
Ceza Hukuku · Av. Emre Taş
Tutuklama Kararına ve Tutukluluğun Devamına İtiraz
Tutuklama ve devam kararına itiraz: iki haftalık genel süre, karar gerekçesine cevap, başvuru mercii, ekler ve inceleme sonrası takip.
Ön Görüşme Formuİtirazın konusu ilk karar mı, devam kararı mı?
Tutuklamaya itiraz, verilmiş özgürlük kısıtlama kararının yeniden incelenmesini ister. İlk tutuklama kararı, tutukluluğun devamı kararı ve tahliye talebinin reddi ayrı tarih ve gerekçelere sahip olabilir. Dilekçe hazırlanırken hangi karara başvurulduğu açıkça belirlenmelidir; dosyadaki bütün kararların aynı olduğu varsayılmamalıdır.
CMK m.101 ve m.104 kapsamında kararlara itiraz imkânı bulunur. İtiraz, belirli kararın dayanaklarını ele alır. Buna karşılık güncel delil ve gereklilik üzerinden yeni salıverilme talebi tahliye talebi olarak ayrıca hazırlanabilir. Yeni talep vermek, kaçırılmış itiraz süresini kendiliğinden geri getirmez.
İki haftalık genel süre nereden başlar?
CMK m.268/1’de özel hüküm yoksa itiraz, ilgilinin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta içinde yapılır. Karar tarihi, öğrenme biçimi ve uygulanacak geçiş hükümleri değerlendirilir. Güncel düzenleme, 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar bakımından önceki usulle karıştırılmamalıdır.
Bu başlangıç, mahkûmiyet hükmüne karşı istinafta gerekçeli kararın tebliğine bağlanan başlangıçla aynı değildir. Sorguda kararın açıklanması, örneğin verilmesi ve sonraki tebligat kayıtları birlikte incelenir. “Gerekçeli belgeyi sonra alırım” düşüncesiyle başvuru takvimi kontrolsüz bırakılmamalıdır.
Son günün hesabında hafta olarak belirlenen süreye ilişkin CMK m.39, tatil günü ve başvuru şekli önemlidir. Tutuklu kişinin kanun yolu beyanına ilişkin m.263 gibi özel imkânlar da dikkate alınır. Somut takvim, dosyadaki tarih görülmeden yalnız internet örneğinden hesaplanmamalıdır.

Başvuru nereye sunulur, kim inceler?
İtiraz, kararı veren mercie dilekçeyle veya kanundaki tutanak usulüyle sunulur. Kararı veren makamın başvuruyu değerlendirmesi ile itirazı incelemeye yetkili merci farklı işlemlerdir. İlk makam yerinde görmezse kanundaki usulle yetkili mercie gönderir.
Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrol kararları için CMK m.268/3-b’de özel inceleme düzeni vardır: inceleme asliye ceza mahkemesi hâkimine aittir; sulh ceza işlerinin asliye hâkimi tarafından görüldüğü yerlerde özel kural ayrıca uygulanır. Bu nedenle “her sulh ceza kararına sıradaki sulh ceza bakar” genellemesi tutuklama konusunda doğru değildir. Kovuşturma mahkemesinin kararlarında ise o karara uygun merci belirlenir.
Kararın gerekçesi nasıl karşılanır?
CMK m.101/2; kuvvetli şüpheyi, tutuklama nedenlerini, ölçülülüğü ve adli kontrolün yetersizliğini gösteren delillerin somutlaştırılmasını ister. Dilekçede bu başlıklar ayrı cevaplandırılır. Kararda genel ifadeler bulunduğu ileri sürülüyorsa hangi kişi veya delil yönünden değerlendirme yapılmadığı gösterilmelidir.
| Karar bölümü | İtirazda sorulacak soru |
|---|---|
| Kuvvetli şüphe | Hangi delil kişinin hangi davranışını gösteriyor? |
| Kaçma veya baskı riski | Somut olay ve güncel durum açıklanmış mı? |
| Delillerin durumu | Toplanmış deliller ve gelişmeler dikkate alınmış mı? |
| Ölçülülük | Tedbirin süresi ve kişisel koşullar değerlendirilmiş mi? |
| Alternatif önlem | Adli kontrolün neden yetmeyeceği açıklanmış mı? |
Devam kararında ilk günün gerekçesinin tekrar edilmesi kadar geçen sürede nelerin değiştiği de önemlidir. Tanıkların dinlenmesi, kayıtların toplanması veya raporun gelmesi, belirli tutuklama nedenlerini yeniden tartışmaya açabilir. Her gelişmenin otomatik tahliye sağlayacağı ileri sürülmeden, tedbir ihtiyacına etkisi gösterilir.
Ekler ve sonuç istemi
İtiraz edilen karar, sorgu veya duruşma tutanağı, öğrenme bilgisi, ilgili yeni raporlar ve kişisel koşulları gösteren belgeler hazırlanır. Eklerin hangi iddiaya cevap verdiği belirtilir. Kararın kaldırılması ve salıverilme, gerekiyorsa daha hafif tedbir uygulanması gibi talepler açık sırayla sunulur.
Başvurunun kaydı, ilgili mercie iletilmesi ve sonucunun dosyaya işlenmesi izlenir. İtiraz etmek kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Ret sonrasında kullanılabilecek yollar, yeni karar ve dosyanın aşamasına göre ayrıca değerlendirilir; aynı gerekçesiz metni sürekli göndermek etkili takip yerine geçmez.
Temel çerçeve Tutuklama ve Adli Kontrol rehberinde; hukuki yardımın aşamaları Sorgu, Tutuklama ve Tahliye sayfasında açıklanır.
Sık sorulan sorular
İtiraz süresi her zaman yedi gün mü?
Güncel genel kural iki haftadır. Karar tarihi, özel hüküm ve geçiş düzenlemeleri kontrol edilmelidir.
İtiraz doğrudan üst mahkemeye mi verilir?
CMK m.268 uyarınca kararı veren mercie sunulur; inceleme yetkisi ayrı belirlenir.
Devam kararına ayrıca itiraz edilebilir mi?
Kararın niteliğine uygun başvuru yapılabilir. İtiraz konusu ve öğrenme tarihi ayrıca belirlenmelidir.
Başvuru tutukluluğu otomatik durdurur mu?
Hayır. Uygulama ve başvuru sonucundaki karar takip edilmelidir.
Süre geçerse artık tahliye istenemez mi?
Yeni tahliye talebi ayrı haktır. Bu hak geçmiş karara ilişkin itiraz süresini yeniden başlatmaz.
Mevzuat ve kaynaklar
Mevzuat kontrolü: 15 Ekim 2026. Genel bilgilendirmedir; özel hükümler, olay ve karar tarihleri ile dosya belgeleri birlikte değerlendirilir.

