Veraset İlamı Nasıl Alınır?
Veraset ilamı, mirasçıların kim olduğunu ve miras paylarını gösteren mirasçılık belgesidir.
Noter veya sulh hukuk mahkemesi yolu, nüfus kayıtları ve başvurunun özelliklerine göre değerlendirilir.
Bir bakışta veraset ilamı
Belge almak için bütün mirasçıların bir araya gelmesi gerekmez. Belge; tapu, banka ve diğer miras işlemlerinde hak sahipliğini ortaya koyar. e-Devlet’te belge sorgulama, ilk kez mirasçılık belgesi düzenlenmesiyle aynı işlem değildir. Veraset ilamında evlerin, hesapların ve borçların eksiksiz bir dökümü bulunmaz.
01 · Belgenin işlevi
Veraset ilamı nedir, ne işe yarar?
Günlük dilde veraset ilamı denilen belgenin Türk Medeni Kanunu’ndaki adı mirasçılık belgesidir. TMK m. 598 uyarınca düzenlenen bu belge, kişinin mirasçı sıfatını ve payını ispatlamaya yarar. Miras hakkını ilk defa belge oluşturmaz: kanundaki istisnalar saklı kalmak üzere miras, ölümle birlikte bir bütün olarak mirasçılara geçer (TMK m. 599).
Tapuda miras intikali, bankadaki hakların belirlenmesi, araç ve şirket paylarına ilişkin işlemler, devam eden davalarda mirasçıların saptanması gibi pek çok konuda belgeye ihtiyaç duyulur. Ancak belgenin varlığı, bu işlemlerin her birinin bütün şartlarının yerine geldiği anlamına gelmez.
Kim mirasçı, payı ne?
Mirasçılık sıfatı ve pay oranı gösterilir. Malvarlığı listesi veya paylaşma sözleşmesi değildir.
Kayıt kimin adına?
Hak sahipliği tapu ve diğer ilgili kayıtlara yansıtılır. Her malın ayrı işlem koşulları vardır.
Hangi mal kime kalacak?
Mirasçılar arasında mal ve değerlerin bölüşülmesi ele alınır. Miras paylaşımı rehberi →
Dayanak: TMK m. 598–599, 640 ve 676.
02 · Başvuru yolu
Veraset ilamı noterden mi, mahkemeden mi alınır?
Noterlik ve sulh hukuk mahkemesi, kanunun tanıdığı iki başvuru yoludur. Mahkemeye başvurmak için önce noterden ret alınması şart değildir. Noterlik, yasal mirasçılığı kayıtlar üzerinden belirleyebilir; tanık, bilirkişi veya başka bir yargısal inceleme gerektiren sorunu çözemez.
| Konu | Noterlik | Sulh hukuk mahkemesi |
|---|---|---|
| Uygun dosya | Yasal mirasçılığın yeterli nüfus kayıtlarıyla saptandığı, yargılama gerektirmeyen dosya. | Doğrudan belge talebi; eksik kayıt, yabancılık unsuru veya yargısal araştırma gereken dosya. |
| İnceleme | Nüfus kayıtları ve ilgili resmî belgeler üzerinden. | Resmî kayıtlar; gerektiğinde diğer deliller, tanık ve bilirkişi incelemesi. |
| Başvuru | Sözlü veya yazılı talep tutanağa geçirilir. | Mirasbırakan, ölüm bilgisi, mirasçılık bağı ve talebi açıklayan dilekçe ile. |
| Bütün mirasçılar gelmeli mi? | Hayır; bir mirasçı başvurabilir. | Çekişmesiz belge talebinde bütün mirasçıların birlikte başvurması gerekmez. |
| Belgenin işlevi | Mirasçılık sıfatını ve payları gösterir. | Aynı temel ispat işlevini görür; ayrıca mal paylaşımı kararı değildir. |
| Sonuçlanma | Kayıtlar yeterliyse kısa sürede sonuçlanabilir. | Kayıtların toplanmasına, araştırmaya ve mahkemenin iş yüküne bağlıdır. |
Noterin belge düzenleyememesi tek başına miras hakkının bulunmadığını göstermez. Sorun çoğu zaman nüfus kaydının yeterliliği veya noter yetkisinin sınırıdır. Mahkeme yolunda ihtiyaç duyulan araştırma ayrıca değerlendirilir.
Dayanak: TMK m. 598; Noterlik Kanunu m. 71/A–71/B; 4 Ekim 2011 tarihli Yönetmelik m. 4–5 ve 10.
03 · Hak sahipleri ve temsil
Veraset ilamını kimler alabilir?
Yasal mirasçılardan biri kendi başına mirasçılık belgesi talep edebilir. Bunun için diğer mirasçıların imzası, onayı veya her birinden alınmış vekâletname aranmaz. Başvuran kişi, yalnız kendisini gösteren bir belge almış olmaz; mirasçılık ilişkisine göre bütün hak sahiplerinin ve paylarının belirlenmesi gerekir.
Avukat aracılığıyla takipte başvuran mirasçının uygun vekâletnamesi incelenir. Avukatın bir mirasçıyı temsil etmesi, diğer mirasçılar adına satış veya paylaşma yetkisi vermez. Küçük ya da kısıtlı mirasçının temsili ise velayet, vesayet ve somut işlemde çıkar çatışması bulunup bulunmadığına göre ayrıca değerlendirilir.
Her akraba mirasçı değildir; mirasçılık sırası, sağ kalan eş ve diğer hak sahipleri birlikte ele alınır. Eş ve çocukların paylarına ilişkin ayrıntılı örnekler anne veya baba vefatında miras payları yazımızdadır.
Mirasçı olmayan bir kişinin, örneğin alacaklının, belge istemesi farklıdır. Hukuki yararın ve gerektiğinde mahkeme veya icra dosyasından alınan yetkinin değerlendirilmesi gerekir. Akrabalık merakı veya başkasının aile bilgilerini öğrenme isteği başlı başına talep hakkı vermez.
Dayanak: TMK m. 495–501 ve 598; HMK m. 52, 71, 114/1-h; ilgili hâllerde İİK m. 94 ve 121.
04 · Belge hazırlığı
Veraset ilamı için gerekli belgeler nelerdir?
Her dosyaya aynı evrak listesini uygulamak doğru değildir. Elektronik ortamda temin edilebilen kayıtlarla, başvuranın sunması gereken özel belgeler ayrılır. Hukuki değerlendirmede aşağıdaki bilgi ve kayıtlar önem taşır.
| Bilgi veya belge | Neden incelenir? |
|---|---|
| Başvuranın kimliği | Kimlik ve başvuru sıfatının doğrulanması için. |
| Mirasbırakanın kimlik ve ölüm bilgisi | Doğru kişinin kaydına ulaşılması ve mirasın açıldığı tarihin belirlenmesi için. |
| Nüfus ve aile kayıtları | Eş, çocuklar, önceki ölümler ve mirasçılık zincirinin belirlenmesi için; kayıtlar ilgili makamca elektronik ortamda veya yazışmayla temin edilebilir. |
| Mahkeme başvurusunda dilekçe | Talebin, mirasçılık bağının, bilinen kayıt sorunlarının ve delillerin açıklanması için. |
| Vekâletname veya temsil belgesi | Avukat, veli ya da vasi aracılığıyla işlemde temsil yetkisinin değerlendirilmesi için. |
| Varsa önceki mirasçılık belgeleri ve kararlar | Sonraki ölümler, ret, feragat, nüfus düzeltmesi veya vasiyetname gibi özel durumların karşılaştırılması için. |
| Yabancı resmî belgeler | Yurt dışı ölüm ve aile kayıtları için; belgenin niteliğine göre tercüme ve tasdik/apostil koşulları ayrıca incelenir. |
Ölüm nüfus kaydına işlenmemişse veya ad, soyad, doğum tarihi gibi bilgiler birbirini tutmuyorsa standart bir belge talebi yeterli olmayabilir. Belgenin alınması ile nüfus kaydının düzeltilmesi ayrı hukuki ihtiyaçlardır. Eski aile kayıtlarında önceki vefatlar ve soybağı bağlantıları, birden fazla kuşak üzerinden araştırılabilir.
Dayanak: TMK m. 7, 39 ve 598; HMK m. 119 ve 385; Yönetmelik m. 4; nüfus kaydı uyuşmazlıklarında 5490 sayılı Kanun m. 35–36.
05 · Yargısal inceleme
Mahkemeden veraset ilamı nasıl alınır?
Çekişmesiz mirasçılık belgesi talebinde görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Talep, kural olarak hasımsızdır; belge almak için diğer mirasçılara mutlaka dava yöneltilmesi gerekmez. Mahkeme, ölüm ve mirasçılık bağını ortaya koyan kayıtları inceler; ihtiyaç varsa eksik kayıtları getirterek araştırmayı tamamlar.
Yetki bakımından HMK m. 384, kanunda aksi öngörülmedikçe talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesini yetkili kabul eder. HMK m. 11/3 de mirasçılık belgesinin iptali ve yeni belge verilmesine ilişkin davalarda mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesine yer verir. Bu nedenle sırf belge talebi, yalnız mirasbırakanın son yerleşim yerinde yapılabilen bütün miras davalarıyla aynı şekilde değerlendirilmez.
Ölüm kaydı ve mirasçılık bağı
Nüfus kayıtları, temsil ve özel durumlar birlikte değerlendirilir.
Noterlik yolu
Yetki koşulları varsa belge düzenlenebilir. Doğrudan mahkeme yolu da açıktır.
Mahkeme yolu
Eksik kayıtlar, yabancılık veya delil ihtiyacı yargısal incelemeyle ele alınır.
Mahkeme sürecinde her dosyada mutlaka tanık dinlenmesi veya aynı sayıda duruşma yapılması söz konusu değildir. Nüfus kayıtları yeterli değilse delil ihtiyacı dosyaya göre değişir. Hak sahipliğine yönelik gerçek bir uyuşmazlıkta ise çekişmesiz belge talebiyle, hasımlı iptal veya başka bir davanın ayrımı yapılmalıdır.
Dayanak: TMK m. 598; HMK m. 11/3, 382/2-c-6, 383–385.
06 · Dijital sorgulama
e-Devlet’ten veraset ilamı alınır mı?
e-Devlet Kapısı’nda Adalet Bakanlığı ve Türkiye Noterler Birliği tarafından sunulan ayrı “Veraset İlamı Sorgulama” hizmetleri bulunur. Bunlar, erişim yetkisi ve sistem kapsamı içindeki mevcut belgelere ilişkin sorgulama hizmetleridir. Henüz düzenlenmemiş bir mirasçılık belgesinin sırf sorgulama yapılmasıyla oluşturulduğu düşünülmemelidir.
Mahkeme kaynaklı belge
Noterlik kaynaklı belge
Bir belgenin ekranda görünmemesi, miras hakkının bulunmadığını veya o kişi adına hiçbir belge düzenlenmediğini tek başına kanıtlamaz. Eski belgeler, kayıt kapsamı ve başvuranın belgeyle ilişkisi dikkate alınır. Görüntülenen çıktının kullanılacağı kurumun doğrulama ve belge biçimi koşulları da ayrıca kontrol edilir.
İlk belge talebi, mahkemenin elektronik başvuru kanalları ve mevcut belge sorgulaması farklı işlemlerdir. e-Devlet şifresiyle bir sorgulama ekranına girilebilmesi, her yargısal işlemin aynı ekran üzerinden yapılabildiği anlamına gelmez.
07 · Zaman ve masraf
Veraset ilamı kaç günde çıkar, ücreti ne kadardır?
Kayıtları tam ve noter yetkisine giren başvurular kısa sürede sonuçlanabilir. Buna karşılık eski nüfus kayıtları, yabancı belgeler, art arda vefatlar, kimlik uyuşmazlığı veya bilirkişi ihtiyacı bulunan dosyalara “aynı gün” ya da “kesin bir hafta” sözü verilemez. Mahkemenin iş yükü ve kurum yazışmaları da süreyi etkiler.
Noter ücreti, mahkeme gideri ve avukatlık ücreti birbirinden farklıdır. Noterlikte işlem ve suret sayısı ile yürürlükteki tarife; mahkemede başvuru harcı ve dosyanın gerektirdiği giderler dikkate alınır. Avukatlık hizmetinin kapsamı ve ücreti ayrıca belirlenir. Bu nedenle tek bir rakamın her dosya için “veraset ilamı toplam ücreti” olarak sunulması yanıltıcıdır.
Belgenin alınması için TMK m. 598’de ölümden itibaren genel bir üç aylık başvuru süresi öngörülmemiştir. Üç aylık süre, kural olarak mirasın gerçek reddiyle ilgilidir. Veraset ve intikal vergisi beyannamesi gibi diğer yükümlülüklerin ayrı süreleri vardır. Belgeyi beklemek bu süreleri kendiliğinden durdurmaz.
Dayanak: Noterlik Kanunu m. 71/B; yürürlükteki Noterlik Ücret Tarifesi ve Harçlar Kanunu; TMK m. 598, 606; 7338 sayılı Kanun m. 9.
08 · Standart başvurudan ayrılan durumlar
Yabancı mirasçı, vasiyetname veya eski nüfus kaydı varsa
Yurt dışında yaşamak ile yabancı uyruklu olmak aynı değildir
Türk vatandaşı mirasçının yurt dışında yaşaması, tek başına onun yabancı uyruklu olduğu anlamına gelmez. Bununla birlikte talebin yabancı tarafından yapılması veya yabancılık unsuru nedeniyle yargısal inceleme gerektirmesi, noterlik yolunun kapsamı dışındadır. Vatandaşlık, ölüm yeri, yabancı aile kayıtları ve uygulanacak hukuk birlikte incelenir.
MÖHUK m. 20’de mirasa uygulanacak hukuk düzenlenmiştir; Türkiye’deki taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanması gibi özel kurallar bulunur. Yabancı belgeye apostil konulması, belgedeki bütün miras paylarının Türkiye’de kendiliğinden kabul edileceği anlamına gelmez. Tercüme, tasdik, gerektiğinde tanıma ve Türkiye’de belge alınması ihtiyacı, belgenin türüne ve kullanılacağı işleme göre değerlendirilir.
Vasiyetnamede adım geçiyorsa
Atanmış mirasçı ile kendisine belirli bir mal bırakılan vasiyet alacaklısı aynı sıfatı taşımaz. TMK m. 598/2, ölüme bağlı tasarrufun ilgili kişilere bildirilmesinden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmemesi koşuluyla, sulh mahkemesince bu sıfatları gösteren belge verilmesini düzenler. Bu bir aylık dönem, yasal mirasçının her noter başvurusunda beklemesi gereken genel bir süre değildir.
Belge verilmesi, vasiyetnamenin iptaline ilişkin dava hakkını ortadan kaldırmaz. Belirli bir evin vasiyet edilmiş olması da tek başına tapunun alınmış olması anlamına gelmez; vasiyetin açılması, hak sahipliğinin belgelenmesi ve kazandırmanın yerine getirilmesi ayrı aşamalardır.
Belgenin mahkemeye teslimi, duruşma, ilgililere tebliğ ve açılma kararının sonuçları için Vasiyetnamenin Açılması ve Okunması alt sayfamızdaki açıklamalara bakabilirsiniz.
Belirli bir malın teslimi, tapu tescili veya para vasiyetinin tahsili için Vasiyet Edilen Malın Alınması – Vasiyetin Yerine Getirilmesi sayfamızdaki işlem ve dava ayrımını inceleyebilirsiniz.
Vasiyetin kişinin sağlığında hazırlanması, noter veya el yazılı şeklin seçimi ve geçerlilik koşulları için Vasiyet Bırakma – Vasiyetname Hazırlanması sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Birden fazla kuşakta vefat veya kayıt eksikliği
Dede, çocuk ve torun gibi birden fazla kişinin farklı tarihlerde vefat ettiği dosyalarda mirasçılık zinciri kurulmalıdır. Her ölüm, o tarihteki aile yapısı ve uygulanacak hukuk bakımından değerlendirilir. Eski bir mirasçılık belgesine atıf yapmak, ilgili belgedeki bütün mirasçı ve payların doğru gösterilmesi gereğini ortadan kaldırmaz.
Dayanak: TMK m. 516–517, 595–600; 4722 sayılı Kanun m. 17; MÖHUK m. 20 ve ilgili tanıma hükümleri; Yönetmelik m. 5.
09 · Belgeyi doğru okumak
Veraset ilamında hangi bilgiler kontrol edilir?
Mirasbırakanın kimliği ve ölüm tarihi, bütün mirasçıların adları, mirasçılık ilişkisi ve paylar birlikte incelenir. Payların toplamı tam miras payını karşılamalı; bir mirasçı unutulmamalı veya aynı kişi iki farklı kayıt nedeniyle iki kez gösterilmemelidir. Bir mirasçının sonradan vefatı varsa onun mirasçılık zinciri de sonraki işlem için önem kazanır.
Bir mirasçı eksikse veya pay yanlışsa
Mirasçılık belgesinin geçersizliği TMK m. 598 uyarınca her zaman ileri sürülebilir. Çekişmesiz verilen belge, mirasçılığı aksi ispatlanamayacak biçimde kesinleştirmez. Ancak uygun hukuki yol; belgenin kaynağına, yanlışlığın niteliğine ve karşı tarafla uyuşmazlık bulunup bulunmadığına göre belirlenir.
Noterlikçe verilen belgeye karşı menfaati ihlal edilenlerin sulh hukuk mahkemesine itirazı, Noterlik Kanunu m. 71/C’de özel olarak düzenlenmiştir. Hasımlı mirasçılık belgesinin iptali davası veya soybağı/nüfus kaydı davası bununla aynı işlem değildir. “Her türlü hata notere gidilerek düzeltilir” ya da “her iptal davasına sulh hukuk bakar” şeklinde genelleme yapılmamalıdır.
Önce eski belge, nüfus kayıtları, ölüm tarihleri ve önceki kararlar karşılaştırılır. Belgeye dayanılarak yapılmış tapu veya banka işlemleri varsa, bu işlemler için ayrıca talep ve süre değerlendirmesi gerekebilir.
Dayanak: TMK m. 598; HMK m. 2, 382 ve 388; Noterlik Kanunu m. 71/C; Yönetmelik m. 6.
10 · Borç ve ret hakkı
Veraset ilamı almak mirası kabul etmek midir?
Sadece mirasçılık belgesi alınması, tek başına terekeyi sahiplenme anlamına gelmez. Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 4 Haziran 2020 tarihli, 2016/13527 E., 2020/3370 K. sayılı kararında da bu ayrım vurgulanmıştır. Buna karşılık belge alındıktan sonra miras malının satılması, kendine mal edilmesi veya olağan yönetimi aşan işlemler yapılması farklı değerlendirilir.
TMK m. 610 bakımından belirleyici olan yalnız belgenin tarihi değil, mirasçının somut davranışlarıdır. Belge talebi mirasın reddi süresini durdurmaz veya yeniden başlatmaz. Belge almamış olmak da kişiyi kendiliğinden miras borçlarından korumaz.
Borçlu miras, üç aylık ret süresi ve hükmen ret ayrımı için mirasın reddi rehberimiz incelenebilir. Borç durumu belirsiz bir dosyada malvarlığı işlemlerinin ret hakkına etkisi, işlemden önce değerlendirilmelidir.
Dayanak: TMK m. 599, 605–606 ve 610; ilgili kararın kaynak bilgisi aşağıdadır.
11 · Belgeden sonraki aşama
Veraset ilamı alındıktan sonra ne yapılır?
Belge, sonraki işlemlerin başlangıç belgelerinden biridir. Önce malvarlığı ve borçların kapsamı, işlemi kimlerin yapabileceği ve mevcut süreler değerlendirilir. Her dosyada tapu, banka ve vergi işlemlerinin aynı sıra ve aynı belgelerle ilerlediği varsayılmamalıdır.
Tapu ve diğer siciller
Hak sahiplerinin kayıtlara geçirilmesi için intikal işlemleri gündeme gelir. Bir mirasçının belgeyi almış olması, diğerlerinin paylarını satmasına yetki vermez.
Banka ve malvarlığı araştırması
Belge hak sahipliğini gösterir; bütün hesapları kendiliğinden ortaya çıkarmaz. Bilgi edinme ile hesaptan ödeme alma şartları da aynı değildir.
Vergi ve borçlar
Veraset ve intikal vergisi beyannamesi, vergi ilişiği ve miras borçları ayrı değerlendirilir. Belge başvurusu bunların yerine geçmez.
Anlaşma veya dava yoluyla paylaşım
Hangi malın kime kalacağı için miras paylaşımı; uzlaşma sağlanamayan ortaklıklar için ortaklığın giderilmesi davası değerlendirilir.
Dayanak: TMK m. 599, 640, 644, 676 ve 705; 7338 sayılı Kanun m. 9 ve 17. Sonraki işlemin özel mevzuatı ayrıca uygulanır.
12 · İçtihatla açıklanan ayrımlar
Veraset ilamına ilişkin Yargıtay kararları
Aşağıdaki notlar, kararların bu sayfadaki konuya ilişkin gerekçelerini özetler. Her karar kendi olay ve talebi içinde okunmalıdır; farklı bir dosyada aynı sonucun çıkacağına ilişkin garanti değildir.
Yargıtay 14. HD · 14.02.2019 · E. 2016/18559, K. 2019/1282
Kararda, mirasçılık belgesinde bütün mirasçıların ve paylarının ayrı ayrı gösterilmesi, pay toplamının paydaya eşit olması gerektiği belirtilmiştir. Somut dosyada sağ olan bir hak sahibine pay verilmemesi nedeniyle eksikliğin giderilmesi gerektiği kabul edilerek hüküm bozulmuştur.
Uygulamadaki anlamı: Sadece başvuran kişinin doğru gösterilmesi yeterli değildir. Aile zincirinin ve bütün payların birlikte kontrolü gerekir.
Karar metninin açık erişimli yayımı →Yargıtay 20. HD · 11.10.2016 · E. 2016/7596, K. 2016/8820
İki sulh hukuk mahkemesinin yetkisizlik kararları üzerine yapılan incelemede; mirasçılık belgesi talebinin çekişmesiz yargı işi olduğu, her mirasçının oturduğu yerde bunu isteyebileceği ve kesin yetki kuralı bulunmadığı açıklanmıştır. Yetki itirazı da bulunmayan olayda ilk başvurulan mahkeme yargı yeri olarak belirlenmiştir.
Uygulamadaki anlamı: Belge talebi, mirasın paylaşılması gibi başka davaların yetki kurallarıyla karıştırılmamalıdır.
Karar metninin açık erişimli yayımı →Yargıtay 14. HD · 04.06.2020 · E. 2016/13527, K. 2020/3370
“Mirasçılık belgesi alınması terekeyi sahiplenmek anlamına gelmemektedir.”
Kararın bu tespiti, belge alma işlemiyle miras mallarını sahiplenme davranışının ayrılması gerektiğini gösterir. Belge alındıktan sonra yapılan işlemler ve mirasın reddi koşulları ayrıca incelenir.
Karar künyesi ve yayımlanan gerekçe bölümü →Kararlar tarih, esas ve karar numaralarıyla UYAP Mevzuat ve İçtihat Programı üzerinden de aranabilir. Yukarıdaki metin bağlantıları açık erişimli karar yayımlarına yönelir.
13 · Sık sorulan sorular
Veraset ilamı hakkında merak edilenler
Veraset ilamı ile mirasçılık belgesi aynı şey mi?
Evet. Günlük kullanımda veraset ilamı denilen belgenin TMK m. 598’deki adı mirasçılık belgesidir. Noterlikçe verilen belge için de aynı amaçla bu ifade kullanılır.
Tek bir mirasçı veraset ilamı alabilir mi?
Evet. Yasal mirasçılardan biri talepte bulunabilir. Diğer mirasçıların onayı gerekmez; ancak belge bütün mirasçıların ve paylarının doğru belirlenmesini gerektirir.
Kardeşlerim gelmiyorsa işlem durur mu?
Sırf kardeşlerin birlikte başvurmaması, çekişmesiz belge talebini engellemez. Buna karşılık sonraki satış, banka ödemesi veya paylaşma işlemleri için ayrı temsil ve katılım koşulları bulunabilir.
Ölen kişinin bütün malları veraset ilamında görünür mü?
Hayır. Belge esas olarak mirasçıları ve payları gösterir. Tapu, banka, araç, alacak ve borçların araştırılması ayrıca yapılır.
e-Devlet’te belge görünmüyorsa mirasçı değil miyim?
Bu sonuç çıkarılamaz. Hizmetin kayıt kapsamı, belgenin hangi makamdan ve ne zaman alındığı, sorgulayanın belgeyle ilişkisi gibi hususlar önemlidir. Gerekirse yeni belge talebi veya eski kaydın incelenmesi değerlendirilir.
Veraset ilamı kaç yıl geçerlidir?
Genel bir son kullanma süresi yoktur. Ancak yanlışlık, sonraki ölüm veya kayıt değişikliği nedeniyle yeni belge ya da mirasçılık zincirini tamamlayan belgeler gerekebilir. İşlem yapılacak kurum güncel ve doğrulanabilir belge isteyebilir.
Ölümden üç ay sonra belge alınamaz mı?
Belge almak için böyle genel bir üç aylık sınır yoktur. Mirasın gerçek reddi ve vergi beyannamesi gibi ayrı işlemlerin süreleri karıştırılmamalıdır.
Noter belge vermediğinde ne olur?
Önce engelin sebebi belirlenir. Nüfus kaydının yeterli olmaması veya yargılama gerektiren durum bulunması hâlinde sulh hukuk mahkemesinde inceleme gerekebilir. Bu, tek başına mirasçı olunmadığı anlamına gelmez.
Veraset ilamı çıkarmamak borçlardan kurtarır mı?
Hayır. Mirasın geçişi belgenin alınmasına bağlı değildir. Borçlardan sorumluluk, mirasın reddi veya tasfiye gibi hususlar kendi kanuni koşullarıyla değerlendirilir.
Belgeyi alan kişi miras kalan evi tek başına satabilir mi?
Belge almak böyle bir yetki vermez. Ortaklığın niteliği, diğer hak sahiplerinin katılımı, vekâlet ve satışın konusu ayrıca incelenir.
Belgede adım veya payım yanlışsa hakkım kaybolur mu?
Belgenin geçersizliği ileri sürülebilir. Bunun için hatanın nedeni ve belgenin kaynağı incelenerek itiraz, iptal veya ilgili kayıt davası gibi uygun yol belirlenir. Belgeye dayanan başka işlemler de değerlendirme gerektirebilir.
Avukat tutmak zorunlu mu?
Belge talebinde avukatla temsil genel olarak zorunlu değildir. Eksik kayıt, yabancılık, vasiyetname, birden çok kuşakta vefat veya pay uyuşmazlığı bulunan dosyalarda hukuki inceleme; doğru talebin, temsilin ve sonraki işlemlerin belirlenmesine yardımcı olur.
14 · Hukuki dayanaklar
Mevzuat ve kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu: m. 495–501, 516–517, 595–600, 605–610, 640, 644, 676 ve 705.
- 1512 sayılı Noterlik Kanunu: m. 71/A–71/C.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m. 2, 11/3, 52, 71, 114/1-h, 119 ve 382–388.
- Mirasçılık Belgesi Verilmesi ve Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesi İşlemlerinin Noterler Tarafından Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik: RG 04.10.2011/28074, özellikle m. 4–6 ve 10.
- İlgili özel durumlarda 4722 sayılı Kanun m. 17; 5490 sayılı Kanun m. 35–36; MÖHUK m. 20; İİK m. 94 ve 121; 7338 sayılı Kanun m. 9 ve 17.
- Adalet Bakanlığı ve Türkiye Noterler Birliği e-Devlet sorgulama hizmetleri.
Bu sayfa genel bilgilendirme içindir. Ölüm tarihi, nüfus kayıtları, vatandaşlık, önceki kararlar ve yapılacak işlem, somut hukuki değerlendirmeyi değiştirir. Karar özetleri ilgili gerekçelerin açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.