleyin.

01

Kamu kurumuna iş verilmesinde eksik inceleme

Yargıtay 10. HD, 08.05.2025, E. 2024/9468, K. 2025/7737: İşin eser sözleşmesiyle verilmiş olmasıyla yetinilerek kamu idaresi yönünden ret kurulması yeterli görülmemiştir. Verilen işin idarenin kanuni göreviyle ilişkisi, asıl işverenlik ve ceza dosyasındaki kusur verileri araştırılmalıdır. Bu karar her ihalede otomatik sorumluluk değil, gerçek ilişkinin ortaya çıkarılması gerektiğini gösterir. Eğitim kaynağı s. 32–39.

02

Kontrol muayenesi ve mahsup oranının uyumu

Yargıtay 10. HD, 15.05.2025, E. 2024/10674, K. 2025/8326: Kontrol kaydı bulunan sağlık raporunun son durumu araştırılmadan hüküm kurulması eleştirilmiştir. Zarar hesabındaki oranla gelir mahsubunda kullanılan oranın farklılığı da değerlendirilmiştir. Dosyada sağlık kararı ve SGK gelir hesabının birlikte güncellenmesi önemlidir. Eğitim kaynağı s. 70.

03

Bakıcı giderinde aile dayanışması indirimi

Yargıtay 10. HD, 22.04.2024, E. 2023/10048, K. 2024/4268: Bedensel zarara dahil bakım giderinden aile içi yardımlaşma gerekçesiyle hakkaniyet indirimi yapılması TBK Md. 55 yönünden eleştirilmiştir. Ancak somut kararda önceki hükme yönelik başvurunun kapsamından doğan usulî kazanılmış hak da gözetilmiştir. Esas kural ile dosyanın usul geçmişi birlikte okunmalıdır. Eğitim kaynağı s. 49–50.

04

Sürekli fazla çalışma gelirinin dikkate alınması

Yargıtay 10. HD, 29.09.2020, E. 2020/7571, K. 2020/5116: Bordrolarda devamlılık gösteren fazla çalışma ödemeleri bulunmasına rağmen bunların hesap gelirine yansıtılmaması isabetli görülmemiştir. Önemli olan yalnız SGK’da görünen tutar değil, belgelerle ortaya konulan gerçek kazançtır. Eğitim kaynağı s. 130–131.

05

İşveren ve üçüncü kişinin farklı rücu sınırları

Yargıtay 10. HD, 22.12.2015, E. 2014/18415, K. 2015/22841: SGK’nın rücu talebinde işveren ile üçüncü kişi için 5510 Md. 21’in farklı fıkralarındaki sınırların ayrı belirlenmesi gerektiği açıklanmıştır. Bu ayrım, ilk PSD’nin neden her sorumlu için aynı şekilde kullanılamayacağını gösterir. Eğitim kaynağı s. 152.

06

Kusur raporuna itirazın sonraki hesaba etkisi

Yargıtay 10. HD, 19.09.2024, E. 2023/3945, K. 2024/8796: İlk kusur raporuna itiraz edilmemesinin sonraki rapor ve hüküm bakımından doğurduğu usulî kazanılmış hak değerlendirilmiştir. Kusur oranını değiştiren her yeni rapor doğrudan esas alınamaz; tarafların itirazları ve yargılama geçmişi de incelenmelidir. Eğitim kaynağı s. 197.

Kararlar, bir dosyanın sonucunu önceden garanti etmez. Uygulamada olay tarihi, yürürlükteki mevzuat, deliller ve sonraki içtihat birlikte değerlendirilir; burada kararların ilgili meseleye ışık tutan yönleri özetlenmiştir.

Dayanaklara ve bağlantılı konulara erişim

Kaynaklar ve İş Kazasıyla İlgili İçerikler

Yararlanılan eğitim kaynağı: Av. Başak Dalkıran – Av. Feyza Zeynep Togay, Haksız Fiillerden Kaynaklı Zararlar: Bedensel Zararlar / Destekten Yoksun Kalma Zararı, Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişilik Eğitimi, 2025. Özellikle s. 18–50, 68–72, 130–131, 141–152 ve 196–202. Buradaki kararlar ilgili meselelerle sınırlı olarak özgün biçimde özetlenmiş; eski tarihli açıklamalar güncel mevzuatın yerine kullanılmamıştır.

İlgili Hizmetler ve Diğer İçerikler

İçerik: Avukat Emre Taş Hukuk ve Danışmanlık Bürosu · Güncelleme: 17 Eylül 2026. Bu içerik iş kazalarına ilişkin hukuki süreçlerin genel çerçevesini açıklar; somut başvuru ve dava stratejisi, çalışma statüsü ve olayın belgeleri üzerinden belirlenir.

SGK, rapor itirazı ve tazminat sürecinde hukuki temsil

Eskişehir İş Kazası Avukatı ile Hukuki Destek

Eskişehir Avukat Emre Taş Hukuk ve Danışmanlık Bürosu görüşme alanı

İş kazasından doğan hakların değerlendirilmesi; olayın ispatı, sorumluların belirlenmesi, sağlık ve kusur raporları ile sürelerin birlikte incelenmesini gerektirir. SGK işlemleri ile tazminat ve ceza dosyaları arasındaki bağlantı, hukuki takibin kapsamını belirler.

Eskişehir’deki büromuzda İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ile Tazminat Hukuku kapsamında dosyalar değerlendirilir. Hizmet ve vekâlet kapsamı belirlendikten sonra gerekli başvuru, rapor itirazı ve dava takibi yürütülür. İş kazasına ilişkin hukuki destek için ön görüşme talebi oluşturulabilir veya büromuza telefonla ulaşılabilir.

Hoşnudiye Mah. 732. Sok. Bulvar28 Plaza No: 28/50, Tepebaşı / Eskişehir · bilgi@emretas.av.tr

Vatandaşın sorularına açık ve sade cevaplar

İş Kazası ve Tazminat Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

İş kazası bildirimi, rapor parası, tazminat, süreler ve dava süreci hakkında 150 soru ve anlaşılır cevap. İlgili konu grubunu seçebilir veya soruların içinde arama yapabilirsiniz.

İş kazası sayılan durumlar

İşyerinde yaralandım, bu iş kazası sayılır mı?

İşyerinde meydana gelen ve bedensel veya ruhsal zarara yol açan olay, çalışma statünüz ve olayın koşulları üzerinden iş kazası olarak incelenir. Yalnız kaza anında üretim yapıp yapmadığınıza bakılmaz; işverenin tazminat sorumluluğu ise ayrıca değerlendirilir.

Öğle arasında işyerinde düştüm, haklarım var mı?

Yemekhane veya işyerinin eklentisinde öğle arasında yaşanan yaralanma da iş kazası kapsamında olabilir. Olayın yeri, zamanı ve sağlık kaydı korunmalıdır. Mola verilmiş olması, tek başına sigorta korumasının sona erdiğini göstermez.

İşe giderken yolda kaza geçirdim, iş kazası olur mu?

İşverenin sağladığı servisle ulaşım kanunda ayrıca düzenlenmiştir. Kendi aracınızla veya seçtiğiniz toplu taşımayla olağan işe gidişiniz ise tek başına yeterli değildir. İşveren görevlendirmesi gibi başka bir koşul bulunup bulunmadığı araştırılır.

Personel servisindeki trafik kazasında kime başvurmalıyım?

Olay hem iş kazası hem trafik kazası olarak değerlendirilebilir. SGK işlemleri yanında işveren, araç işleteni ve sigortacıya ilişkin talepler ayrı ayrı incelenir. Aynı zarar iki kez tahsil edilmez; trafik kazası başvuru yolları da dosyayla birlikte değerlendirilir.

Patronun gönderdiği yerde yaralandım, iş kazası sayılır mı?

Görevlendirme ve işin yürütümü nedeniyle işyeri dışında bulunmanız kanundaki kapsamı gündeme getirebilir. Mesajlar, görev yazısı, müşteri veya tanık bilgileri görevi ispatlamaya yardımcı olur. Olayın işle bağlantısı somut olarak incelenir.

İşyerinde kalp krizi geçirdim, işverenden tazminat alabilir miyim?

Olayın SGK bakımından iş kazası kabul edilmesi ile işverenin tazminat borcu aynı değildir. Çalışma koşulları, sağlık gözetimi, kişisel etkenler ve bunların olayla bağlantısı uzman raporlarıyla incelenmeden kesin tazminat sonucu söylenemez.

Evden çalışırken kaza geçirirsem ne olur?

Evdeki her olay otomatik olarak iş kazası sayılmaz. Yapılan iş, çalışma zamanı, işverenin talimatı ve olayın işle bağlantısı birlikte değerlendirilir. Uzaktan çalışma düzeni ve kazayı gösteren belgeler başvurunun temelini oluşturur.

İşyerinde başka bir çalışan bana zarar verdi, iş kazası olur mu?

İşyerinde gerçekleşen yaralanma sosyal güvenlik bakımından iş kazası kapsamında incelenebilir. Saldırıyı yapan kişinin ceza ve tazminat sorumluluğu ile işverenin gözetme yükümlülüğü ayrıca değerlendirilir; kavganın nedeni ve işyeri koşulları önemlidir.

Staj yaparken yaralandım, iş kazası haklarından yararlanabilir miyim?

Kanunda belirtilen staj ve çıraklık statülerinde iş kazası sigortası koruması bulunur. Okul veya kurum kaydınız, fiilî çalışmanız ve kazanın oluşu incelenir. Bildirim yükümlüsü ve tazminattan sorumlular her staj ilişkisinde aynı olmayabilir.

Kendi işimde çalışırken kaza geçirdim, SGK yardım eder mi?

4/b kapsamındaki bağımsız çalışanların da iş nedeniyle uğradıkları kazalarda hakları olabilir. Bildirim, prim borcu ve ödeme koşulları 4/a işçisinden farklıdır. Çalışma statünüz belirlenmeden işçilere ait bütün kuralların size de uygulanacağı varsayılmamalıdır.

İlk adımlar, bildirim ve tutanak

İş kazası geçirdim, ilk olarak ne yapmalıyım?

Öncelik acil sağlık ve güvenlik müdahalesidir. Ardından olayın kaydı, bildirimler ve delillerin durumu değerlendirilir. Hukuki destek, tedavi süreci devam ederken de gerekli talep ve sürelerin planlanmasını sağlayabilir.

İş kazasını SGK’ya kim bildirmek zorunda?

4/a kapsamındaki işçinin kazasını SGK’ya bildirme yükümlülüğü işverendedir. Sağlık kuruluşunun bildirimi ve işyeri tutanağı ayrı işlemlerdir. Eksiklik hâlinde olayın Kurumca incelenmesi ve gerekli hukuki başvurular değerlendirilir.

İş kazası kaç gün içinde bildirilir?

4/a işçisi için işverenin SGK bildirimi kural olarak kazadan sonraki üç iş günü içindedir; kolluğa bildirim derhal yapılır. Öğrenmeye engel özel durumlar ve 4/b sigortalılarının kuralları farklı olabilir. Bu süre tazminat davası açma süresi değildir.

Üç gün geçti, iş kazası hakkımı kaybettim mi?

İşverenin geç bildirimi, işçinin bütün haklarını kendiliğinden sona erdirmez. Ancak kayıt ve delillerin durumu ile bildirimin hukuki sonuçları incelenmelidir. Gerekli başvuru, tespit ve tazminat işlemleri dosyaya göre belirlenir.

İşveren kazayı bildirmiyor, nereye başvurabilirim?

Bildirim eksikliği SGK nezdinde inceleme ve gerektiğinde tespit davası konusu olabilir. Başvurunun kapsamı, ispat dayanakları ve dava şartları birlikte değerlendirilir. Eskişehir’deki büromuzda bu işlemler, üstlenilen hizmet ve vekâlet kapsamına göre takip edilir.

Hastane iş kazası yazdıysa başka işlem yapmam gerekir mi?

Hastane kaydı, SGK bildirimi ve hak başvurularının tamamlandığını tek başına göstermez. Rapor parası, sürekli gelir ve tazminat için gerekli işlemler ayrı değerlendirilir. Mevcut kayıtların yeterliliği ve eksik aşamalar hukuki incelemeyle belirlenir.

İş kazası tutanağını imzalamak zorunda mıyım?

Tutanağın hukuki etkisi içeriğine bağlıdır. Olay anlatımı, işçinin beyanı ve kusura ilişkin ifadeler birbirinden ayrılmalıdır. Boş veya gerçeğe aykırı belge ile ibra niteliği taşıyan metinler, doğurabilecekleri sonuçlar bakımından ayrıca değerlendirilir.

Patron hastanede evde düştüğümü söylememi istedi, ne yapmalıyım?

Kazanın gerçeğe uygun kaydı esastır; işverenin talebi gerçeğe aykırı beyanı haklı kılmaz. Yanlış kayıt oluşmuşsa düzeltme talebi, ispat ve gerekli hukuki başvurular birlikte değerlendirilir. Mevcut kayıtların yok edilmesi, uygun bir düzeltme yolu değildir.

İş kazası için polis veya jandarma gelmesi gerekir mi?

İşverenin kazayı yetkili kolluğa bildirme yükümlülüğü vardır. Yaralanma veya ölümün adli yönü nedeniyle kolluk ve savcılık işlemleri de gündeme gelebilir. Acil sağlık veya güvenlik ihtiyacında 112 aranmalı; bildirimlerin yapıldığı ayrıca kontrol edilmelidir.

Kazadan sonra şikâyet etmedim, şimdi bildirebilir miyim?

SGK bildirimi ile ceza şikâyeti farklı işlemlerdir. Önceki beyanın kapsamı, suçun niteliği ve ilgili süreler birlikte incelenir. Şikâyetçi olunmamış olması, bütün sosyal güvenlik ve tazminat haklarının sona erdiği anlamına gelmez.

SGK ödemeleri ve rapor parası

İş kazasında rapor parası ilk günden ödenir mi?

4/a kapsamındaki iş kazasında, şartları sağlanan istirahat günleri için ödeme ilk günden gündeme gelir. Hastalık raporlarındaki ilk iki gün uygulamasıyla karıştırılmamalıdır. Raporun doğru kaydı, sigortalılık durumu ve rapor dönemi kontrol edilir.

İş kazası rapor parası için 90 gün prim gerekir mi?

4/a iş kazası ödeneğinde hastalık sigortasındaki gibi 90 günlük prim koşulu aranmaz. Yine de sigortalılık niteliği ve iş kazasına bağlı geçerli istirahat kaydı gerekir. 4/b ve özel çalışma statülerinin ek koşulları ayrıca incelenir.

Rapor param yatmadı, nereden kontrol edebilirim?

Ödeme oluşmamasının nedeni rapor kaydı, iş kazası bildirimi, sigortalılık bilgileri veya kurum işlemi olabilir. Ret ve eksiklik gerekçeleri belirlenerek talep değerlendirilebilir. İşverenin her eksik bildirimi, ödeneğin kesin olarak kaybedildiği anlamına gelmez.

İş kazası raporu olan kişiye işveren de maaş öder mi?

SGK ödeneği ile işverenin ücret ödeme yükümlülüğü farklı konulardır. İş sözleşmesi, ücretin türü, toplu iş sözleşmesi ve yapılan ödemeler birlikte incelenir. Her çalışan için aynı şekilde hem tam ücret hem rapor parası alınacağı söylenemez.

Sürekli iş göremezlik geliri almak için rapor yüzde kaç olmalı?

5510 sayılı Kanun’un 19. maddesinde, Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücünün en az yüzde 10 azaldığının tespiti aranır. Her engelli raporundaki oran aynı amaçla belirlenmez. Kullanılan rapor ve iş kazasıyla bağlantı önemlidir.

Raporum yüzde 10’un altında, yine de tazminat isteyebilir miyim?

Yüzde 10 eşiği SGK sürekli iş göremezlik geliriyle ilgilidir. İşverenden istenebilecek tedavi gideri, geçici kazanç kaybı, manevi zarar ve varsa kalıcı kayıp ayrı değerlendirilir. Daha düşük oran, bütün tazminat taleplerinin reddedileceği anlamına gelmez.

SGK maaşı bağlandı, işverene dava açabilir miyim?

SGK geliri bağlanması tek başına işverene karşı tazminat talebini ortadan kaldırmaz. Sorumluluk koşulları ve kalan zarar incelenir. Hesap yapılırken SGK ödemesinin rücu edilebilir kısmı ve TBK’nın mahsup kuralları dikkate alınır.

Sürekli iş göremezlik geliri ile malulen emeklilik aynı mı?

Hayır. Sürekli iş göremezlik geliri iş kazası sonucundaki meslekte kazanma gücü kaybına ilişkindir. Malullük aylığının oran, sigortalılık ve prim gibi koşulları farklıdır. Birine ait yüzde veya şartlar diğerine doğrudan uygulanmamalıdır.

Çalışmaya devam edersem sürekli iş göremezlik gelirim kesilir mi?

Sürekli iş göremezlik geliri, çalışılmamasına bağlı geçici rapor parasıyla aynı değildir. Çalışmaya dönüş tek başına her durumda kesilme sebebi sayılmaz; kontrol muayenesi, kayıp oranı ve özel statü kuralları incelenmelidir. SGK’nın somut kararına bakılır.

SGK’nın verdiği kayıp oranına itiraz edebilir miyim?

Kurum Sağlık Kurulu kararına itiraz ve gerektiğinde yargısal inceleme mümkündür. Raporun dayanakları, kullanılan mevzuat ve itirazın kapsamı birlikte belirlenir. Süre ve usul değerlendirmesi, başvurunun hangi dosyada yürütüldüğüne göre yapılır.

Sigortasız çalışma ve ücretin ispatı

Sigortasız çalışırken iş kazası geçirdim, hakkım var mı?

Fiilen işçi olarak çalışıyorsanız sigorta girişinin yapılmaması bütün haklarınızı ortadan kaldırmaz. Çalışma ilişkiniz ve kazanın oluşu delillerle ortaya konur; SGK incelemesi ve gerekli davalar değerlendirilir. Erken belge toplamak özellikle önemlidir.

İşe başladığım ilk gün yaralandım, tazminat alabilir miyim?

İlk gün olması tek başına iş kazası korumasını veya tazminat talebini dışlamaz. Fiilî çalışma, kazanın oluşu ve sorumluluk koşulları araştırılır. Tazminat için bir yıllık kıdem koşulu aranması, kıdem tazminatıyla karıştırılmamalıdır.

Deneme süresindeydim, sigorta yapılmaması normal mi?

Deneme süresi, işçiyi sigortasız veya ücretsiz çalıştırma hakkı vermez. İşe fiilen başlama tarihi ve çalışma ilişkisi incelenir. İş kazası yönünden de sırf deneme süresi denilerek korumanın bulunmadığı sonucuna varılamaz.

Gündelik işçiydim, iş kazası sayılır mı?

Ödemenin günlük yapılması tek başına işçi olmadığınız anlamına gelmez. Kimin talimatı altında, nasıl ve ne kadar süre çalıştığınız değerlendirilir. Bağımsız iş üstlenme ile hizmet akdi ayrımı yapıldıktan sonra sigorta ve tazminat yolları belirlenir.

Taşeron işçisiyim, asıl firmaya da başvurabilir miyim?

Gerçek bir asıl işveren–alt işveren ilişkisi ve kanuni sorumluluk koşulları varsa asıl firmanın da sorumluluğu gündeme gelebilir. Sözleşmeler ve fiilî iş organizasyonu incelenir. İşin yapıldığı binanın sahibi olmak tek başına her kişiyi asıl işveren yapmaz.

Maaşımın bir kısmını elden alıyordum, tazminat düşük mü hesaplanır?

Gerçek ücretin yalnız bordrodaki tutardan ibaret olup olmadığı araştırılabilir. Banka hareketleri, düzenli ödemeler, yazışmalar, meslek ve uygun emsal ücret bilgisi önemlidir. Elden ödeme iddiasının güvenilir delillerle desteklenmesi gerekir.

Bordroda asgari ücret görünüyor ama daha fazla kazanıyordum, ne yapmalıyım?

Gerçek ücret, bordro yanında ödeme kayıtları, işin niteliği ve diğer uygun delillerle araştırılabilir. Belgenin içeriği ve ispat gücü ayrı değerlendirilir. Gerçek kazancın talebe ve hesap raporuna doğru yansıtılması, hukuki incelemenin konusudur.

İş sözleşmem yoksa çalıştığımı nasıl ispatlarım?

Yazılı sözleşme bulunmaması her durumda çalışma ilişkisinin yokluğu demek değildir. Giriş çıkış, vardiya, ödeme, görev mesajları ve doğrudan bilgisi olan tanıklar değerlendirilebilir. Delillerin hukuka uygun elde edilmesi ve birbiriyle uyumu önemlidir.

Kazadan sonra sigorta girişim yapıldı, bu yeterli mi?

Sonradan yapılan girişin gerçek işe başlama tarihiyle uyumlu olup olmadığı kontrol edilmelidir. Önceki çalışma süresi ve kaza tarihindeki statü ayrıca araştırılır. Yeni kayıt, geçmişteki eksikliği veya kazanın tespit ihtiyacını kendiliğinden çözmez.

Sigortasız çalışma için dava süresi iş kazasıyla aynı mı?

Her zaman aynı değildir. Hizmet tespiti bakımından 5510 sayılı Kanun’daki özel hak düşürücü süre ve istisnalar incelenir. İşverene karşı tazminatta kullanılan genel on yıllık süreyi bütün SGK ve hizmet davalarına uygulamak doğru olmaz.

Yaralanma ve maddi zararlar

İş kazasında yaralandım, hangi tazminatları isteyebilirim?

Tedavi gideri, geçici kazanç kaybı, kalıcı çalışma gücü kaybı, gerekli bakıcı gideri ve manevi tazminat gündeme gelebilir. Her kalem kazayla bağlantısı ve delili üzerinden değerlendirilir. İstenen tutar, yalnız yaralanmanın adına göre belirlenmez.

Parmağımı makineye kaptırdım, ne kadar tazminat alırım?

Parmak veya el yaralanmasında kalıcı etki, meslek, yaş, gerçek gelir, kusur ve SGK ödemeleri birlikte incelenir. Aynı yaralanma adı iki dosyada farklı sonuç doğurabilir. Uygun sağlık raporu olmadan kesin tutar söylemek doğru değildir.

Kolum veya bacağım kırıldı, iyileşince tazminat hakkım biter mi?

Tam iyileşme, tedavi ve çalışılamayan dönemde doğmuş zararları kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kalıcı kayıp bulunmasa da şartları varsa geçici kazanç kaybı ve manevi tazminat değerlendirilebilir. Hangi zararların karşılandığı ayrıca araştırılır.

Kalıcı sakatlık olmadan iş kazası tazminatı alınabilir mi?

Kalıcı sakatlık bütün tazminat kalemleri için ortak şart değildir. Tedavi gideri, geçici çalışamama ve olayın özelliklerine göre manevi zarar ayrı incelenir. Ancak hiçbir zarar ve sorumluluk koşulu gösterilmeden otomatik ödeme beklenmemelidir.

İşe geri döndüm, yine de kalıcı kayıp tazminatı isteyebilir miyim?

İşe dönmeniz tek başına kalıcı meslekte kazanma gücü kaybı bulunmadığını göstermez. Sağlık raporu, mesleğin gerektirdiği beceriler ve ekonomik etki birlikte değerlendirilir. Eski işte çalışmaya devam edilmesi dosyanın diğer verileriyle ele alınır.

Tedavi masraflarımı işveren ödedi, başka hakkım kalır mı?

Tedavi ödemesi yalnız karşıladığı gider yönünden değerlendirilir. Kazanç kaybı, kalıcı kayıp, bakım ihtiyacı ve manevi zarar gibi başka kalemler bulunabilir. İmzalanmış belge veya anlaşma varsa kapsamı ve geçerliliği ayrıca incelenmelidir.

Bana ailem baktı, bakıcı parası istenebilir mi?

Kazadan sonra başkasının bakımına ihtiyaç bulunduğu tıbbi delille gösterilebiliyorsa, yardımın aile tarafından verilmesi gider değerlendirmesini kendiliğinden engellemez. İhtiyacın süresi ve yoğunluğu belirlenir; herkes için sabit bakıcı ücreti kabul edilmez.

Protez veya tekerlekli sandalye masrafını kim karşılar?

SGK kapsamı ve kişinin karşılamak zorunda kaldığı gerekli giderler ayrı incelenir. Kazayla bağlantılı araç ihtiyacı, bedeli ve yenileme gereği tıbbi ve teknik verilerle gösterilir. Sorumluluk koşulları varsa tazminat talebi gündeme gelebilir.

Kazadan sonra mesleğimi yapamıyorum, bu hesapta dikkate alınır mı?

Meslekte kazanma gücü kaybı ve ekonomik geleceğin etkilenmesi değerlendirmeye alınabilir. Eski mesleğin gerekleri, sağlık kısıtlamaları ve gelir verileri önemlidir. Aynı ekonomik kayıp farklı isimlerle iki kez hesaplanmamalıdır.

İş kazası tazminatı kıdem tazminatı yerine mi geçer?

Hayır. İş kazası tazminatı kazanın doğurduğu zarara, kıdem tazminatı ise iş ilişkisinin süresi ve sona erme koşullarına dayanır. Şartları oluşmuşsa ayrı ayrı değerlendirilebilirler. Dava ve arabuluculuk kuralları da aynı olmak zorunda değildir.

Ölüm, yakınların hakları ve manevi tazminat

Eşim iş kazasında vefat etti, hangi haklarım var?

SGK ölüm geliri ve diğer sosyal sigorta hakları yanında destekten yoksun kalma ve manevi tazminat değerlendirilebilir. Cenaze giderleri ile ölüm öncesindeki zararlar da araştırılır. Her talep için hak sahipliği ve sorumluluk koşulları ayrı incelenir.

İş kazasında ölen kişinin çocukları tazminat alabilir mi?

Çocukların destek ilişkisi ve beklenen destek süresi değerlendirilerek maddi tazminat talebi incelenir. Ayrıca manevi tazminat ve SGK hakları gündeme gelebilir. Yaş, eğitim, ihtiyaç ve ilgili hakka özgü koşullar birlikte ele alınır.

Çocuğu iş kazasında ölen anne ve baba dava açabilir mi?

Anne ve babanın destek kaybı ve manevi tazminat talepleri ayrı değerlendirilebilir. SGK’dan gelir bağlanmamış olması tek başına bütün tazminat haklarını ortadan kaldırmaz. Aile ilişkisi, destek durumu ve olayın koşulları incelenir.

Mirasçı olmayan kişi destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir mi?

Destekten yoksun kalma, yalnız mirasçılık sıfatına bağlı değildir. Vefat edenin düzenli desteğinden mahrum kaldığını veya koşullara göre beklenen desteği ortaya koyan kişinin talebi değerlendirilebilir. Gerçek destek ilişkisi delillerle incelenir.

Mirası reddedersem iş kazası tazminatını da kaybeder miyim?

Yakının kendi şahsında doğan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talepleri, ölen kişiden miras kalan alacaklarla aynı değildir. Bu nedenle mirasın reddinin her talebe aynı etkisi olmaz. Hangi alacağın kime ait olduğu belirlenmelidir.

SGK ölüm geliri alınca destekten yoksun kalma davası açılamaz mı?

Gelir bağlanması, işverene karşı destek kaybı talebini kendiliğinden engellemez. Ancak SGK ödemesinin hukuki niteliği ve rücu edilebilir kısmının hesapta nasıl dikkate alınacağı incelenir. Çifte ödeme ile birbirinden farklı haklar ayrılmalıdır.

İş kazasında manevi tazminat miktarı nasıl belirlenir?

Yaralanmanın ağırlığı, tedavi, kalıcı etkiler, kusur ve olayın diğer koşulları birlikte değerlendirilir. Manevi tazminat için herkesin kullanabileceği sabit bir tablo yoktur. Maddi zarar hesabının belli bir yüzdesi olarak otomatik belirlenmez.

Yaralanan işçinin eşi veya çocukları manevi tazminat isteyebilir mi?

TBK’nın 56. maddesinde ağır bedensel zarar hâlinde yakınların manevi tazminat talebi düzenlenmiştir. Her yaralanma bu koşulu karşılamaz. Yaralanmanın ağırlığı ve yakınlar üzerindeki etkisi somut olayda değerlendirilir.

Maddi ve manevi tazminat birlikte istenebilir mi?

Şartları varsa aynı olaydan doğan maddi ve manevi tazminat talepleri birlikte ileri sürülebilir. Maddi zarar ekonomik kaybı, manevi zarar ise olayın kişisel etkilerini konu alır. Talebin kapsamı ve usulü ayrı dikkat gerektirir.

Cenaze masrafını aileden biri ödedi, talep edilebilir mi?

Ölümle bağlantılı makul giderlerin kim tarafından karşılandığı ve belgeleri değerlendirilir. SGK cenaze ödeneği ile tazminat talebinin ilişkisi de incelenir. Aynı gider iki kez tahsil edilemez; farklı giderler ayrı gösterilmelidir.

Kusur, işveren ve sigorta

İş kazasında kusurlu olduğum söylendi, bütün haklarım biter mi?

İşçinin davranışı ve kazaya etkisi araştırılır; kusur tazminatı etkileyebilir. Ancak işverenin eğitim, donanım ve denetim yükümlülükleri de incelenmelidir. İşyerinin tek taraflı açıklaması kesin kusur kararı değildir; SGK haklarının kuralları ayrıca değerlendirilir.

Baret veya eldiven kullanmadığım için tazminat alamaz mıyım?

Koruyucu donanımın sağlanıp sağlanmadığı, uygunluğu, eğitim ve denetim ile kullanım eksikliğinin zarara etkisi birlikte incelenir. Kullanılmaması bazı durumlarda kusur değerlendirmesine yol açabilir; fakat otomatik olarak bütün sorumluluğu işçiye yüklemez.

İş güvenliği eğitimi belgesi imzaladım, işveren sorumluluktan kurtulur mu?

İmza, eğitimin içeriği ve gerçekten verilip verilmediği yönünden değerlendirilir. İşe uygun tedbirlerin uygulanması ve denetlenmesi de gerekir. Tek bir eğitim belgesi her kazada işverenin bütün yükümlülüklerini yerine getirdiğini kanıtlamaz.

İş güvenliği uzmanı vardı, yine de işveren sorumlu olabilir mi?

Uzman veya OSGB’den hizmet alınması işverenin kendi iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini kendiliğinden kaldırmaz. Hangi önlemin kim tarafından alınması gerektiği ve ihlalin kazaya etkisi incelenir. Uzmanın kendi sorumluluğu ayrıca değerlendirilebilir.

Makine arızalıydı, bunu nasıl gösterebilirim?

Bakım kayıtları, önceki arıza bildirimleri, fotoğraf, kamera, tanık ve teknik inceleme önemlidir. Ekipman değiştirilmeden veya onarılmadan delilin korunması gerekebilir. Yetkisiz müdahale yerine gerektiğinde mahkemeden delil tespiti istenmesi değerlendirilir.

İşveren kazanın kaçınılmaz olduğunu söylüyor, bu yeterli mi?

Hayır. Alınabilecek bütün teknik ve organizasyonel önlemler araştırılmadan olay kaçınılmaz sayılamaz. Uzman incelemesinde işyeri koşulları ve olayın sebepleri açıklanmalıdır. Önlenebilir bir yükümlülük ihlali varsa bu savunma ayrıca sorgulanır.

Kusur oranını kim belirler?

Teknik konularda işin niteliğine uygun bilirkişiler değerlendirme yapabilir. SGK, ceza ve hukuk dosyalarındaki incelemeler farklı amaçlarla hazırlanabilir; raporlar ve itirazlar mahkemece değerlendirilir. İşverenin tutanağa yazdığı oran tek başına kesinleşmiş kusur değildir.

SGK raporu ile mahkeme raporu farklı çıkarsa ne olur?

Raporların hangi delile, görev tanımına ve teknik kabule dayandığı karşılaştırılır. Gerekçeli itirazla çelişkinin giderilmesi veya ek inceleme istenebilir. Yalnız sonuç yüzdelerinin farklı olması yerine farkın nedeni somut olarak gösterilmelidir.

İşverenin sigortası varsa parayı sadece sigorta mı öder?

Poliçenin kapsamı, limiti ve istisnaları belirlenir. Sigorta, işverenin her türlü borcunu sınırsız biçimde üstlenmez. Sigortacının ödeme yükümlülüğü ile işverenin bakiye sorumluluğu ayrı incelenir; teminat dışı veya limit üstü zarar bulunabilir.

Başka firmanın çalışanı kazaya neden oldu, kime dava açılır?

O kişinin eylemi, bağlı olduğu işverenin sorumluluğu ve sizin işvereninizin alması gereken önlemler birlikte değerlendirilir. Birden fazla sorumlunun bulunması mümkün olabilir. Davalılar yalnız olay yerindeki şirket tabelasına bakılarak seçilmemelidir.

Belgeler, raporlar ve ispat

İş kazası davası için hangi belgeleri toplamalıyım?

Sağlık, çalışma, ücret, olay ve ödeme kayıtları dosyanın temelini oluşturur. İlk değerlendirmede mevcut belgelerin yeterliliği ve eksikler belirlenir. Vekâletle takipte gerekli belge talepleri ve delil tespiti işlemleri uygun usulle yürütülebilir.

Kamera görüntüleri silinmeden nasıl korunur?

Kamera kayıtları kaybolabilecek deliller arasında yer alır. Olayın özelliklerine göre kayıtların korunması, getirtilmesi veya delil tespiti işlemleri değerlendirilir. Talebin doğru kapsam ve zamanda yöneltilmesi hukuki takip bakımından önemlidir.

İş arkadaşlarım tanık olmak istemiyor, dava açamaz mıyım?

Tanık delili önemli olabilir ancak tek ispat aracı değildir. Kamera, vardiya, hastane, ödeme ve görev kayıtları da değerlendirilir. Tanığın bildikleri ve kimliği usulüne uygun şekilde mahkemeye sunulur; baskı veya gerçeğe aykırı beyana yönlendirme yapılmamalıdır.

WhatsApp mesajları çalışma veya kazayı ispatlar mı?

İşle ilgili görev, olay bildirimi veya ücret konuşmaları dosyada delil olarak değerlendirilebilir. Mesajın gerçekliği, bütünlüğü ve hukuka uygun elde edilmesi önemlidir. Seçilmiş birkaç ekran görüntüsünün her iddiayı kesin biçimde kanıtladığı söylenemez.

Engelli raporum var, ayrıca iş kazası raporu gerekir mi?

Raporların amaçları farklı olabilir. Genel engellilik oranı, meslekte kazanma gücü kaybı ve ceza dosyasındaki yaralanma değerlendirmesi aynı değildir. Talep türüne ve uygulanacak mevzuata uygun kurul incelemesi gerekip gerekmediği kontrol edilir.

Hastaneden taburcu olmam kalıcı kaybın kesinleştiği anlamına gelir mi?

Taburcu olmak, yatış ihtiyacının sona erdiğini gösterebilir; bütün etkilerin kalıcı olarak belirlendiği anlamına gelmez. Tedavi ve rehabilitasyonun seyri, kontrol muayenesi ve uygun kurul raporu ayrıca değerlendirilir. Süre takibi bu süreçte ihmal edilmemelidir.

Bilirkişi raporuna itiraz edebilir miyim?

Eksik delil, yöntem hatası veya raporlar arasındaki çelişki gerekçeli itiraza konu olabilir. İtirazın süresi ve talebin kapsamı dosyanın aşamasına göre belirlenir. Büromuzda üstlenilen iş kazası davalarında raporlar bu yönleriyle incelenir.

İş kazası geçirdiğime dair tutanak tutulmadıysa ne olur?

Tutanak eksikliği ispatı zorlaştırabilir ama tek başına olayın hiç incelenemeyeceği anlamına gelmez. Sağlık, çalışma, kamera, mesaj ve tanık delilleri birlikte toplanır. SGK’ya olayın araştırılması için belgeli başvuru yapılması değerlendirilebilir.

İşveren belgelerin kopyasını vermiyor, ne yapabilirim?

Eksik belgelerin hangi hukuki yolla ve kimden isteneceği değerlendirilir. Gerekli hâllerde resmî dosyalardan veya mahkeme aracılığıyla belge temini gündeme gelebilir. Delillerin hukuka uygun elde edilmesi ve usulüne uygun sunulması gerekir.

Kazadan sonra alınan yeni sağlık raporu dosyaya eklenebilir mi?

Kazayla bağlantılı yeni tıbbi bulgu veya tedavi belgesi ilgili dosyaya usulüne uygun sunulabilir. Raporun hangi dönemi ve zararı gösterdiği açıklanmalıdır. Yeni belge, zamanaşımını veya bütün talep haklarını otomatik olarak yeniden başlatmaz.

Tazminat hesabı, anlaşma ve dava

İş kazası tazminatı nasıl hesaplanır?

Zarar türü, gerçek gelir, yaş, sağlık kaybı, iyileşme süresi, destek ilişkisi ve kusur belirlenir. SGK ve diğer ödemelerin hukuken indirilebilecek kısmı ayrıca incelenir. Manevi tazminat bu teknik hesabın içinde otomatik bir yüzde olarak hesaplanmaz.

İş kazası için internette yazan tazminat tutarları doğru mu?

Başka bir dosyanın sonucu sizin dosyanıza doğrudan uygulanamaz. Yaş, ücret, sağlık oranı, kusur ve önceki ödemeler değiştikçe tutar değişir. Belgeleri görülmeden verilen kesin rakamlar, haklarınızı veya anlaşma teklifini değerlendirmek için yeterli değildir.

İş kazası davasından önce arabulucuya gitmek zorunda mıyım?

İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları, 7036 sayılı Kanun’un 3/3. maddesindeki istisna kapsamındadır. Ücret ve işe iade gibi ayrı taleplerin arabuluculuk koşulları ayrıca incelenir.

İş kazası davası hangi mahkemede açılır?

İşçi–işveren ilişkisinden doğan iş kazası tazminatında kural olarak iş mahkemesi görevlidir. Yer yönünden yetki, çalışma statüsü ve davalıların niteliği ayrıca belirlenir. Kamu görevlisinin veya bağımsız çalışanın uyuşmazlığında aynı yol otomatik uygulanmayabilir.

SGK incelemesi bitmeden tazminat davası açılabilir mi?

Dosyanın durumuna göre dava ve bekletici mesele ihtiyacı birlikte değerlendirilir. SGK işlemiyle ilgili dava öncesi başvuru koşulu ile işverene karşı tazminat talebi aynı değildir. İnceleme sürüyor diye bütün sürelerin durduğu varsayılmamalıdır.

İşveren para verip belge imzalatmak istiyor, kabul etmeli miyim?

Ödemenin hangi zararları kapsadığı ve belgenin kalan haklara etkisi incelenmelidir. İbraname, sulh ve arabuluculuk anlaşması farklı sonuçlar doğurabilir. Teklifin hukuki değerlendirmesi, yalnız ödeme tutarı üzerinden yapılamaz.

İbraname imzaladım, artık hiçbir şey isteyemez miyim?

Belgenin türü, tarihi, ödeme biçimi ve TBK Md. 420’deki şartlar incelenir. Bazı belgeler geçerli ibra olmayıp yalnız ödenen tutara ilişkin makbuz etkisi taşıyabilir. Bunun tersi olarak geçerli bir anlaşma da dava imkânını etkileyebilir; belge görülmelidir.

Dava devam ederken geçici para ödenmesini isteyebilir miyim?

TBK’nın 76. maddesindeki inandırıcı delil ve ekonomik ihtiyaç koşulları varsa mahkemeden geçici ödeme istenebilir. Bu otomatik veya kesin ek tazminat değildir. Son karar, mahsup ve gerekirse iade kurallarıyla birlikte değerlendirilir.

İş kazası davası ne kadar sürer?

SGK incelemesi, sağlık durumunun belirlenmesi, kusur ve hesap raporları, deliller ve kanun yolu süreci süreyi etkiler. Her dosya için geçerli kesin bir bitiş tarihi verilemez. Dosyanın hangi aşamada olduğu üzerinden gerçekçi değerlendirme yapılabilir.

Dava masraflarını karşılayamıyorsam ne yapabilirim?

Ekonomik durumunuz ve talebinizin koşulları uygunsa mahkemeden adli yardım istenebilir. Baro adli yardım hizmetinin kapsamı ayrıca değerlendirilir. Harç, gider avansı ve avukatlık ücreti aynı kalem değildir; kabul koşulları her biri için incelenmelidir.

Zamanaşımı, işten ayrılma ve süreler

İş kazası tazminat davası açmak için kaç yıl var?

İşverene karşı sözleşmesel sorumluluğa dayanan taleplerde genel olarak on yıllık zamanaşımı değerlendirilir. Başlangıç, gelişen zarar ve uygulanabilecek daha uzun ceza süresi ayrıca incelenir. Bu bilgi her davalı ve her SGK talebi için aynı son gün anlamına gelmez.

İş kazası tazminatında süre kaza gününden mi başlar?

Olay tarihi önemli olmakla birlikte alacağın niteliği ve zararın gelişimi incelenir. Özellikle sonradan gelişen bedensel zarar bakımından başlangıç ayrıca tartışılabilir. Her yeni raporun süreyi baştan başlattığını düşünmek de doğru değildir.

İş kazası için şikâyet süresi ile dava süresi aynı mı?

Hayır. Şikâyete bağlı suçlarda altı aylık süre, SGK bildirimindeki üç iş günü ve tazminat zamanaşımı farklıdır. Hangi hakkın hangi mercide kullanılacağı belirlenerek ayrı takvim tutulmalıdır. Birine başvurmak diğerlerinin hepsini otomatik korumaz.

Savcılığa şikâyet ettim, tazminat süresi durur mu?

Savcılığa şikâyet edilmiş olması bütün tazminat sürelerini kendiliğinden durdurmaz veya kesmez. Ceza dosyasının etkisi ile TBK’daki zamanaşımı kuralları ayrı incelenir. Hukuk davası bakımından gerekli süre koruyucu işlem ayrıca planlanmalıdır.

İşveren ödeme sözü verdi, dava için bekleyebilir miyim?

Sözün içeriği, ispatı ve hukuki etkisi değerlendirilmeden beklemek risk yaratabilir. Her telefon konuşması borcun kabulü veya zamanaşımının kesilmesi sayılmaz. Görüşmeler sürerken sürelerin ayrıca hesaplanması ve belgelenmesi gerekir.

İşten ayrıldıktan sonra iş kazası davası açabilir miyim?

İş ilişkisinin sona ermesi, daha önceki kazadan doğan tazminat talebini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Zamanaşımı, sorumluluk, zarar ve varsa anlaşma belgeleri incelenir. İstifa veya fesih belgesinin kapsamı da ayrıca değerlendirilmelidir.

İş kazası nedeniyle dava açmak için işten çıkmam gerekir mi?

İş kazası tazminatı talebinde bulunmak için iş sözleşmesinin mutlaka sona ermesi gerekmez. Çalışmaya devam ederken de haklar değerlendirilebilir. İş ilişkisi üzerindeki etkiler ve varsa ayrı fesih uyuşmazlığı dosyanın koşullarıyla birlikte ele alınır.

Raporluyken işten çıkarıldım, iş kazası haklarım biter mi?

Fesih, doğmuş tazminat haklarını tek başına bitirmez. İşten çıkarılmanın geçerliliği, işçilik alacakları ve SGK ödeme dönemleri ayrı incelenir. Özellikle işe iade düşünülüyorsa ona özgü kısa başvuru süresi gecikmeden kontrol edilmelidir.

İş kazasında ölüm olduysa zamanaşımı farklı olabilir mi?

Ölümün gerçekleştiği tarih, talebin dayanağı ve olayın suç niteliği önemlidir. Daha uzun ceza zamanaşımının uygulanması bazı taleplerde gündeme gelebilir. Bütün ölümlü dosyalar için koşulsuz tek süre söylemek yerine somut talep incelenmelidir.

Yıllar önceki iş kazası için hâlâ başvuru yapılabilir mi?

Geçen süre tek başına yeterli bilgi değildir. Kaza tarihi, zararın gelişimi, önceki davalar, ödemeler ve başvurular değerlendirilir. Tazminat, SGK geliri ve hizmet tespiti ayrı kurallara tabi olabileceğinden her talep için ayrı süre incelemesi yapılmalıdır.

Şikâyet, savcılık ve ceza davası

İş kazasında işverenden şikâyetçi olabilir miyim?

Dikkat ve özen yükümlülüğünün ihlaliyle yaralanma veya ölüm arasında bağlantı varsa ceza sorumluluğu gündeme gelebilir. Şikâyet koşulu, sorumlular ve deliller olayın özelliklerine göre belirlenir. Ceza süreci ile tazminat dosyasının birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Hastanede neden şikâyetçi olup olmadığım soruluyor?

Yaralanmanın adli vaka niteliği, kolluk ve savcılık işlemlerini gündeme getirebilir. Şikâyetin gerekip gerekmediği suçun niteliğine bağlıdır. Beyanın ceza ve tazminat haklarına etkisi, hukuki değerlendirmede ayrı ele alınır.

Şikâyetçi olmazsam iş kazası soruşturması kesin kapanır mı?

Kesin olarak söylenemez. Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır; TCK Md. 89/5’te bilinçli taksir yönünden istisna vardır. Taksirle öldürme ise şikâyete bağlı değildir. Suçun niteliği ve sağlık bulguları incelenmelidir.

İş kazasında bir kişi öldüyse aile şikâyet etmese de soruşturma yapılır mı?

Taksirle öldürme resen soruşturulan bir suçtur. Yakınların şikâyetçi olmaması savcılığın olayın ceza yönünü araştırma görevini kendiliğinden kaldırmaz. Sorumluların yükümlülükleri, ihlaller ve ölümle bağlantı delillerle incelenir.

İş kazasında şikâyet etmek için ne kadar sürem var?

Şikâyete bağlı suçlarda TCK Md. 73 uyarınca kural olarak fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aylık süre değerlendirilir. Resen soruşturulan suçlarda aynı koşul aranmaz. Başlangıç ve süre hesabı, olayın ceza hukuku yönünden niteliğiyle birlikte belirlenir.

Savcılık iş kazasında hangi belgeleri araştırır?

Kolluk ve tanık ifadeleri, sağlık raporları, kamera kayıtları, iş güvenliği evrakı ve görev belgeleri araştırılabilir. Gerektiğinde uzman raporu alınır. Hukuki temsil kapsamında delillerin soruşturmaya yansıması ve bağlantılı talepler değerlendirilir.

İş kazasında her yönetici ceza alır mı?

Hayır. Ceza sorumluluğu kişiseldir; kişinin görevi, yetkisi, özen yükümlülüğü ve davranışının sonuçla bağlantısı incelenir. Şirket yöneticisi veya amir olmak tek başına mahkûmiyet anlamına gelmez. Aynı şekilde unvanı bulunmamak da her olayda sorumsuzluk sağlamaz.

Şikâyetten vazgeçersem tazminat hakkım da biter mi?

Şikâyetten vazgeçme ile şahsi haklardan vazgeçme veya uzlaşma aynı işlem değildir. Beyanın kapsamı ve suçun niteliği incelenir. Özellikle tazminat haklarını etkileyen ifadeler içeren bir tutanağı sonuçlarını anlamadan imzalamamak gerekir.

Uzlaştırmacı aradı, kabul edersem tazminat davası açabilir miyim?

Görüşmeye katılmakla uzlaşmak farklıdır. Uzlaşma sağlanırsa CMK Md. 253/19 gereği, uzlaşma anında belirlenemeyen veya sonradan çıkan zararlar dışındaki ilgili tazminat talepleri etkilenebilir. Anlaşmanın kimleri ve hangi zararları kapsadığı imzadan önce incelenmelidir.

Ceza davasında beraat olursa iş kazası tazminatı da reddedilir mi?

Ceza kararının nedeni ve kesinleşmiş maddi olaya ilişkin tespitler önemlidir. Hukuk hâkiminin kusur ve zarar incelemesi TBK Md. 74 kapsamında ayrıca değerlendirilir. Her beraat kararının bütün tazminat taleplerini otomatik ortadan kaldırdığı söylenemez.

Taşeron, yüklenici, diğer firmalar ve kamu işleri

Taşeronda çalışırken kaza geçirdim, ana firmadan da tazminat isteyebilir miyim?

Kanuni asıl işveren–alt işveren ilişkisi varsa ana firma da taşeronla birlikte sorumlu olabilir. Hangi firmanın hangi işi üstlendiği ve sahada çalışmanın nasıl yürütüldüğü araştırılır; yalnız bordroda taşeronun yazması ana firmaya başvuruyu kendiliğinden engellemez.

Ana firma kusursuz bulunursa taşeron işçisinin zararından kurtulur mu?

Her zaman değil. Asıl işverenlikten doğan birlikte sorumluluk ile kişinin kendi teknik kusuru ayrı konulardır. Kanuni ilişki ve sorumluluk kapsamı belirlenmeden yalnız kusur raporundaki yüzdeye bakılarak sonuç çıkarılamaz.

İş anahtar teslim verilmişse işi veren hiçbir şekilde sorumlu olmaz mı?

Bu kadar genel bir sonuç doğru değildir. İş gerçekten bağımsız yükleniciye bütünüyle bırakılmışsa asıl işverenlik oluşmayabilir; ancak iş sahibinin kendi kusuru veya başka bir sorumluluk sebebi bulunabilir. Sözleşmenin adıyla birlikte gerçek çalışma düzeni de incelenir.

Belediyenin veya kamu kurumunun işinde kaza geçirdim, kuruma başvurabilir miyim?

İdarenin asıl işveren olup olmadığı, verilen işin kamu göreviyle ilişkisi ve olaya katkısı araştırılır. Başvurunun işverenlik ilişkisine mi yoksa idari hizmet kusuruna mı dayandığına göre görevli yargı ve süreler değişebilir. Her kamu işi için aynı cevap verilemez.

Şantiyede başka taşeronun işçisi beni yaraladı, kimi dava etmeliyim?

Kazaya neden olan kişi, onu çalıştıran firma, kendi işvereniniz ve varsa asıl işveren farklı hukuki sebeplerle incelenebilir. Vinç, araç veya makine varsa işletme ve sigorta ilişkileri de araştırılır; talep doğru kişilere ve doğru sıfatla yöneltilmelidir.

Kazanın olduğu yerin sahibi olduğu için arsa sahibi mutlaka tazminat öder mi?

Sırf arsanın sahibi olmak işverenlikten doğan bütün borçları üstlenmek anlamına gelmez. Kendi kusuru, iş organizasyonuna katılması veya yapı malikinin sorumluluğu gibi ayrı bir hukuki neden bulunup bulunmadığı olayın özellikleriyle değerlendirilir.

Firmalar bütün sorumluluğu taşerona bırakan sözleşme yaptıysa haklarım biter mi?

Firmalar arasındaki sözleşme, işçinin kanundan doğan haklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. İşçiye karşı sorumluluk ile ödeme yapan firmanın diğer firmadan pay istemesi ayrı konulardır. Sözleşmenin işçiye karşı etkisi ayrıca incelenir.

Birden fazla şirket sorumluysa her birinden ayrı ayrı tam tazminat alabilir miyim?

Aynı zarar birden çok kez tahsil edilemez. Müteselsil sorumluluk koşulları varsa ortak borç kapsamındaki tutar birinden veya hepsinden istenebilir; yapılan ödemeler kalan alacağı etkiler. Şirketlerin ve sigortacının sorumluluk sınırları farklı olabilir.

Şantiye şefi veya iş güvenliği uzmanı da sorumlu tutulabilir mi?

Kendi görevine aykırı davranışı ile kaza arasında bağlantı varsa sorumluluğu gündeme gelebilir. Görev adı tek başına yeterli değildir; gerçek yetki, yapılabilecek müdahale, uyarılar ve ihmal incelenir. Hukuki ve cezai sorumluluk ayrı değerlendirilir.

İşveren iş güvenliği hizmetini dışarıdan almış, bu onu sorumluluktan kurtarır mı?

Dışarıdan hizmet alınması işverenin güvenli iş organizasyonu kurma ve uygulamayı izleme yükümlülüğünü kaldırmaz. Hizmet sunanın kusuru varsa o da ayrıca incelenebilir; bütün sorumluluğun otomatik olarak uzmana geçtiği söylenemez.

SGK ilk PSD, hesap ayrıntıları ve rapor itirazı

SGK peşin sermaye değeri ne demek, bu para bana topluca mı ödenecek?

İlk peşin sermaye değeri, SGK’nın bağladığı sürekli gelirin başlangıçtaki aktüeryal karşılığıdır. İşçiye aynı tutarda toplu ödeme yapılacağı anlamına gelmez. Tazminat hesabında bunun rücu edilebilir kısmının etkisi ayrıca değerlendirilir.

SGK gelir bağladı, işverenden alacağım tazminatın tamamı düşer mi?

Hayır, her SGK ödemesi bütünüyle indirilemez. TBK Md. 55 uyarınca ödemenin rücu niteliği, kusur ve ilgili zarar kalemi incelenir. Hesaplanan toplam zarar ile SGK gelirinin sermaye karşılığı zaten aynı şey değildir.

SGK'nın üçüncü kişiden yarısını istemesi benim tazminatımı da yarıya indirir mi?

Hayır. 5510 Md. 21/4’te gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısıyla ilgili düzenleme, Kurumun üçüncü kişiye rücu sınırı hakkındadır. İşçinin bütün zararının yarısını talep edebileceği anlamına gelmez; kendi tazminat hesabı ayrıca yapılır.

Rapor parası ile tedavi masrafı aynı ödeme mi?

Değildir. Geçici iş göremezlik ödeneği çalışılamayan raporlu dönemle; sağlık harcamaları ise tedavi hizmetleriyle ilgilidir. Tazminat hesabında hangi ödemenin hangi zararı karşıladığı ayrılmalı ve aynı ödeme iki kez düşülmemelidir.

SGK'nın işverene açtığı rücu davasıyla benim tazminat davam aynı mı?

Farklı davalardır. SGK kendi yaptığı veya yapacağı ödemeler için kanundaki koşullarla sorumlulara döner; işçi veya yakınları ise karşılanmayan kendi zararlarını ister. Dosyalardaki kusur ve ödeme verileri birbirini ilgilendirebilir, fakat talepler aynı değildir.

Kalıcı raporum değişirse SGK kesintisi ve tazminat da değişir mi?

Değişikliğin nedeni, geçerli olduğu tarih ve kontrol veya düzeltme niteliği araştırılır. Yeni kayıp oranıyla hesap yapılırken SGK gelirinin eski oranına ait verilerin kullanılması hataya yol açabilir. Güncel sağlık ve gelir kararları birlikte incelenmelidir.

Bakımı eşim veya annem yaptı, yine bakıcı gideri isteyebilir miyim?

Tıbben gerekli bakımın aile bireyince sağlanması talebi tek başına ortadan kaldırmaz. Bakım ihtiyacının süresi ve düzeyi ispatlanmalıdır. Sırf aile dayanışması gerekçesiyle genel bir indirim yapılması güncel kararlar ve dosyanın usul durumu bakımından denetlenir.

Düzenli fazla mesai ve primlerim iş kazası hesabına eklenir mi?

Gerçek gelirin belirlenmesinde devamlılık gösteren ek ödemeler belgeleriyle araştırılır. Her ek ödeme otomatik olarak aynı biçimde hesaba katılmaz; bordrolar, banka kayıtları ve çalışma düzeni birlikte değerlendirilir.

Bilirkişi raporundaki kusur veya ücret yanlışsa ne yapmalıyım?

Rapor tebliğ edildiğinde itiraz süresi ve dosyanın aşaması kontrol edilmelidir. Hangi belgenin değerlendirilmediği ve hesabın nerede yanlış olduğu somut biçimde açıklanır. İtiraz edilmemesi bazı konularda sonraki incelemeyi usulen sınırlayabilir.

İşverenin yaptığı yardım tazminattan mutlaka düşer mi?

Ödemenin amacı araştırılır. Zararı karşılama amacı taşıyan ödeme ile karşılıksız yardım veya bağış aynı değildir. Tarih, açıklama, makbuz ve varsa anlaşma incelenmeden her transferin tazminattan düşeceği kabul edilemez.

SGK kaydı ve iş kazasının tespiti

SGK'da iş kazası kaydı görünmüyor, hiçbir hakkım yok mu?

Kaydın bulunmaması tek başına hak olmadığı anlamına gelmez. Olay henüz bildirilmemiş veya incelenmemiş olabilir. Belgelerle SGK’ya başvurularak iş kazası niteliğinin incelenmesi istenir; kabul edilmezse gerekli tespit davası değerlendirilir.

İş kazasının tespiti davası nedir?

Bir olayın 5510 sayılı Kanun bakımından iş kazası olduğunun mahkemece belirlenmesi istenir. Bu dava doğrudan belirli miktarda tazminat ödenmesine ilişkin değildir; sosyal sigorta haklarının ve tazminat sürecinin dayandığı olay niteliğini açıklığa kavuşturur.

SGK iş kazası değildir derse mahkemeye gidebilir miyim?

Kurumun değerlendirmesi yargı denetimine açıktır. Dava öncesi başvuru koşulu gözetilerek iş mahkemesinde tespit istenebilir. Olayın yeri, çalışma ilişkisi, sağlık kaydı ve tanıklar birlikte değerlendirilir.

İş kazası tespit davasından önce SGK'ya başvurmalı mıyım?

İş kazası niteliğine ilişkin Kurum uyuşmazlığında dava öncesi başvuru koşulu gözetilir. Talep reddedilmiş veya kanundaki koşullarla reddedilmiş sayılmış olmalıdır. Hizmet sürelerinin tespiti için düzenlenen istisna bu davaya doğrudan uygulanmaz.

SGK iş kazası başvuruma cevap vermiyor, ne yapabilirim?

Kuruma başvurunun kapsamı ve tarihi incelenerek 7036 Md. 4’teki ret sayılma koşulları değerlendirilir. Diğer kanunlardaki süreler saklı olmak üzere altmış gün cevap verilmemesi yargı yolunu gündeme getirebilir. Dava şartları ve doğru talep ayrıca belirlenir.

İş kazasının tespiti davası yalnız işverene mi açılır?

İşçi veya hak sahiplerinin bu davayı SGK ile hak alanı etkilenen ilgili işverene yöneltmesi gerekir. Birden fazla firma bulunan olaylarda taraf sıfatları ayrıca belirlenir. Hizmet tespiti davasındaki taraf düzeniyle karıştırılmamalıdır.

Tespit davası açılırsa tazminat davası bekler mi?

İş kazası niteliği tazminat dosyasının sonucunu etkileyen bir uyuşmazlıksa tespit davasının sonucu bekletici mesele yapılır. Mahkeme bu sonucu ve gerekli kesinleşme durumunu gözeterek tazminat incelemesine devam eder; bu, tazminat talebinin kendiliğinden sona ermesi değildir.

SGK kabul ettiyse ayrıca iş kazası tespit davası açmak zorunda mıyım?

Olayın iş kazası niteliği konusunda çözülmesi gereken bir uyuşmazlık yoksa her olay için ayrı dava gerekmez. Kusur, zarar, sağlık kaybı ve SGK ödemeleri araştırılarak tazminat süreci yürütülür. Karşı tarafın niteliğe ilişkin bir uyuşmazlık çıkarması ayrıca değerlendirilir.

İş kazası olarak kabul edilince tazminatı kesin kazanır mıyım?

Hayır. İş kazası sayılmak ile işverenin veya başka kişinin tazminattan sorumlu olması ayrı değerlendirmelerdir. Zarar, sorumluluk sebebi ve kazayla uygun bağlantı ayrıca incelenir; dava sonucu bunların delillerine bağlıdır.

İş kazası tespiti ile sigortasız çalışmanın tespiti aynı dava mı?

Aynı değildir. Biri kazanın hukuki niteliğini, diğeri bildirilmeyen çalışma sürelerini konu alır. Sigortasız çalışırken kazada her iki sorun ortaya çıkabilir; dava şartları, taraflar ve süreler ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Eskişehir’de avukat ve dosya takibi

Eskişehir iş kazası avukatı hangi işlemlerde yardımcı olur?

İş kazası avukatının çalışması; olay ve delil incelemesi, SGK başvuruları, sağlık ve kusur raporlarına itiraz, tazminat hesabının hukuki değerlendirmesi ve dava takibini kapsayabilir. Büromuzda bu işlemler, hizmet ve vekâlet kapsamı belirlenerek yürütülür.

Eskişehir’de iş kazası avukatına ne zaman başvurmalıyım?

Acil sağlık müdahalesinin ardından hukuki değerlendirme yapılabilir; tedavinin veya SGK incelemesinin tamamen bitmesi şart değildir. Erken inceleme, delillerin korunması ve ilgili sürelerin belirlenmesi bakımından önem taşır.

Eskişehir iş kazası avukatıyla görüşmeye hangi belgeleri getirmeliyim?

İlk görüşmede olayın temel bilgileri ile mevcut sağlık, çalışma, ücret ve ödeme kayıtları değerlendirilir. SGK veya savcılık dosyası bulunması incelemenin kapsamını etkileyebilir. Bütün belgelerin önceden tamamlanmış olması şart değildir; eksikler hukuki değerlendirmede belirlenir.

Eskişehir’de iş kazası tazminatı avukatlık ücreti nasıl belirlenir?

Dosyanın kapsamı, talep türleri, izlenecek işlemler ve yürürlükteki ücret kuralları değerlendirilerek yazılı sözleşmeyle belirlenir. Avukatlık ücreti ile mahkeme ve bilirkişi giderleri farklıdır. Belgeler görülmeden bütün dosyalar için tek ücret söylenemez.

Eskişehir’de iş kazası için ücretsiz ön görüşme talep edebilir miyim?

Büromuzun formundan ön görüşme talebinizi iletebilir veya telefonla ulaşabilirsiniz. Ön görüşme, olayın ve ihtiyaç duyulan hizmetin kapsamının ilk değerlendirmesine yöneliktir. Ayrıntılı inceleme ve vekâlet hizmetinin kapsamı ayrıca belirlenir.

Kaza Eskişehir dışında oldu, Eskişehir’de avukatla çalışabilir miyim?

Avukatlık hizmeti alınabilir; ancak davanın hangi yerde açılacağı yasal yetki kurallarına bağlıdır. Olay yeri, çalışma ilişkisi ve davalı bilgileri incelenir. Büronun Eskişehir’de olması tek başına her davanın Eskişehir mahkemelerinde açılmasını sağlamaz.

Eskişehir iş kazası avukatı kesin tazminat tutarı söyleyebilir mi?

Sağlık, ücret, kusur ve SGK verileri değerlendirilmeden güvenilir kesin tutar belirlenemez. Ön değerlendirmede hangi kalemlerin araştırılacağı açıklanabilir. Yargılama ve bilirkişi incelemesiyle değişebilecek sonucu kesin kazanç vaadi şeklinde sunmak doğru değildir.

İşverenle anlaşma teklifini avukata inceletebilir miyim?

Teklifin kapsadığı zararlar, hesap verileri ve kalan haklara etkisi hukuken incelenebilir. İbraname, sulh ve ceza uzlaşması farklı sonuçlar doğurur. Büromuzda bu değerlendirme, önceki ödemeler ve dosyanın bütünüyle birlikte yapılır.

Eskişehir’de iş kazası dosyamın SGK ve ceza aşamaları birlikte takip edilebilir mi?

Hizmet ve vekâlet kapsamına göre SGK, tazminat ve bağlantılı ceza işlemleri birlikte planlanabilir. Her dosyanın usulü ve süresi farklı olduğundan işlemler ayrı yürütülür; karar ve delillerin diğer dosyalara etkisi ayrıca değerlendirilir.

Emre Taş Hukuk Bürosundan iş kazası için nasıl randevu alabilirim?

Sayfadaki Ön Görüşme Talebi formunu kullanabilir veya 0222 999 12 26 numarasını arayabilirsiniz. Olay tarihi, işyeri ve mevcut dosya bilgilerini kısaca belirtmeniz, görüşmenin ihtiyaçlarınıza göre hazırlanmasına yardımcı olur.

Sayfanın başına dön ↑
Scroll to Top