Yargıtay Karar İncelemeleri · Sosyal Güvenlik Hukuku

Malulen Emekliliğin İptali ve Kontrol Muayenesi

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
2025/6730 E. · 2025/12888 K. · 02.10.2025

Sürekli rapor, çelişen oranlar, ihtiyati tedbir ve kesilen emekli maaşlarının faiziyle alınması.

Kararın konusu ve kısa cevap

Kontrol muayenesinde sağlık raporu oranı düşen kişinin emekli aylığı kesilebilir; ancak bu işlem yargısal denetime açıktır. Sürekli rapor, kontrolü tek başına engellemez. Buna karşılık raporlar çelişiyorsa, aylığın kesildiği dönemde hak kazanma koşullarının gerçekten devam edip etmediği doğru ölçütlerle araştırılmalıdır.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin bu kararında, %24 ve %39 kontrol raporlarına rağmen ilgili dönemde %48 engellilik bulunduğu Adli Tıp tarafından belirlenmiş; aylığın kesilmesi yerinde bulunmamış ve ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle tahsiline ilişkin hüküm onanmıştır.

Bu yazıda

01Malulen emeklilik ile engellilik nedeniyle emeklilik aynı şey mi?

“Malulen emekliliğim iptal edildi” diyen kişinin ilk bakması gereken belge, aylık bağlama kararıdır. Çünkü malullük aylığı ile engellilik nedeniyle yaş şartı aranmadan bağlanan yaşlılık aylığı farklı hukuki koşullara tabidir. Sağlık raporundaki oran, hangi emeklilik türü için ve hangi mevzuata göre hesaplandığı bilinmeden yorumlanamaz.

BaşlıkMalullük aylığıEngellilik nedeniyle yaşlılık aylığı
Temel düzenleme5510 sayılı Kanun m.25–275510 sayılı Kanun m.28 ve uygulanacak geçiş hükümleri; eski vergi indirimi rejimi
Sağlık ölçütü4/a ve 4/b bakımından kural olarak en az %60 çalışma gücü kaybının yetkili Kurum Sağlık Kurulunca tespitiİlgili rejimde engellilik veya çalışma gücü kaybı ile sigortalılık süresi ve prim koşullarının birlikte değerlendirilmesi
Bu karardaki durumKarar, genel malullük eşiğini %40’a indirmemektedir.Bölge Adliye Mahkemesi, vergi indiriminden yararlanılarak bağlanan yaşlılık aylığını değerlendirmiştir.

İncelediğimiz ilamda “maluliyet”, “engelli aylığı” ve “yaşlılık aylığı” ifadeleri birlikte kullanılmıştır. Ancak istinaf gerekçesi, uyuşmazlığın vergi indirimiyle bağlantılı yaşlılık aylığı olduğunu açıkça göstermektedir. Bu aylık, sosyal yardım niteliğindeki 2022 sayılı Kanun kapsamındaki engelli aylığıyla da karıştırılmamalıdır.

Dayanak: SGK, Malullük; aşağıdaki Yargıtay ilamının IV. bölümü.

02İncelenen Yargıtay kararının künyesi ve sonucu

Yargıtay10. Hukuk Dairesi, 2025/6730 E., 2025/12888 K., 02.10.2025
İstinafAnkara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi, 2023/2078 E., 2024/3288 K., 19.12.2024
İlk dereceEskişehir 2. İş Mahkemesi, 2019/280 E., 2023/757 K., 21.06.2023
UyuşmazlıkAylığın kesilmesine ilişkin SGK işleminin iptali ve ödenmeyen aylıkların faiziyle tahsili
SonuçDavanın kabulü; SGK’nın istinaf başvurusunun esastan reddi; istinaf kararının Yargıtay tarafından oy birliğiyle onanması

İlamın ortaya koyduğu temel sonuç şudur: Kontrol raporlarında oran %40’ın altında gösterilmiş olsa da, yargılama sırasında alınan Adli Tıp raporları ilgili dönemde engelliliğin %48 olduğunu doğrulamış; aylığın kesilmesi yerinde bulunmamıştır.

Yargıtay, ayrıca uzun bir tıbbi değerlendirme yapmamış; ilk derece ve istinaf kararının dayandığı gerekçeler yönünden bozma sebebi bulunmadığını belirterek onama kararı vermiştir. Bu nedenle aşağıdaki değerlendirmede, mahkemelerin somut dosyaya ilişkin tespitleri ile genel hukuki açıklamalar ayrı tutulmuştur.

03%50, %24, %39 ve %48: Birbiriyle çelişen raporlar nasıl değerlendirildi?

Dosyada tek bir rapor bulunmamaktadır. Hastalığın geçmişi, birbirinden farklı tarihlerde düzenlenen raporlar ve aylığın kesildiği dönem birlikte incelenmiştir.

TarihRapor veya işlemDosya bakımından önemi
11.07.2014%50 oranlı sağlık kurulu raporuDava anlatımında beyin tümörüne bağlı durumun hayat boyu mevcut olduğu belirtilmiştir.
Ekim 2014Aylık bağlanmasıİlk derece kararında aylık başlangıcı 2014/10 olarak gösterilmiştir.
18.02.2016Eskişehir Osmangazi Üniversitesi: %48, iki yıl süreliKontrol değerlendirmelerinden biridir.
15.03.2018Eskişehir Osmangazi Üniversitesi: %24Aylığın kesilmesine dayanak gösterilen düşük oranlı rapordur.
31.07.2018Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi: %39Hakem raporu talebi sonrasında alınmış; oran yine %40’ın altında kalmıştır.
09.11.2018Eskişehir Şehir Hastanesi: %59Dava dilekçesinde dayanılan ve raporlar arasındaki farklılığı gösteren rapordur.
21.03.2019İhtiyati tedbirin uygulanmasıİlamda geçici korumanın uygulandığı tarih olarak yer almaktadır.
29.07.2020Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu11.04.2019’a kadar %48; o tarihteki düşmeye bağlı sonrasında %92 oranını tespit etmiştir.
08.09.2022Adli Tıp Kurumu 2. Üst KuruluAynı dönem ayrımını ve %48 / %92 tespitini doğrulamıştır.

Tarihleri doğru okumak gerekir: İlk derece kararının ilamdaki aktarımında ödenmeyen ilk aylık 21.02.2018 olarak gösterilmekte; %24 rapor ise 15.03.2018 tarihini taşımaktadır. Bu iki tarih burada aynen korunmuştur. Kesme işleminin hangi tarihte tesis ve tebliğ edildiği, işlem belgesi görülmeden yalnız bu anlatımdan çıkarılamaz.

Dosyanın sonucunu yalnızca 2018 sonunda alınan %59 rapor veya 2019’daki ağırlaşma belirlememiştir. Esas önem taşıyan tespit, ağırlaşmadan önce de aylığın devamını sağlayan sağlık koşulunun bulunduğunun Adli Tıp tarafından geçmişe dönük olarak ortaya konulmasıdır.

04Sürekli raporu olan kişi kontrol muayenesine çağrılabilir mi?

Sürekli rapor, tek başına “SGK bir daha kontrol muayenesi isteyemez” anlamına gelmez. Raporda bir geçerlilik süresinin bulunmaması ile Kurumun kanundan doğan kontrol yetkisi farklı konulardır. SGK’nın resmî açıklamalarında soruşturma, ihbar veya şikâyet gibi nedenlerle kontrol yapılabileceği belirtilmektedir. Kontrolün gerekçesi, sevk usulü ve ilgili emeklilik statüsü incelenmelidir.

Buna karşılık kontrol yetkisinin varlığı, yeni raporun her koşulda doğru olduğu veya önceki aylığın hukuka aykırı bağlandığı anlamına da gelmez. İlk raporun dayanakları, hastalığın seyri, kontrol raporunun hangi ölçüte göre hazırlandığı ve varsa eksik branş incelemeleri değerlendirilmelidir.

Bu dosyada da mahkemeler, sürekli rapor bulunduğu için bütün kontrol sürecini baştan hükümsüz saymamıştır. Aylığın kesildiği dönemde hak kazanma koşullarının gerçekte devam edip etmediği araştırılmıştır. Davanın güçlü yönü, yalnız eski raporun “sürekli” ibaresi değil, bu sürekliliği destekleyen tıbbi belgeler ve yargısal raporlardır.

Dayanak: SGK, Maluliyet Tespit İşlemleri; 5510 sayılı Kanun m.94.

05Kontrol muayenesinde oran düşerse hangi hususlara itiraz edilir?

“Eski raporum daha yüksekti” demek itirazın başlangıcıdır; tek başına bütün uyuşmazlığı çözmez. Sağlık raporları matematiksel olarak ortalanmaz, her zaman en yüksek veya en yeni rapor seçilmez. Doğru hukuki ölçüte göre, uyuşmazlık dönemini açıklayan, gerekçeli bir değerlendirme gerekir.

  • Raporun amacı: Genel engellilik oranı mı, malullük mü, çalışma gücü kaybı mı değerlendirilmiştir?
  • Eksik inceleme: Hastalığın bütün bulguları, ameliyatlar, nörolojik etkiler, ilaçlar ve diğer ilgili branşlar değerlendirilmiş midir?
  • Dönem: Rapor yalnız bugünkü durumu mu anlatmakta, yoksa aylığın kesildiği tarihteki durumu da açıklamakta mıdır?
  • Çelişki: Önceki rapordan ayrılmanın tıbbi gerekçesi gösterilmiş midir? İyileşme varsa hangi bulguya dayanmaktadır?
  • Diğer emeklilik koşulları: Yeni değerlendirmeye göre sigortalılık süresi ve prim şartları da sağlanmakta mıdır?

İtiraz mercii de her dosyada aynı değildir. Kurum Sağlık Kurulu kararına itiraz ile eski vergi indirimi emekliliğinde kontrol amacıyla düzenlenen engellilik raporuna itiraz ayrılmalıdır. İlkinde Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu; 2025/4 sayılı Genelgede açıklanan ikinci süreçte il sağlık müdürlüğü ve hakem hastane yolu önem taşır. Kurum aşamasındaki kesinlik, yargısal denetimin bütünüyle kapandığı anlamına gelmez.

İncelenen davada ATK 3. İhtisas Kurulu raporuna yapılan itiraz sonrasında ATK 2. Üst Kurulu raporu da alınmıştır. İki rapor, sonraki kazaya bağlı ağırlaşmayı önceki dönemden ayırmıştır. Böylece %92’lik sonraki oranı geçmişe taşıma ihtiyacı kalmadan, önceki dönemdeki %48 üzerinden değerlendirme yapılabilmiştir.

Tamamlayıcı içtihat: UYAP’taki ilgili karar metni, malullük ile özel şartlı yaşlılık aylığı ölçütlerinin ayrılması ve rapor çelişkilerinin giderilmesi gereğini açıklamaktadır. İtiraz yolları için SGK açıklamaları ve 07.02.2025 tarihli 2025/4 sayılı Genelge esas alınmıştır.

06Emekli aylığı kesilince SGK’ya başvuru ve dava nasıl yürütülür?

Başlangıçta aylık kesme yazısı, tebliğ belgesi, tahsis dosyası ve bütün sağlık raporları bir araya getirilmelidir. Başvuruda yalnız “yeniden muayene” istenmesiyle yetinilmemeli; uyuşmazlığa göre kesme işleminin kaldırılması, aylığın devamı ve ödenmeyen dönemler de açıkça belirtilmelidir.

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.4 uyarınca, kanuni istisnalar dışında sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında dava öncesinde SGK’ya başvuru gerekir. Kurum talebi açıkça reddederse veya 60 gün içinde cevap vermeyerek reddedilmiş sayılmasına neden olursa dava yolu değerlendirilir. Bu 60 gün, “bütün SGK davalarını açma süresi” değildir.

Bu nitelikteki sigortalı aylığı uyuşmazlıklarında genel görevli mahkeme iş mahkemesidir. Ancak 5510 sayılı Kanun’un geçici 4. maddesi kapsamındaki statüler gibi istisnalar ayrıca değerlendirilir. Yetkide davalı Kurumun yerleşim yeri ile işlemin yapıldığı yer dikkate alınır; herkesin davasını otomatik olarak kendi ikametgâhında açabileceği söylenemez.

SGK aylığı uyuşmazlığındaki Kuruma ön başvuru, işçi-işveren alacaklarında uygulanan zorunlu arabuluculukla aynı değildir. Eskişehir SGK İl Müdürlüğü ve başvuru işlemleri rehberi, yerel başvuru hazırlığında ayrıca incelenebilir.

Dayanak: 7036 sayılı Kanun m.3–6. Rapor itirazı, ön başvuru ve alacakların zamanaşımı ayrı değerlendirilir; tek bir genel süreye göre hareket edilmemelidir.

07Dava sürerken emekli maaşı ve sağlık hizmetleri için ihtiyati tedbir istenebilir mi?

Aylığın kesilmesi, düzenli gelirin yanı sıra sağlık hizmetlerinden yararlanmayı da etkileyebilir. Aktif tedavisi süren ağır bir hastanın yıllarca yargılama sonucunu beklemesi, sonradan yapılacak para ödemesiyle giderilemeyecek zararlar doğurabilir. Bu nedenle dava dilekçesindeki nihai taleplerin yanında geçici hukuki koruma ihtiyacı ayrıca ele alınmalıdır.

HMK m.389–390 çerçevesinde, gecikmenin ciddi zarar doğurması tehlikesi ve davanın esasında haklılığın yaklaşık olarak gösterilmesi değerlendirilir. Aylık ve sağlık yararlanımının sürdürülmesine yönelik tedbir talebinde; güncel tedavi planı, ilaç raporları, hastane kayıtları, gelir durumu, provizyon sorunu ve önceki sağlık raporları somutlaştırılmalıdır.

Bu dosyada tedbir uygulandığı ilamla doğrulanmaktadır: İlk derece kararının aktarımında 21.03.2019, ihtiyati tedbir kararının uygulandığı tarih olarak belirtilmiştir. Ancak ilamda ara kararın tam metni ve bütün koşulları yer almadığından, tedbirin kapsamı hakkında bunun ötesinde kesin ayrıntı verilemez.

Her aylık kesilmesinde tedbir verilmesi zorunlu değildir. Mahkeme talebin kapsamını, delilleri ve geçici korumanın gerekliliğini dosyaya göre değerlendirir. Yalnız geçmiş para alacağını güvenceye almak ile devam eden sosyal güvenlik statüsünü ve sağlık erişimini geçici olarak korumak aynı talep değildir.

Aylığın kesilmesi de kişinin mutlaka bütün sağlık güvencesini kaybettiği anlamına gelmez. Başka sigortalılık, bakmakla yükümlü olunan kişi statüsü veya genel sağlık sigortası yönünden mevcut durum araştırılmalı; fiilî provizyon engeli varsa belgelendirilmelidir.

Dayanak: 6100 sayılı HMK m.389–391; ilamın III. bölümü. Yaklaşık ispatın önemi için UYAP’taki ilgili karar.

08Kesilen emekli maaşları geriye dönük ve faiziyle alınabilir mi?

Kesme işlemi hukuka aykırı bulunur ve ilgili dönemlerde aylığa hak kazanıldığı belirlenirse, ödenmeyen aylıklar talep edilebilir. Bu dosyada mahkeme, 21.02.2018–21.02.2019 tarihleri arasındaki aylıklar için 19.404,15 TL alacağı kabul etmiştir. Başlangıç ve bitiş tarihleri hesaba dâhildir.

Davacı taraf en yüksek mevduat faizini istemiş olsa da hükümde her aylığın ödeme tarihinden başlayan yasal faize karar verilmiştir. Dolayısıyla karar, “SGK’nın kestiği maaşlara her durumda en yüksek banka faizi uygulanır” biçiminde aktarılamaz.

Hesap yapılırken her aylığın ödenmesi gereken tarih, o tarihteki aylık tutarı, sonraki artışlar, varsa tedbirle veya başka şekilde yapılan ödemeler ayrı satırlarda gösterilmelidir. Dava sırasında ödeme yapılmışsa aynı dönemin yeniden tahsiline yol açılmamalıdır. Faiz başlangıcı ve oranı da talebin hukuki dayanağı ve ilgili dönemler üzerinden belirlenir.

Karardaki 19.404,15 TL, o dosyanın geçmiş dönem hesabıdır; bugün açılacak bir dava için örnek güncel aylık tutarı değildir. Hüküm kurulması ile bedelin fiilen tahsil edilmiş olması da ayrı hususlardır.

09Emekliliğin iptali, geçmiş on yıllık maaşın geri istenmesi demek mi?

Hayır. Aylığın kesilmesi ile geçmiş aylıkların borç çıkarılması farklı işlemlerdir. İncelenen ilamın konusu, SGK’nın on yıllık aylığı geri alması değil; sigortalıya ödenmeyen aylıkların tahsilidir. Bu karara dayanarak “on yıllık SGK borcu silindi” sonucu çıkarılamaz.

Başka bir dosyada yersiz ödeme borcu da çıkarılmışsa 5510 sayılı Kanun m.96 ayrıca incelenir. Kanun, ilgilinin kasıtlı veya kusurlu davranışından doğan ödemeler bakımından tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıl; Kurumun hatalı işlemi bakımından en fazla beş yıl ayrımını yapmaktadır. Faizin başlangıcı da bu ayrıma göre değişir.

Kontrolde daha düşük oran çıkması, tek başına önceki raporun sahte olduğunu veya sigortalının kusurlu davrandığını ispatlamaz. Ödemenin hangi nedenle yersiz sayıldığı, hatanın kime yüklenebileceği ve hangi dönemlerin borçlandırıldığı ayrıca gösterilmelidir. Bir soruşturmanın varlığı da somut kişi yönünden sahteciliğin kanıtı değildir.

Hizmetlerin sahte sigortalılık gerekçesiyle silindiği farklı uyuşmazlıklar için sahte sigortalılık, emekliliğin iptali ve SGK borcu karar incelemesine bakılabilir.

Dayanak: 5510 sayılı Kanun m.96; resmî mevzuat kaydı.

1015 Ocak 2025 değişikliği bu kararın kullanımını nasıl etkiler?

Yargıtay kararının 2025 tarihli olması, dosyadaki 2014 tahsisine ve 2018 kesintisine bugünkü yeni başvuru kurallarının uygulandığı anlamına gelmez. İlk sigortalılık, aylık talebi, tahsis, kontrol ve kesme tarihleri ayrı ayrı belirlenmelidir.

15.01.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7538 sayılı Kanun, eski vergi indirimi üzerinden emeklilik rejiminde değişiklik yapmıştır. 5510 sayılı Kanun’un geçici 10. maddesinde, daha önce bu yolla bağlanmış aylıkların ödenmesine devam edileceği; bu kişiler hakkında m.28/5 ve m.94 hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir.

SGK’nın 07.02.2025 tarihli 2025/4 sayılı Genelgesi ise yeni talepler ve eski aylıkların kontrolü bakımından uygulamayı açıklamaktadır. Ekim 2008 öncesi sigortalı olup 15.01.2025 ve sonrasında 4/a kapsamında bu yolla aylık isteyenler için çalışma gücü kaybı değerlendirmesi; eski vergi indirimi aylıklarının kontrolünde ise ilgili engellilik değerlendirmesi ve itiraz usulü ayrımı önemlidir.

Eski bir aylık kontrol edilirken yalnız oran değil, yeni belirlenen dereceye göre ilk tahsis talebi tarihinde aranan diğer koşulların sağlanıp sağlanmadığı da incelenir. Bu yüzden “rapor %40’ın üstünde, aylık hiçbir şekilde kesilemez” şeklinde genel bir kural kurulamaz.

Kararın güncel dosyalardaki değeri: Bu ilam, bütün emekliler için değişmez bir yüzde veya otomatik iade hakkı yaratmaz. İlgili dönemin sağlık durumunun doğru mevzuatla incelenmesi ve rapor çelişkilerinin giderilmesi yönünden yol gösterir.

Kaynaklar: 7538 sayılı Kanun, özellikle m.14–15; SGK 2025/4 Genelgesi resmî kaydı ve elektronik imzalı metnin erişilebilir kopyası.

11Emekliliğin iptali davasına hazırlanırken hangi belgeler gerekir?

  • Tahsis belgeleri: Aylık bağlama kararı, ilk talep tarihi, sigortalılık ve prim kayıtları, varsa vergi indirimi belgesi.
  • Kesme işlemi: Gerekçeli SGK yazısı, tebliğ evrakı, kontrol daveti ve hastaneye sevk belgeleri.
  • Sağlık geçmişi: Bütün kurul raporları, epikrizler, ameliyat notları, patoloji, görüntüleme ve düzenli kullanılan ilaçlara ilişkin kayıtlar.
  • İtiraz süreci: Kuruma veya sağlık müdürlüğüne başvurular, evrak kayıt numaraları, cevaplar, hakem hastane ve kurul değerlendirmeleri.
  • Ödeme hesabı: Son aylık ödemesi, eksik dönemler, banka hareketleri ve varsa tedbir kapsamında yapılan ödemeler.
  • Acil koruma: Devam eden tedavi, provizyon engeli ve aylığın kesilmesinin somut etkisini gösteren belgeler.

Dosya hazırlanırken her belgeye tarih verilerek tek bir kronoloji kurulması yararlıdır. Hangi raporun hangi işlemi etkilediği ve hangi dönemin ispatına yaradığı bu şekilde görülebilir. Özellikle sonradan ağırlaşan hastalık ile daha önce mevcut rahatsızlık birbirinden ayrılmalıdır.

12Kararın uygulama açısından önemi ve sınırları

Bu incelemeye göre kararın en güçlü yönü, sosyal güvenlik hakkını yalnız son kontrol raporunun sonucuna indirgememesidir. Birbiriyle uyuşmayan raporlar, ilk tahsisten kesinti dönemine uzanan sağlık geçmişi içinde değerlendirilmiş; önceki dönemde de aylık koşulunun devam ettiği belirlenmiştir.

İkinci önemli nokta, yargılama devam ederken ihtiyati tedbirin uygulanmış olmasıdır. Sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında yalnız dava sonunda kazanılacak parasal alacağa odaklanmak, tedavi sürerken doğan koruma ihtiyacını karşılamayabilir.

Üçüncü nokta, hükümde birikmiş aylıkların her birinin ödeme tarihinin esas alınmasıdır. Sağlık yönünden haklılık kadar, kesinti dönemi ve alacak hesabının doğru kurulması da sonuca etki eder. Dosyanın mirasçılar tarafından sürdürülmüş olması ise doğmuş aylık alacakları ile ayrıca koşulları incelenecek ölüm aylığının birbirinden ayrılması gerektiğini gösterir.

Karar; bütün sürekli raporları kontrol dışı bırakmaz, tüm %40 üzeri raporlara otomatik emeklilik sağlamaz ve sağlık hizmetindeki her aksamanın ayrıca tazmin edildiğini göstermez. İlamda bağımsız maddi veya manevi tazminata hükmedildiği görülmemektedir.

Eskişehir’de SGK işlemlerine ilişkin hukuki değerlendirmede, tahsis dosyası ile sağlık belgelerinin birlikte incelenmesi gerekir. İlgili hizmet kapsamına iş ve sosyal güvenlik hukuku sayfamızdan ulaşabilir; somut işleminizin değerlendirilmesi için ön görüşme talebi oluşturabilirsiniz.

13Malulen emekliliğin iptali hakkında sık sorulan sorular

Sürekli engelli raporum var; SGK maaşımı kesebilir mi?

Süreklilik ibaresi tek başına kontrol yetkisini kaldırmaz. Ancak kesme işleminin hukuka uygunluğu, aylık türü ve ilgili dönemdeki sağlık ve sigortalılık koşulları üzerinden denetlenir. İncelenen dosyada hak kazanma koşulunun devam ettiği Adli Tıp raporlarıyla belirlenmiştir.

Kontrol raporum %39 çıktı. İtiraz etmem yararlı olabilir mi?

Eksik branş incelemesi, yanlış ölçüt veya önceki raporlarla açıklanmayan farklılık varsa bunlar somut belgelerle ileri sürülebilir. Bu kararda %39 rapora rağmen ilgili dönemde %48 engellilik tespit edilmiştir; aynı sonucun her dosyada çıkacağı söylenemez.

%40 raporla malulen emekli olunur mu?

Genel malullük aylığı ile engellilik nedeniyle yaşlılık aylığı ayrı sistemlerdir. Bu karar, malullük için genel sağlık eşiğini %40’a indirmemiştir. Aylığın türü, sigortalılık başlangıcı, talep tarihi ve diğer koşullar birlikte incelenmelidir.

Yeni raporum yükselirse geçmişte kesilen bütün maaşları alır mıyım?

Yüksek oranın sonradan ortaya çıkan hastalıktan mı yoksa daha önce mevcut durumdan mı kaynaklandığı önemlidir. Geçmiş dönem alacağı için o dönemde de hak kazanma koşullarının bulunduğu gösterilmelidir.

Dava açınca emekli maaşı kendiliğinden yeniden başlar mı?

Hayır. Dava açılması kendiliğinden ödeme başlatmaz. Uygun koşullarda ihtiyati tedbir istenebilir; talebin kabulü ve kapsamı mahkemenin değerlendirmesine bağlıdır.

SGK’ya başvurudan sonra 60 gün beklemek her durumda zorunlu mu?

Kurum daha önce açık ret cevabı verirse 60 günün tamamının geçmesi beklenmez. Cevap verilmezse m.4’teki 60 günlük süre sonunda ret sonucu doğar. Rapor itirazı ve diğer özel süreler ayrıca takip edilmelidir.

Bu kararda geçmiş on yıllık emekli maaşı borcu mu iptal edildi?

Hayır. İncelenen uyuşmazlık, kesilen aylığın devamı ve ödenmeyen aylıkların tahsiliyle ilgilidir. İlamda on yıllık yersiz ödeme borcunun iptal edildiğine ilişkin hüküm bulunmamaktadır.

Sigortalı dava sırasında vefat ederse alacak talebi biter mi?

Vefattan önce doğmuş aylık alacakları bakımından dava mirasçılarla sürdürülebilir; bu dosyada da mirasçılar yönünden hüküm kurulmuştur. Mirasçılık, davanın usulen devamı ve ayrı bir hak olan ölüm aylığı kendi koşullarıyla değerlendirilir.

14Yargıtay karar metni: Dava, gerekçe ve hüküm

Kaynak: 02.10.2025 tarihli, 2025/6730 E., 2025/12888 K. sayılı üç sayfalık Yargıtay ilamı. Tarafların kimlikleri, imza ve belge alt bilgileri çıkarılmış; satır düzeni okunabilirlik için düzenlenmiştir. Aşağıda dava, cevap, ilk derece, istinaf, temyiz ve karar bölümleri aktarılmıştır.

Metin notu: İlamın “II. Cevap” bölümünde uyuşmazlığın konusu ile bağdaşmayan kaza ve şirket ifadeleri bulunmaktadır. Bunlar kaynak metinde yer aldığı için aktarımda korunmuş, bu incelemenin hukuki sonucuna dayanak yapılmamıştır. İlk derece gerekçesinde geçen geçici 6. madde atfı da metinde değiştirilmemiştir; emeklilik türüne ilişkin değerlendirmede istinafın açık nitelendirmesi dikkate alınmıştır.

Anonimleştirilmiş karar metnini aç / kapat
T.C. YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ
2025/6730 E. — 2025/12888 K.
02.10.2025

İncelenen karar: Ankara BAM 10. Hukuk Dairesi, 19.12.2024, 2023/2078 E., 2024/3288 K.
İlk derece: Eskişehir 2. İş Mahkemesi, 21.06.2023, 2019/280 E., 2023/757 K.
Davacılar: Sigortalının mirasçıları (kimlik bilgileri çıkarılmıştır).
Davalı: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı.

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacının beyin tümörü nedeniyle 11.07.2014 tarihli Sağlık
Kurulu raporuna göre %50 maluliyetinin hayat boyu mevcut olduğunu ve kendisine davalı Kurum
tarafından yaşlılık aylığı bağlandığını, ancak Kurum tarafından yapılan soruşturma kapsamında
müvekkilinin kontrol muayenesi yapıldığını ve 18.02.2016 tarihli Eskişehir Osmangazi Üniversitesinin
raporuyla maluliyetinin %48 olarak 2 yıllık süre için belirlendiğini, 2 yıl sonra ise 15.03.2018 tarihli
rapor ile maluliyetinin %24 olarak belirlendiğini, hakem raporu istenmesi sonucunda da Ankara Numune
Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 31.07.2018 tarihli raporu ile maluliyetinin %39 olarak tespit edildiğini
ve müvekkiline davalı Kurum tarafından bağlanan yaşlılık aylığının, maluliyetinin %40 altında olması
nedeniyle kesildiğini, rapora itirazda bulunulduğunu ve Eskişehir Şehir Hastanesinin 09.11.2018 tarihli
raporuna göre ise, maluliyetinin %59 oranında olduğunun tespit edildiğini, bu arada müvekkilinin sağlık
sorunlarının artış gösterdiğini ve yaşlılık aylığı bağlanma şartlarını taşımasına rağmen, yaşlılık aylığının
davalı Kurum tarafından haksız olarak iptal edildiğini belirterek, Kurum işleminin iptali ile davacının

ödenmeyen aylıklarının işleyecek faizi ile davalı kurumdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava
etmiş, talebini 19.404,15 TL alacağın her bir aylığın ödenmesi gereken (hakediş) tarihten itibaren
bankalarca mevduata işleyecek en yüksek faizi ile tahsili olarak ıslah etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taleplerin zamanaşımına uğradığını, davada Bakırköy
yargı çevresi mahkemelerinin yetkili olduğunu, kazanın meydana geldiği yerin müvekkil şirketin tasarruf
yetkisi dışında kaldığını ve davanın mesnetsiz olduğunu, dosya kapsamında kazanın oluş sebebine ilişkin
hiçbir tutanak-belge vs. bulunmadığını, tamamen işçinin kendi dikkatsizliği sonucunda meydana
geldiğini, müfettiş raporunun taraflarına tebliğ edilmediğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı
incelendiğinde; davacıya 5510 sayılı Kanun'un geçici 6. maddesi kapsamında beyin tümörü rahatsızlığı
nedeniyle, bedensel engellilik oranının %40'dan fazla olması nedeniyle 2014/10. ayından itibaren
engellilik aylığı bağlandığı, ancak davalı Kurum tarafından 01.01.2009-18.02.2015 tarihleri arasında
bağlanan aylıkların maluliyet raporlarının sahte ve usulsüz olduğu yönündeki şikayetler neticesi, davalı
Kurum tarafından yapılan soruşturma kapsamında, 28.03.2018 tarih ve 1 sayılı müfettiş raporunun yanı
sıra, Eskişehir Osmangazi Üniversitesinin 15.03.2018 tarihli sağlık raporuna göre, davacının
maluliyetinin %50 yerine, %24 olduğu ve süreklilik arz ettiği tespiti neticesinde davalı Kurum tarafından
engelli aylığının kesildiği anlaşılmış, ancak Mahkeme tarafından davacının maluliyet oranının tespitine
ilişkin olarak alınan ATK 3. İhtisas Kurulunun 29.07.2020 tarihli raporunda ise, davacının 11.04.2019
tarihine kadar %48 malul olduğu, 11.04.2019 tarihinde banyoda düşmesi sonucunda ise, maluliyetinin
düşmeye bağlı olarak %92 olduğu tespit edilmiş, rapora itiraz neticesinde de, ATK 2. Üst Kurulu
tarafından 08.09.2022 tarihli raporuna göre de davacının 11.04.2019 tarihine kadar %48 malul olduğu,
11.04.2019 tarihinde banyoda düşmesi sonucunda ise, maluliyetinin düşmeye bağlı olarak %92 olduğu
tespit edilmiş olup davacının beyin tümöründen kaynaklı bedensel - engellik oranın 5510 sayılı Kanun'un
geçici 6. maddesi kapsamında %40'dan fazla olduğu ve davacının tespit edilen %48 maluliyetine göre
kendisine engelli aylığının ödenmesi gerektiği, ancak davalı Kurum tarafından 01.10.2014-21.01.2018
arasında ödenen aylıkların, 21.02.2018 tarihinden, ihtiyati tedbir kararının uygulandığı 21.03.2019
tarihine kadar davacıya ödenmediğinden, 21.02.2018-21.02.2019 tarihine kadar (bu tarihlerde dahil)
davalı Kurum tarafından davacı tarafa ödenmeyen engelli aylık tutarı olan 19.404,15 TL'nin hükme esas
alınan 10.05.2023 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi
ile birlikte davalıdan alınıp dahili davacılara verilmesine şeklinde değerlendirilerek davanın kabulüne
karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili
tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı
belirtilen kararı ile Mahkemece Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 3. ihtisas Dairesinden ve Adli Tıp İkinci
Üst Kurulundan alınan raporlar ile müteveffa davacının 11.07.2014 tarihinden itibaren maluliyet oranının
%40’ın üzerinde olduğunun belirtildiği, davacının vergi indirimden yararlanarak yaşlılık aylığı bağlanma
şartlarını taşıdığından aylıkların kesilmesine ilişkin Kurum işleminin yerinde olmadığı, dosya kapsamı,
mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki
değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf
başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde;
1-Kurumca tesis edilen işlemlerin mevzuata ve yasaya uygun olduğu,
2- Müvekkil Kurumun davayı açmaya sebebiyet vermediği,
3-Müvekkil Kurum aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği, gerekçeleri ve re'sen
tespit edilecek gerekçelerle kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, aylığının kesilmesi işleminin iptali ile ödenmeyen aylıkların faizi ile ödenmesi
istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde
yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere,
uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına,
yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı
Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek
nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci
fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine
gönderilmesine,
02.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

15Kaynaklar ve inceleme kapsamı

  1. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 02.10.2025, 2025/6730 E., 2025/12888 K. — incelemeye esas ilam; karar bölümleri yukarıdadır.
  2. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — m.25–28, 60, 94–96 ve geçiş hükümleri.
  3. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — m.3–6.
  4. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.389–391.
  5. 15.01.2025 tarihli Resmî Gazete: 7538 sayılı Kanun.
  6. SGK 2025/4 sayılı Genelge — 07.02.2025; E-98547999-010.06.99-111638753.
  7. SGK: Maluliyet Tespit İşlemleri.

Hazırlayan: Avukat Emre TAŞ · İnceleme tarihi: 10 Ekim 2026. Yazı genel hukuki bilgilendirme ve karar incelemesi niteliğindedir. Benzer bir uyuşmazlığın sonucu, somut dosyanın delilleri ve tabi olduğu mevzuata göre belirlenir. Kapak görseli temsilidir.

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yukarı Çık