Vasiyet Bırakma – Vasiyetname Hazırlanması
Vasiyetname nasıl hazırlanır? Noterde, el yazısıyla ve olağanüstü durumlarda sözlü vasiyet bırakmanın şartları.
Geçerli bir vasiyetname için irade ve ehliyet ile seçilen türe uygun tanık, yazı, tarih ve imza koşulları birlikte değerlendirilir.
Vasiyet nasıl bırakılır?
Ayırt etme gücü bulunan ve 15 yaşını dolduran kişi, kanundaki şekillerden birini kullanarak vasiyetname yapabilir. Olağan yollar, yetkili resmî görevli ve iki tanıkla düzenlenen resmî vasiyetname ile tamamı kişinin kendi el yazısıyla yazılan, tarih atılan ve imzalanan el yazılı vasiyetnamedir. Sözlü vasiyet ise diğer iki yolun kullanılamadığı olağanüstü hâllere özgüdür. Her türün koşulları ayrıdır. TMK m. 502, 531–541.
Önce amacı belirleyin
Vasiyetname nedir, ne işe yarar?
Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra sonuç doğurmak üzere yaptığı, tek taraflı ve kanuni şekle bağlı bir ölüme bağlı tasarruftur. Belirli bir malın bir kişiye bırakılması, bir kişinin mirasın tamamı veya belli bir oranı için mirasçı atanması ve kanunun izin verdiği başka düzenlemeler vasiyetname içinde yer alabilir.
Örneğin bir dairenin belirli bir kişiye bırakılması ile bütün mirasın dörtte biri için o kişinin mirasçı atanması aynı hukuki sonucu doğurmaz. Kullanılan ifadeler bu ayrımı göstermelidir. “Her şeyimi ona bırakıyorum” gibi kapsamı belirsiz bir anlatım, malvarlığının ve aile yapısının özellikleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Vasiyetnameyi bugün yapmak, taşınmazı bugün devretmek anlamına gelmez. Yaşam sırasında tapuda satış veya bağış yapılması ayrı işlemlerdir. Vasiyetname ile miras sözleşmesi de birbirinden farklıdır; vasiyetname için aranan yaş ve sonradan dönme kuralları sözleşmeyle karıştırılmamalıdır.
Mirasın genel çerçevesi ve diğer hukuki işlemler için miras hukuku hizmet sayfamıza bakabilirsiniz. Bu sayfa, vasiyetin kişinin sağlığında hazırlanmasına odaklanır.
Kanuni dayanak: TMK m. 502–503, 514–517, 531 ve 542.
Kimler vasiyetname yapabilir? Yaş ve ayırt etme gücü
TMK m. 502 iki temel şart arar: 15 yaşını doldurmuş olmak ve ayırt etme gücüne sahip bulunmak. Bu nedenle vasiyetname için mutlaka 18 yaşını doldurmak gerektiği düşüncesi doğru değildir. Bununla birlikte kişinin, yaptığı işlemin anlamını ve sonuçlarını değerlendirebilecek durumda olması gerekir.
Ehliyet, özellikle vasiyetnamenin yapıldığı andaki duruma göre ele alınır. İleri yaş tek başına vasiyetname yapmaya engel değildir. Hastalık, kullanılan ilaçlar veya bir tanının bulunması da her dosyada aynı sonucu doğurmaz; bunların iradeyi oluşturma ve açıklama yeteneğine etkisi değerlendirilir.
Vekâletnameyle vasiyet bırakılamaz
Avukat, metnin hukuki hazırlığına yardımcı olabilir. Ancak vasiyetçinin yerine karar veremez ve onun adına vasiyet yapamaz. Aile üyesinin onayı da kişinin kendi iradesinin yerini tutmaz.
İçerik kişinin kendi tercihi olmalıdır
Yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama iradeyi etkileyebilir. Hazırlık görüşmesinde vasiyetçinin tercihlerini baskı altında kalmadan, açık biçimde ifade edebilmesi önemlidir.
65 yaş üstünde vasiyetname için sağlık raporu zorunlu mu?
TMK m. 502 ve Noterlik Kanunu Yönetmeliği m. 91, 65 yaşını tek başına otomatik bir rapor zorunluluğu olarak düzenlemez. Noterin ilgilinin işlem yapma yeteneği hakkında kanaat edinmesi gerekir. Yaşlılık, hastalık, dış görünüş veya ihbar ve şikâyet nedeniyle yetenekten şüphe edilmesi hâlinde doktor raporuyla tespit öngörülür. Rapor gerekliliği, somut işlem öncesinde noterlikle değerlendirilmelidir.
Sağlık raporu alınmış olması, vasiyetnamenin bütün şekil şartlarının yerine getirildiği anlamına gelmez. Rapor ehliyet konusuyla; metnin okunması, tanık beyanları, tarih ve imza ise ilgili vasiyet türünün şekil koşullarıyla ilgilidir.
Kanuni dayanak: TMK m. 13, 16, 502 ve 504; Noterlik Kanunu m. 72; Noterlik Kanunu Yönetmeliği m. 91.
Vasiyetname türleri: Hangi yolun şartları nelerdir?
TMK m. 531; resmî, el yazılı ve sözlü olmak üzere üç vasiyet şekli kabul eder. Seçim yapılırken kişinin okuma, yazma ve imza durumu ile işlemin yapıldığı koşullar birlikte ele alınır.
| Vasiyet türü | Temel şekil | Tanık / görevli | Kullanım koşulu |
|---|---|---|---|
| Resmî vasiyetname | Kanundaki okuma, beyan ve imza usulüyle düzenlenir. | Yetkili resmî görevli ve iki tanık. | Olağan bir yoldur. Okuyamayan veya imzalayamayanlar için özel usul vardır. |
| El yazılı vasiyetname | Metnin tamamı ile yıl, ay, gün kişinin el yazısıyla yazılır; kişi imzalar. | Tanık ve noter onayı geçerlilik şartı değildir. | Vasiyetçi metni bizzat yazıp imzalayabilmelidir. |
| Sözlü vasiyet | Son arzular iki tanığa anlatılır; kanundaki belgeleme işlemleri tamamlanır. | İki tanık; ardından TMK m. 540 usulü. | Olağanüstü durum yüzünden diğer iki şekle başvurulamaması gerekir. |
Resmî vasiyetnamenin özel usulü vardır. Bilgisayarda hazırlanmış bir metne yalnızca imza atılması veya imzanın onaylatılması, bu usulün yerine geçtiği varsayımıyla kullanılmamalıdır.
Kanuni dayanak: TMK m. 531–541; Noterlik Kanunu m. 89.
Noterde vasiyetname nasıl hazırlanır?
Resmî vasiyetname, uygulamada çoğunlukla noterde hazırlanır. Kanun; sulh hâkimi, noter veya kanunla yetkilendirilmiş diğer görevliyi resmî memur olarak kabul eder. İki tanığın katılması zorunludur. İşlem, kişinin iradesi ve kendisine uygulanacak usul belirlenerek yürütülür.
- İrade ve kimlik belirlenirVasiyetçi hangi kişi lehine, hangi mal veya pay hakkında düzenleme istediğini görevliye açıklar. Kimlik ve ehliyet değerlendirilir.
- Metin hazırlanır ve okunurTMK m. 533 yolunda görevli metni yazar veya yazdırır; vasiyetçi metni okur. Metnin açıklanan iradeyi karşılaması gerekir.
- İmza ve tarih tamamlanırBu usulde vasiyetçi metni imzalar; görevli tarih koyarak imzalar. Okuma veya imza mümkün değilse m. 535 usulü uygulanır.
- Tanık beyanları alınırVasiyetçi, işlemden hemen sonra görevlinin önünde iki tanığa metnin son arzularını içerdiğini bildirir. Tanıklar kanuni beyanlarını yazıp veya yazdırıp imzalar.
TMK m. 534 yolunda tanıklar, vasiyetçinin beyanının önlerinde yapıldığını ve onu tasarrufa ehil gördüklerini belirtir. Bu usulde vasiyetnamenin içeriğinin tanıklara bildirilmesi zorunlu değildir. Tanıkların işlemdeki görevi, yalnızca son sayfaya isim yazıp imza atmak olarak görülmemelidir.
Okuyamayan veya imzalayamayan kişi nasıl vasiyet yapar?
TMK m. 535 uyarınca görevli, vasiyetnameyi iki tanığın önünde vasiyetçiye okur. Vasiyetçi, metnin son arzularını içerdiğini bildirir. Tanıkların; beyanın önlerinde yapıldığını, kişiyi ehil gördüklerini, metnin görevli tarafından önlerinde okunduğunu ve vasiyetçinin bunu son arzuları olarak açıkladığını belgeleyip imzalamaları gerekir.
Bu nedenle görme, okuma veya imza güçlüğü önceden açıklanmalıdır. İmza yerine parmak izi kullanılması, tek başına eksik okuma ve tanık beyanlarını tamamlamaz.
Okuryazar kişi de özel resmî usulü seçebilir
YİBK, 26.03.1962, E. 1958/23, K. 1962/3: Okuryazar kişinin de gerekçe göstermeden, vasiyetin görevli tarafından okunmasına dayanan resmî şekli seçebileceği kabul edilmiştir. Eski Kanun hükümleriyle verilen bu kararın ilkesi, güncel uygulamada TMK m. 535 bakımından dikkate alınır. Seçilen usulün kendi şartlarının tamamlanması gerekir.
Okuma, imza ve tanık beyanları birbiriyle uyumlu olmalıdır
“TMK’nın 535 inci maddesinde gösterilen şekle uygun yapılmamış”
Yargıtay 7. HD, 07.03.2023, E. 2021/7583, K. 2023/1371: Belgede okuryazar olduğu belirtilen kişinin imza yerinde parmak izinin bulunması ve izlenen okuma usulünün yarattığı çelişki değerlendirilmiş; şekil koşullarına uygun düzenleme yapılmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur. Hazırlık bakımından ders, parmak izinin her durumda yasak olduğu değil, kişiye uygun usulün eksiksiz ve tutarlı belgelenmesi gerektiğidir.
Kanuni dayanak: TMK m. 532–535; Noterlik Kanunu m. 72 ve 89.
Vasiyetname tanıkları kim olabilir?
Resmî vasiyetname için herhangi iki kişinin bulunması yeterli değildir. TMK m. 536 hem işleme katılabilecek kişiler hem de vasiyetnameden yararlanma bakımından sınırlamalar getirir.
Görevli veya tanık olamayacak kişiler
Fiil ehliyeti bulunmayanlar; ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklananlar; okuryazar olmayanlar; vasiyetçinin eşi, üstsoyu, altsoyu, kardeşleri ve bu kişilerin eşleri resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine görevli veya tanık olarak katılamaz.
Kazandırma yasağı da kontrol edilir
Düzenlemeye katılan görevliye, tanıklara ve m. 536/2’de sayılan yakınlarına o vasiyetnameyle kazandırmada bulunulamaz. Tanığın vasiyetçiye yakınlığı yanında, vasiyetten yararlanan kişilerle bağı da incelenmelidir.
Örneğin “Oğlum hem tanık olsun hem de ona evimi bırakayım” biçimindeki bir plan uygun değildir. Çocuk zaten altsoy olarak tanıklığa katılamaz. Buna karşılık “bütün akrabalar tanık olamaz” şeklinde sınırsız bir yasak da kanun metninin yerine kullanılmamalıdır; akrabalığın türü ve kazandırma ilişkisi ayrı ayrı kontrol edilir.
Kanuni dayanak: TMK m. 536. Sözlü vasiyet tanıklarında okuryazarlık dışındaki ilgili yasaklar için m. 539.
El yazılı vasiyetname nasıl hazırlanır?
TMK m. 538 uyarınca el yazılı vasiyetnamenin başından sonuna kadar vasiyetçinin kendi el yazısıyla yazılması, yapıldığı yıl, ay ve günün yine el yazısıyla belirtilmesi ve kişi tarafından imzalanması gerekir. Noter onayı ve tanık, bu türün geçerlilik şartı değildir.
Vasiyetçinin kendi el yazısı
Yıl + ay + gün · El yazısıyla
3. Vasiyetçinin imzası
TMK m. 538 · Şekil şeması
Üç unsur birlikte bulunmalı
Yazı: Başkasının yazdığı ya da bilgisayardan çıkarılmış bir metnin yalnızca imzalanması yeterli değildir.
Tarih: Hazırlama tarihi, kişinin el yazısıyla yıl, ay ve gün olarak gösterilir.
İmza: Kişinin kendi imzası gerekir; metnin altına atılması iradenin bütününü kapsadığını belirginleştirir.
Bu çizim şekil şartlarını gösterir. Kopyalanıp kullanılacak bir vasiyetname metni değildir.
Bilgisayarda yazılan veya hazır örnekten doldurulan metin yeterli mi?
Bilgisayarda yazılıp çıktısı alınan bir metin, altına ıslak imza atılsa bile el yazılı vasiyetnamenin bütün metnin el yazısıyla hazırlanması şartını karşılamaz. Basılı bir örneğin yalnız boşluklarını doldurmak da aynı sorunu doğurur. Ses kaydı, video, e-posta veya mesaj da kendiliğinden kanundaki vasiyet şekillerinin yerine geçmez.
Hukuki yardım alınarak hazırlanan içerik el yazılı vasiyet şeklinde kullanılacaksa, uygun bulunan nihai metnin tamamını vasiyetçi bizzat el yazısıyla yazmalıdır. Metin içinde sonradan yapılan eklemeler ve düzeltmeler de aidiyet, tarih ve iradenin kapsamı konusunda sorun doğurabileceğinden ayrıca değerlendirilmelidir.
Birden fazla sayfa ve saklama konusu
Uzun metinlerde sayfaların birbirini izlediğinin açık olması, kopuk veya boşluklu bölümlerden kaçınılması ve son imzanın metnin bütününü kapsaması önemlidir. Sayfa numarası kullanılması ve sayfaların ayrıca imzalanması uyuşmazlık riskini azaltmaya yardımcı olabilir; bunlar kanunda açıkça yazan şartlarla karıştırılmamalıdır.
Her sayfaya ayrı imza, kanunda bağımsız bir şart olarak düzenlenmemiştir
Yargıtay 7. HD, 28.11.2024, E. 2024/291, K. 2024/5330: Yargıtay’ın onadığı değerlendirmede, TMK m. 538’de her sayfanın ayrıca imzalanacağına ilişkin hüküm bulunmadığı belirtilmiştir. Dosyada yazı ve imzaların aidiyeti ile metnin bütünlüğü de incelenmiştir. Bu karar, her imzasız ek sayfanın geçerli olduğu veya sonradan ekleme yapılabileceği anlamına gelmez.
El yazılı vasiyetname, saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine ya da yetkili memura bırakılabilir. Bu teslim, hazırlanırken uyulmamış şekil şartlarını düzeltmez. Buna karşılık belgenin korunması ve daha sonra bulunabilmesi bakımından saklama planı yapılması yararlıdır.
Kanuni dayanak: TMK m. 538.
Sözlü vasiyet hangi durumlarda geçerli olabilir?
Sözlü vasiyet, gündelik bir konuşmada son arzuları söylemek değildir. Yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık veya savaş gibi olağanüstü bir durum nedeniyle resmî ya da el yazılı vasiyet yapma imkânının bulunmaması gerekir. Olağanüstü durumun adı tek başına yeterli değildir; diğer şekillere başvurmayı engellemesi aranır.
- Son arzular iki tanığa anlatılırVasiyetçi, iki tanığa son arzularını açıklar ve bunları kanuni biçimde belgelemekle görevlendirir.
- Tanıklar gecikmeden belgelerTanıklardan biri yer ve tam tarihi içeren metni hemen yazar; iki tanık imzalar ve birlikte vakit geçirmeksizin sulh veya asliye mahkemesine verir. Alternatif olarak ikisi birlikte mahkemede tutanağa geçirtebilir.
Tanıklar, vasiyetçiyi ehil gördüklerini ve olağanüstü koşulları da hâkime anlatır. TMK m. 540’ta askerî hizmet, ülke dışındaki ulaşım aracı ve sağlık kurumu için ayrıca özel makamlar düzenlenmiştir. Bunlar olağan vasiyet hazırlığında kullanılacak serbest alternatifler olarak görülmemelidir.
Kişi daha sonra diğer vasiyet şekillerinden birini kullanabilecek duruma gelirse, bu tarihten itibaren bir ay geçince sözlü vasiyet hükümden düşer. Bu nedenle acil durum sona erdiğinde kalıcı hazırlık yeniden değerlendirilmelidir.
Kanuni dayanak: TMK m. 539–541.
Vasiyetnameye neler yazılır? İçeriği nasıl netleştirilir?
Doğru şekil kadar, açık ve uygulanabilir bir içerik de önemlidir. Hazırlık sırasında önce kişinin neyi, kime, hangi kapsamda bırakmak istediği belirlenir. Özellikle malın tek başına kişiye ait olup olmadığı, ortaklık payı, aile yapısı ve daha önce yapılmış tasarruflar değerlendirilmelidir.
| Başlık | Açıklığa kavuşturulacak konu |
|---|---|
| Yararlanacak kişi | Adı ve kimliğini ayırt etmeye yeterli bilgiler. Bir kurum lehine düzenleme varsa doğru tüzel kişilik ve unvan. |
| Mal veya pay | Belirli taşınmaz, para, hak veya mirasın belli bir oranı mı bırakılıyor? Taşınmazın tapu bilgileri ve kişinin sahip olduğu pay nedir? |
| Hukuki sonuç | TMK m. 516 kapsamında mirasçı atama mı, m. 517 kapsamında belirli mal bırakma mı amaçlanıyor? |
| Koşul ve yükleme | İsteğe eklenen koşul anlaşılır, hukuka ve ahlaka uygun mu? Yerine getirilmesi istenen davranış açık mı? |
| Önceki düzenlemeler | Daha önceki vasiyetname tamamen mi değiştiriliyor, yalnız belirli bir kısmına mı ek yapılıyor? |
Bütün malvarlığımı bir kişiye bırakabilir miyim?
Kanun, mirasın tamamı veya belli bir oranı için mirasçı atamaya izin verir. Ancak saklı pay kuralları tasarruf özgürlüğünü sınırlandırabilir. Somut mirasçılık durumuna göre altsoy, ana ve baba ile sağ kalan eşin saklı payları gündeme gelebilir. Vasiyetnamede bir kişinin adını yazmamak, onun saklı payını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Bu yüzden “Bütün malımı bir çocuğuma bırakmak istiyorum” şeklindeki talep, yalnızca tek cümle yazılarak tamamlanacak bir hazırlık değildir. Aile yapısı, malvarlığı ve tasarruf edilebilir bölüm incelenmelidir. Saklı payın ihlali hâlindeki hukuki talepler saklı payın korunması ve tenkis kapsamında ele alınır.
Kanuni dayanak: TMK m. 505–506 ve 514–517.
Hazırlık için neler gerekir? Vasiyetname saklanabilir ve değiştirilebilir mi?
İlk görüşmeye yalnızca bir “vasiyetname örneği” ile gelmek yerine, aşağıdaki konuların hazırlanması kişinin amacına uygun bir metin kurulmasını kolaylaştırır. Noterlik Kanunu Yönetmeliği m. 93, noterlikteki vasiyetname işlemine ilgilinin fotoğrafının yapıştırılmasını da öngörür. Güncel kimlik, fotoğraf ve somut işlemde istenecek diğer belgeler noterlikle önceden netleştirilmelidir.
- Kimlik ve aile bilgileri: Vasiyetçinin kimliği; eş, çocuklar ve somut durumda önem taşıyan diğer yakınları.
- Malvarlığı bilgileri: Düzenleme yapılacak taşınmazın tapu bilgileri, ortaklık payı, hesap veya hakkın ayırt edici bilgileri.
- Yararlanacak kişiler ve amaç: Kime ne bırakılacağı, mirasçı atama mı belirli mal bırakma mı istendiği.
- Önceki belgeler: Daha önce hazırlanmış vasiyetnameler ve varsa ilgili ölüme bağlı tasarruflar.
- İşlemin uygulanacağı koşullar: Okuma, yazma, imza veya iletişim güçlüğü; ehliyet değerlendirmesinde önem taşıyan sağlık durumu; uygun tanıkların belirlenmesi.
Vasiyetname nerede saklanır?
Resmî vasiyetnamenin aslını düzenleyen görevli saklar. El yazılı vasiyetname ise kanunda belirtilen mercilere saklanmak üzere bırakılabilir. Belgenin kaybolmaması, zarar görmemesi ve gerektiğinde bulunabilmesi düşünülmelidir. Belgenin bir fotoğrafının bulunması, aslın ve şekil şartlarının önemini ortadan kaldırmaz.
Vasiyetname sonradan değiştirilebilir mi?
Evet. TMK m. 542 uyarınca kanuni şekle uygun yeni bir vasiyetnameyle önceki vasiyetten tamamen veya kısmen dönülebilir. Dönme iradesiyle yok etme de m. 543’te düzenlenmiştir. Belgenin kaza sonucu kaybolması veya üçüncü kişinin eylemiyle yok olması ise aynı şey değildir.
Sonraki vasiyetnamenin önceki belgeye ek mi olduğu, onu değiştirdiği mi açıkça ortaya konulmalıdır. TMK m. 544, önceki vasiyeti kuşkuya yer bırakmayacak biçimde tamamlamayan sonraki vasiyetin onun yerini almasını; belirli mal bırakma bakımından da mal üzerindeki bağdaşmayan sonraki tasarrufun etkisini düzenler. Bu nedenle yeni metin hazırlanırken eski belgeler birlikte incelenmelidir.
Kanuni dayanak: TMK m. 537–538 ve 542–544.
Hazırlıktan sonraki konular
Vefattan sonra vasiyetnameye ne olur?
Vasiyetin hazırlanması, ölümden sonra izlenecek işlemlerden ayrı bir aşamadır. Vasiyetnamenin teslimi ve açılması, geçerliliğine ilişkin uyuşmazlıklar ve vasiyet edilen malın alınması kendi kurallarıyla değerlendirilir. İlgili konulara aşağıdan geçebilirsiniz.
Atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olarak belge alınması hakkında veraset ilamı ve mirasçılık belgesi sayfamızdaki ilgili açıklamalara bakabilirsiniz. Bu belgeler, vasiyetnamenin hazırlanmasındaki şekil koşullarının yerine geçmez.
Vasiyetname hakkında sık sorulan sorular
Vasiyetname için notere gitmek zorunlu mu?
Her vasiyetname için zorunlu değildir. TMK m. 538’in şartlarını taşıyan el yazılı vasiyetname noter onayı olmadan yapılabilir. Resmî vasiyetname tercih edildiğinde ise yetkili görevli ve iki tanıkla, bu şeklin bütün koşulları uygulanır.
Evde yazılan vasiyetname geçerli olur mu?
Hazırlandığı yer tek başına belirleyici değildir. Kişinin ehliyeti, serbest iradesi ve el yazılı vasiyetnamenin tüm metin, tarih ve imza şartları değerlendirilir. Evde hazırlanmış olması bu şartları azaltmaz.
Vasiyetname el yazısıyla mı yazılmalı?
El yazılı vasiyet türü seçilmişse metnin tamamı ile yıl, ay ve gün kişinin kendi el yazısıyla yazılmalıdır. Resmî vasiyetnamede ise görevlinin metni yazması veya yazdırması mümkündür; resmî şeklin özel usulü uygulanır.
Vasiyetnameye tarih ve imza atmak yeterli mi?
Hayır. El yazılı vasiyetnamede metnin tamamının da kişinin el yazısı olması gerekir. Ehliyet ve irade koşulları ayrıca aranır. Bilgisayar çıktısına tarih ve imza atılması, el yazılı vasiyetnamenin şartlarını tamamlamaz.
Çocuğum veya eşim vasiyetnamemde tanık olabilir mi?
Resmî vasiyetnamede olamaz. Eş ve altsoy, TMK m. 536’da işleme tanık veya görevli olarak katılması yasaklanan kişiler arasındadır. Diğer yakınlar ve tanıklara kazandırma yasağı da ayrıca kontrol edilir.
Okuma yazma bilmeyen kişi vasiyetname bırakabilir mi?
Evet; yaş ve ayırt etme gücü şartlarını taşıması kaydıyla, TMK m. 535’teki resmî usul kullanılabilir. Görevlinin iki tanık önünde okuması ve gerekli beyanların belgelenmesi önemlidir. Kişinin yerine başkasının el yazısıyla hazırladığı metin, el yazılı vasiyetname sayılmaz.
65 yaşını geçen herkes sağlık raporu almak zorunda mı?
Kanundaki ölçüt yalnızca 65 yaş değildir. Noter, kişinin işlem yeteneğini değerlendirir; Yönetmelik m. 91’deki şüphe ve diğer koşullarda doktor raporu aranır. İleri yaş, tek başına vasiyet yapma ehliyetini ortadan kaldırmaz.
Telefon videosu veya ses kaydı vasiyetname olur mu?
Tek başına kanuni vasiyet şekillerinin yerini tutmaz. Sözlü vasiyet de sırf bir kayıt alınmış olmasına dayanmaz; olağanüstü durum, diğer şekillere başvuramama, iki tanık ve kanuni belgeleme koşulları gerekir.
Avukat benim adıma vasiyetname yapabilir mi?
Hayır. Vasiyetname kişiye sıkı sıkıya bağlı bir tasarruftur. Avukat, hukuki içeriğin kurulmasına ve uygun şeklin değerlendirilmesine yardımcı olabilir; vasiyetçinin yerine irade açıklayamaz.
Noterde yapılan vasiyetname sonradan değiştirilebilir mi?
Evet. Kanuni şekillerden biriyle yeni vasiyetname yapılarak tamamen veya kısmen dönülebilir. Yeni metnin önceki belgeyle ilişkisi açıkça kurulmalı; saklama ve önceki nüshalar da değerlendirilmelidir.
El yazılı vasiyetnameyi notere teslim etmek şart mı?
TMK m. 538 teslimi zorunlu tutmaz; saklama için bir imkân olarak düzenler. Teslim edilmesi, eksik tarih veya başkasının el yazısıyla hazırlama gibi şekil sorunlarını kendiliğinden gidermez.
Vasiyetname ölünce kendiliğinden tapu devri sağlar mı?
Vasiyetnamenin hazırlanması tapu devri işlemi değildir. Vefattan sonra belgenin açılması ve hakkın yerine getirilmesi ayrı konulardır. Ölümden sonraki aşamalar için ilgili yönlendirmeleri inceleyebilirsiniz.
Kanuni dayanaklar ve yararlanılan kararlar
Metindeki hazırlık ve şekil açıklamalarının temel dayanakları aşağıdadır. Karar notları, ilgili somut olayın hazırlık bakımından önem taşıyan yönünü aktarır.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu: m. 13 ve 16 (ayırt etme gücü ve kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar); m. 502–504 (ehliyet ve irade); m. 505–506 (tasarruf özgürlüğü ve saklı pay); m. 514–517 (tasarrufun içeriği); m. 531–544 (vasiyet şekilleri, saklama ve dönme). Adalet Bakanlığı kanun metni.
- 1512 sayılı Noterlik Kanunu: m. 72 ve 89; Noterlik Kanunu Yönetmeliği: m. 91 ve 93. Noterlik Kanunu metni; Yönetmelik metni.
- YİBK, 26.03.1962, E. 1958/23, K. 1962/3: Resmî vasiyet usulünün seçimi. Resmî Gazete: 07.06.1962, sayı 11122. Yayımlanan karar bölümü.
- Yargıtay 7. HD, 07.03.2023, E. 2021/7583, K. 2023/1371: Okuma, imza ve resmî şekil koşulları. Karamercan Hukuk’ta yayımlanan karar metni.
- Yargıtay 7. HD, 28.11.2024, E. 2024/291, K. 2024/5330: El yazılı vasiyetnamenin şekli ve sayfa bütünlüğü. Yayımlanan ilgili gerekçe.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Vasiyetin içeriği ve kullanılacak şekil, kişinin iradesi, aile yapısı ve somut koşulları birlikte değerlendirilerek belirlenir.