
Ceza Hukuku · Av. Emre Taş
İddianamenin Kabulü ve İlk Duruşmaya Hazırlık
İddianame kabul edilince ne olur? Çağrı, en az bir haftalık hazırlık aralığı, tanık ve delil talepleri, mazeret ve ilk duruşma hazırlığı.
Ön Görüşme Formuİddianamenin kabulüyle hangi aşama başlar?
İddianamenin kabulü ile kamu davası açılır ve kovuşturma evresi başlar. Bu, suçlamanın mahkemece ispatlanmış kabul edildiği anlamına gelmez. İlk duruşma öncesindeki çalışma; tebligat, dosya incelemesi, savunma delilleri ve kişinin hazır bulunma durumunun doğru planlanmasıdır.
CMK m.174’teki kabul öncesi incelemeyle m.175 sonrasındaki duruşma hazırlığı ayrılır. Önce dosyanın mahkemesi, esas numarası, tensip işlemleri ve duruşma günü belirlenir. Savcılık soruşturma numarasına bakarak bütün takip yapılacağı varsayılmamalıdır.
Çağrı ve en az bir haftalık hazırlık aralığı
CMK m.176, iddianamenin çağrı kâğıdıyla birlikte sanığa tebliğini düzenler. Çağrının tebliğiyle duruşma günü arasında en az bir hafta bulunması gerekir. Tutuklu sanığın çağrılması ve müdafiin daveti bakımından da ilgili özel usul uygulanır. İnternetten veya telefonla tarih öğrenmek, tebligata bağlı bütün sonuçlarla aynı değildir.
Bildirimde eksiklik, belgenin ulaştırılmaması veya hazırlık için yetersiz aralık varsa bu somut olarak belirtilir. Duruşma günü, gerçek tebliğ tarihi ve hangi hazırlığın yapılamadığı gösterilir. Kişi kendiliğinden duruşmaya gitmemeyi seçmek yerine sorunu yetkili mahkemeye usulüne uygun taşır.

İlk dosya incelemesinde hangi belgeler görülür?
İddianamenin tamamı, önceki ifadeler, suçlamayla ilgili tutanaklar, görüntü ve teknik raporlar, tanık beyanları ve tensip kararları bir araya getirilir. Sanık sayısı ve suç sayısı fazla ise kişiye ilişkin bölümler ayrılır. Savunma yalnız iddianamenin son sayfasındaki maddeler üzerinden kurulmaz.
| Hazırlık | Belirlenmesi gereken bilgi |
|---|---|
| Tebligat | İddianame, çağrı ve gerçek bildirim tarihi |
| İsnat | Fiil, tarih, yer ve kişisel rol |
| Delil | Mevcut kayıtlar, eksikler ve karşılaştırılacak belgeler |
| Duruşma | Salon, gün, saat ve katılım durumu |
| Talepler | Tanık, bilirkişi, belge ve usul başlıkları |
Dosya erişiminde kısıt veya teknik eksiklik varsa hangi belgenin görülemediği kayda geçirilir ve uygun erişim talebi hazırlanır. Görülmeyen raporun aleyhe veya lehe içeriği tahminle yazılmamalıdır. İddianamenin kavramsal incelemesi için suçlama incelemesi yazısı tamamlayıcıdır.
Tanık ve diğer savunma delillerini önceden istemek
CMK m.177’de sanığın tanık veya bilirkişi daveti ve savunma delili talebini, ilgili olayları göstererek duruşmadan en az beş gün önce sunması düzenlenir. Talepte kişinin bilgileri, hangi olguyu bildiği ve çağrılmasının neden gerekli olduğu belirtilir. Sadece tanık adını yazmak, araştırılacak konuyu açıklamayabilir.
Bu düzen, geç bildirilen her delilin otomatik reddedileceği şeklinde okunmamalıdır. CMK m.207 uyarınca geç bildirim tek başına ret nedeni değildir. Buna rağmen ulaşılabilir belgelerin ve bilinen tanıkların erken gösterilmesi, işlemlerin yetişmesi ve savunmanın etkili yürütülmesi açısından önemlidir.
Hazır bulunma, mazeret ve müdafi
Avukatın bulunması sanığın bütün duruşmalardan kendiliğinden bağışık olduğu anlamına gelmez. Hazır bulunma, sorgu ve bağışık tutma CMK m.193–196 ve ilgili özel hükümlere göre değerlendirilir. Çağrının uyarıları ve mahkemenin mevcut kararları okunmalıdır.
Sağlık veya başka gerçek engel varsa mazeret güncel belgeyle açıklanır. Mazeret dilekçesinin sunulması kabul edildiğini göstermez; karar takip edilir. Tercüman, iletişim desteği veya özel usul ihtiyacı da mümkün olduğunca önceden belirtilir. Duruşmaya getirilecek kimlik ve asıl belgeler hazırlanır.
İlk oturum için kısa çalışma listesi
Dosya incelendikten sonra olay kronolojisi, önceki anlatımla farklılıklar, belirlenecek usul meseleleri ve somut delil talepleri kısa listede toplanabilir. Sorgu öncesinde ele alınması gereken yetki itirazı gibi konular geciktirilmemelidir. Hukuki sonucu etkileyebilecek talep sözlü sunulacaksa tutanakta görünmesi de takip edilir.
İlk duruşmanın mutlaka karar günü veya yalnız formalite olduğu düşünülmemelidir. Dosyanın kapsamına göre sorgu, tanık, delil ve diğer işlemler yapılabilir. Yazılı savunma, işlem sırasında kişinin açıklama ve haklarının yerine her durumda geçmez.
Metin hazırlığı sanık savunması; oturum sonrası takip duruşma ve ara kararlar yazısında ele alınır. Genel kapsam İddianame ve Ceza Davası sayfasındadır.
Sık sorulan sorular
İddianamenin kabulü mahkûmiyet mi?
Hayır. Davanın açılması ve kovuşturmanın başlamasıdır.
Avukatım giderse benim gitmem gerekmez mi?
Bu sonuç otomatik değildir. Hazır bulunma ve bağışık tutma koşulları kontrol edilmelidir.
SMS ile duruşmayı öğrenmek tebligat mı?
Ek bilgilendirme ile çağrıya bağlı hukuki sonuçlar aynı kabul edilmez; somut bildirim incelenir.
Tanık önceden bildirilmeli mi?
CMK m.177’deki hazırlık düzeni gözetilir. Geç bildirim ise tek başına otomatik ret sonucu değildir.
Mazeret dilekçesi verince kabul edilmiş olur mu?
Hayır. Mahkemenin değerlendirmesi ve kararı takip edilmelidir.
Mevzuat ve kaynaklar
Mevzuat kontrolü: 15 Ekim 2026. Genel bilgilendirmedir; özel hükümler, olay ve karar tarihleri ile dosya belgeleri birlikte değerlendirilir.

