
Ceza Hukuku · Av. Emre Taş
Soruşturmada Eksik Delillerin Toplanması Talebi
Soruşturma bitmeden eksik delil nasıl istenir? Kamera, banka, tanık ve teknik inceleme taleplerini kaynak, tarih ve ispat konusu ile hazırlama.
Ön Görüşme FormuEksik delil talebi karar verilmeden neyi amaçlar?
Soruşturmada eksik delillerin toplanması talebi, olayın aydınlatılması için henüz yapılmamış belirli araştırmayı gösterir. Amaç savcılığa mümkün olan her işlemi sıralamak değil, kamu davası veya takipsizlik değerlendirmesini etkileyebilecek somut eksikliği açıklamaktır. Delilin nerede bulunduğu ve hangi olguyu göstereceği birlikte yazılmalıdır.
CMK m.160, savcının maddi gerçeğin araştırılması ve adil yargılama için şüphelinin lehine ve aleyhine delilleri toplama görevini düzenler. Bu çerçevede şüpheli ve müdafi kadar mağdur veya vekili de belirli araştırmalara ilişkin taleplerini sunabilir. Başvurunun içeriği, kişinin dosyadaki sıfatı ve mevcut kayıtlara göre şekillenir.
“Araştırılsın” demek yerine ispat sorusu kurmak
Önce hangi olay bilgisinin eksik olduğu belirlenir: kişinin belirli saatte nerede bulunduğu, ödeme hareketinin sebebi, konuşmanın bütünü veya tanığın doğrudan ne gördüğü. Ardından bu soruyu cevaplayabilecek kaynak gösterilir. Kaynak ile ispat konusu arasındaki bağ kurulmadan yapılan geniş talep gereksiz veya belirsiz kalabilir.
Örneğin “bütün kamera kayıtları toplansın” yerine olay yeri, görüş açısı, tarih ve makul zaman aralığı açıklanır. Kamera sahibinin veya muhatap kurumun bilinen bilgileri eklenir. Tam yer veya saat bilinmiyorsa bu belirsizlik dürüstçe belirtilir; tahmin kesin bilgi gibi sunulmaz.
| Delil kaynağı | Somutlaştırılacak bilgi |
|---|---|
| Kamera | Yer, tarih, zaman aralığı ve gösterilecek hareket |
| Banka | İşlem tarihi, tutar, hesap bilgisi ve araştırılan bağlantı |
| Tanık | Kimlik/erişim bilgisi ve doğrudan bildiği olay |
| Dijital inceleme | Belirli cihaz/kayıt ve cevaplanacak teknik soru |
| Kurum belgesi | Belgeyi tutan birim, kayıt türü ve dönem |

Kaybolma riski ve öncelik nasıl açıklanır?
Bazı kayıtlar teknik veya kurumsal nedenlerle uzun süre saklanmayabilir. Gerçek bir kaybolma riski varsa bunun nedeni ve hangi kaynağın öncelikle korunması gerektiği belirtilir. Bütün kurumlar için aynı saklama süresi varsayılmamalıdır. Kaydın hâlen var olup olmadığı ve yetkili makam aracılığıyla nasıl temin edileceği araştırılır.
Talep, başkasının hesabına izinsiz erişilmesi veya özel kayıtların hukuka aykırı yolla ele geçirilmesi anlamına gelmez. Kişinin elinde bulunan kaydın korunması ile bir kurumdan yargısal yolla veri istenmesi farklıdır. İlk saklama ve sunma düzeni için delillerin korunması ve sunulması yazısı okunabilir.
Lehe ve aleyhe delillerin birlikte değerlendirilmesi
Talepte dosyadaki mevcut bulgu saklanmadan, neden yeterli olmadığı veya hangi bağlamın eksik kaldığı anlatılır. Bir konuşmanın yalnız belirli mesajları dosyadaysa önceki ve sonraki bölümün neden belirleyici olabileceği gösterilir. Kaydın tamamının mutlaka lehe çıkacağı peşinen ileri sürülmemelidir.
Çelişen tanık beyanlarında yalnız yeni tanık adı vermek yerine hangi çelişkinin giderilmesi gerektiği yazılır. Teknik raporda eksik veri varsa bilirkişiye yöneltilecek soru belirlenir. Hukuki sonuca uzman karar veriyormuş gibi “suçsuzluğu raporlasın” talebi yerine, uzmanlığın cevaplayabileceği teknik husus sorulur.
Dilekçenin ve eklerin düzeni
Dilekçede soruşturma numarası, başvuranın sıfatı, kısa olay bağlantısı, eksik işlem, delil kaynağı ve açık sonuç talebi bulunur. Birden fazla araştırma isteniyorsa her biri ayrı numaralandırılır. Eklerin adları ve hangi talebi destekledikleri gösterilir. Daha önce aynı istem sunulduysa tarihi ve verilen cevap belirtilir.
Belge sunmakla yeni belge getirtilmesini istemek ayrılır. Eldeki kayıt ek yapılabilir; kurumdan alınacak kayıt için muhatap ve kapsam yazılır. Gereğinden geniş kişisel veri istemek yerine soruşturulan olayla bağlantılı aralık ve içerik tarif edilir. Gizlilik ve erişim sınırlamaları varsa hukuka uygun başvuru yolu kullanılır.
Talebin sonucu ve soruşturmanın kapanması
Başvurunun dosyaya alındığı, ilgili yazının çıkarıldığı, cevabın geldiği ve araştırmanın gerçekten istenen soruya karşılık verip vermediği takip edilir. Bir kurumdan “kayıt bulunamadı” cevabı gelmesiyle hiç araştırma yapılmamış olması farklıdır. Cevap yanlış tarih veya yanlış birim üzerinden verilmişse somut düzeltme istenebilir.
KYOK verilmişse artık sadece eski araştırma dilekçesini yinelemek yerine karar ve tebliğ tarihi değerlendirilir. Süreli yol KYOK kararına itiraz; mahkeme aşamasındaki araştırma ise keşif ve ek delil talepleri yazısının konusudur. Genel süreç Soruşturmanın Sonuçlandırılması sayfasındadır.
Sık sorulan sorular
Şüpheli lehine delil toplanmasını isteyebilir mi?
Evet. İlgili kaynak ve ispat konusu somutlaştırılarak dosyaya uygun talep sunulabilir.
Delilin kesin lehe olacağını bilmek gerekir mi?
Hayır. Bilinmeyen sonuç garanti edilmez; araştırmanın hangi soruyu açıklayacağı gösterilir.
Her kamera aynı süreyle kayıt tutar mı?
Böyle bir kabul yapılmamalıdır. Kaynak ve teknik koşullar doğrulanır, kaybolma riski varsa açıklanır.
Talep vermek soruşturmanın kapanmasını otomatik durdurur mu?
Hayır. Dosyanın aşaması ve verilen kararlar ayrıca takip edilmelidir.
KYOK sonrası aynı dilekçe yeterli mi?
Karara itirazın süresi ve şartları ayrı incelenir. Önceki araştırma talebi bunun yerine kendiliğinden geçmez.
Mevzuat ve kaynaklar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — Adalet Bakanlığı
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — Adalet Bakanlığı
Mevzuat kontrolü: 15 Ekim 2026. Genel bilgilendirmedir; özel hükümler, olay ve karar tarihleri ile dosya belgeleri birlikte değerlendirilir.

