Kolluk ve Savcılık İfadesine Hazırlık

Ceza Hukuku · Av. Emre Taş

Kolluk ve Savcılık İfadesine Hazırlık

İfadeye gitmeden önce çağrının ve sıfatın doğrulanması, olayın tarih sırasına konulması, belgelerin hazırlanması ve müdafiyle değerlendirme yapılması.

Ön Görüşme Formu

Av. Emre Taş · Eskişehir · Güncelleme: 15 Ekim 2026

İfadeye gitmeden önce hangi bilgiler netleştirilmeli?

Kolluk ve savcılık ifadesine hazırlık, önce hangi dosyada ve hangi sıfatla çağrıldığınızı anlamakla başlar. İfade alınacak yer, gün, saat, birim ve dosya numarası mümkün olduğunca doğrulanmalıdır. “Bir konu soracağız” denilmesi, işlemin hukuki niteliğini tek başına açıklamaz. Çağrı belgesi varsa üzerindeki bilgileri saklayın; telefon bildirimi varsa arayanın bildirdiği birimi resmî iletişim kanalından teyit edin.

CMK m.145, ifade veya sorgu için çağrıda çağrılma nedeninin belirtilmesini ve gelmemenin sonuçlarının bildirilmesini düzenler. Telefonla haber verilmesi ile kanunun aradığı biçimdeki çağrı aynı şey olmayabilir; buna karşılık her telefon bildirimini yok saymak da uygun değildir. Çağrının biçimi, tebliğ durumu ve dosyada ayrıca bir karar bulunup bulunmadığı birlikte incelenir.

Para transferi, banka şifresi veya uzaktan erişim uygulaması talebi ifade hazırlığının parçası değildir. Kimlik ve dosya bilgilerini doğrulanmamış arayanlara veya mesaj bağlantılarına göndermeden önce ilgili birimle güvenilir kanaldan iletişim kurun.

Şüpheli, tanık ve müşteki sıfatı neden önemli?

Şüpheli, suç işlediği şüphesi altında bulunan kişidir; tanık olayla ilgili bilgisine başvurulan kişidir. Müşteki ise şikâyetçi konumundadır. Bu sıfatların hak ve yükümlülükleri aynı değildir. Şüphelinin suçlama hakkında açıklama yapmama hakkı, tanığın bütün sorulara hiçbir gerekçe göstermeden cevap vermeyebileceği anlamına gelmez. Tanıklıkta kanuni çekinme nedenleri ayrıca değerlendirilir.

Bir olayda iki sıfat bir arada bulunabilir. Örneğin karşılıklı tehdit iddiasında kişi hem şikâyetçi hem şüpheli olarak dinlenebilir. Yalnız şikâyetini anlatacağını düşünerek hazırlık yapmak, kendisine yöneltilen iddiayı gözden kaçırmasına yol açabilir. Tutanakta hangi fiil bakımından hangi sıfatın kullanıldığı kontrol edilmelidir.

Tanık olarak çağrılan kişiye kendisini suçlayabilecek sorular yöneltilmesi hâlinde CMK m.48 kapsamındaki cevap vermekten çekinme güvencesi önem kazanır. Bu husus ile şüpheli olarak susma hakkı birbirinden ayrılmalı; sıfat değişikliği ihtimali müdafiyle ele alınmalıdır.

İfade öncesinde avukatla belge ve tutanak incelemesi

Olay notu nasıl hazırlanır?

İfade öncesi kişisel çalışma notunda, olayları tarih ve saat sırasıyla yazmak yararlıdır. Her kayda bilginin kaynağını ekleyin: bizzat gördüğünüz bir davranış mı, mesajda okuduğunuz bir bilgi mi, yoksa başka bir kişinin anlattığı bir durum mu? Hatırlamadığınız bir saati tahminle doldurmak yerine yaklaşık olduğunu veya bilinmediğini belirtin.

Çalışma notuNe yazılır?Kaçınılacak hata
OlayKim, ne zaman, nerede, ne yaptı?Yorumu gözlem gibi sunmak
Bilgi kaynağıDoğrudan gözlem, belge veya başkasından duyumDuyumu kesin bilgi saymak
BelgeKayıt türü, tarih ve bulunduğu yerBelgenin bağlamını kesmek
Eksik hususAraştırılması gereken soruBoşluğu varsayımla tamamlamak

Bu not, ezberlenip aynen okunacak bir savunma metni olmak zorunda değildir. Amaç çelişki üretecek bir kurgu değil, kişinin hatırladığı olguların düzenlenmesidir. Notun tamamının dosyaya sunulması gerekip gerekmediği, içerdiği kişisel bilgiler ve savunma bakımından önemi değerlendirilerek belirlenir.

Hangi belgeler ve kayıtlar hazırlanmalı?

Çağrı veya tebligat, önceki ifade tutanakları, ilgili sözleşmeler, ödeme kayıtları, mesajlar ve varsa olayla bağlantılı raporlar bir araya getirilebilir. Belgeleri tarihine ve kaynağına göre ayırın. Birden fazla ekran görüntüsü varsa iletişimin öncesi ve sonrasını kaybetmeden asıl kaydı koruyun. Cihazdaki verileri değiştirmeyin; başkasının hesabına izinsiz erişerek delil toplamaya çalışmayın.

Örneğin bir ödeme uyuşmazlığında yalnız banka dekontu yeterli açıklamayı sağlamayabilir. Ödemenin nedeni, önceki yazışma, teslim veya hizmet kaydı ve tarafların sonraki davranışları birlikte anlam kazanır. Hangi belgenin hangi iddiaya cevap verdiği kısa bir listede gösterilebilir.

Belgenin elinizde bulunması, her durumda dosyaya sunulmasının doğru olduğu anlamına gelmez. Kaynağı, hukuka uygun elde edilip edilmediği, bütünlüğü ve ilgisi değerlendirilmelidir. Dosyayla ilgisiz üçüncü kişi verilerini gereksiz biçimde çoğaltmak yerine somut ihtiyacı karşılayan belgeler seçilir.

Lehe delil talebi nasıl somutlaştırılır?

CMK m.147, şüpheliye şüpheyi giderebilecek somut delillerin toplanmasını isteme ve lehindeki hususları ileri sürme imkânı tanır. “Kameralara bakılsın” demek yerine yer, tarih aralığı, kameranın olası sahibi ve kaydın hangi olguyu açıklayacağı belirtilmelidir. Tanık bakımından da kişinin hangi olaya doğrudan tanık olduğu açıklanmalıdır.

Örneğin belirli bir saatte başka bir işyerinde bulunulduğu ileri sürülüyorsa o işyerinin kayıtları, çalışma çizelgesi ve doğrudan bilgisi olan kişiler belirlenebilir. Bir kayıt henüz görülmemişse “kesin olarak beni doğruluyor” denilmemeli; ilgili zaman dilimindeki hareketi gösterebileceği için araştırılması istenmelidir.

Silinme ihtimali bulunan kayıtlar bakımından gecikme önemlidir. Koruma ve temin talebinin tarihinin, sunulduğu merciin ve eklerinin izlenmesi gerekir. Başvurunun yapılmış olması, kaydın mutlaka bulunduğu veya dosyaya geldiği anlamına gelmez; sonuç takip edilmelidir.

Müdafiyle ön görüşmede neler ele alınır?

Ön görüşmede isnat, ulaşılabilen dosya bilgileri, önceki açıklamalar ve mevcut belgeler birlikte değerlendirilir. Suçlama hakkında açıklama yapılıp yapılmayacağı, bilinmeyen bir konuya nasıl yaklaşılacağı ve hangi delillerin isteneceği somut dosyaya göre ele alınır. Genel bir internet metni herkes için aynı savunma tercihini belirleyemez.

Sağlık sorunu, düzenli ilaç kullanımı, işitme veya konuşma güçlüğü, Türkçe anlama ihtiyacı ve çocukluk durumu erkenden bildirilmelidir. Bunlar yalnız görüşmenin rahat yürütülmesiyle değil, işlemin güvenceleriyle ilgilidir. Avukatın dosyaya erişiminde sorun varsa müdafiyle görüşme ve dosya inceleme kuralları ayrıca değerlendirilir.

Önceki ifadedeki gerçek bir hata veya unutulan olay avukata açıkça anlatılmalıdır. Açıklamayı sırf önceki metinle uyumlu göstermek için yanlış bilgide ısrar edilmemelidir. Düzeltmenin nedeni ve bunu destekleyen belgeler birlikte ele alınır.

İfade günü, mazeret ve son kontrol

Kimlik, çağrı belgesi, gerekli belgelerin düzenli örnekleri ve müdafiye ulaşılabilecek iletişim bilgileri hazır tutulabilir. Belgelerin asıllarını sunmak gerekiyorsa teslimin nasıl kayda alınacağı değerlendirilmelidir. Çok sayıda dağınık görsel yerine numaralı belge listesi, hangi kaydın sunulduğunu izlemeyi kolaylaştırır.

İfade tarihinde hastane yatışı gibi gerçek bir engel bulunuyorsa mazeret ilgili makama gecikmeden bildirilmeli ve belgelenmelidir. Mazeret gönderilmiş olması, kabul edildiği veya çağrının kaldırıldığı anlamına gelmez. Avukatla görüşmek istemek de çağrıya uymama izni vermez; geçerli karar ve çağrıların sonuçları ayrıca değerlendirilir.

İşlem başladığında hazırlık aşaması tamamlanır; sorular, cevaplar, talepler ve tutanak kontrolü öne çıkar. Bu aşamayı İfade Sırasında Müdafi Yardımı yazısında; hizmetin bütünüyle ilişkisini İfade, Yakalama ve Gözaltı sayfasında bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

İfadeye giderken hazır bir savunma metni ezberlemeli miyim?

Hayır. Olayları ve belgeleri düzenlemek yararlıdır; ezberlenmiş veya gerçeğe aykırı anlatı hazırlamak doğru değildir. Bilginizin kaynağını ve hatırlama sınırınızı ayırın.

Dosya numarasını bilmiyorsam hazırlık yapamaz mıyım?

Eldeki çağrı, birim, tarih ve olay bilgileriyle başlanabilir. Dosya ve sıfatın doğrulanması için ilgili makamla iletişim kurulur.

Mesajları yalnız ekran görüntüsü olarak götürmek yeterli mi?

Her olayda yeterli olmayabilir. Asıl iletişimi, tarihleri ve bağlamı koruyun; kayıtların nasıl sunulacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

Tanık ve şüpheli için aynı hazırlık yapılır mı?

Olay ve belgeler incelenir; ancak hak ve yükümlülükler farklıdır. Tanıklıktan veya soruya cevap vermekten çekinme ile şüphelinin susma hakkı ayrılmalıdır.

Mazeret gönderince ifade tarihi otomatik ertelenir mi?

Hayır. Mazeretin ilgili makamca değerlendirilmesi ve işlemin nasıl sürdürüleceğinin öğrenilmesi gerekir.

Mevzuat ve kaynaklar

Mevzuat kontrolü: 15 Ekim 2026. Açıklamalar genel bilgilendirme içindir; olayın belgeleri, tarihleri ve özel hükümleri birlikte değerlendirilir.

Yukarı Çık