Şirket Bilgileri Nasıl Sorgulanır?

Bir şirket hakkında hangi bilgiler öğrenilebilir?

Ulaşılabilecek bilgiler, şirket türüne ve yayımlanan ilanların içeriğine göre değişir. Kuruluş ilanı başlangıçtaki durumu gösterir; güncel değerlendirme için sonraki değişiklikler de incelenir.

Şirket bilgileri nereden sorgulanır?

Şirket sorgulama için başlıca resmî kaynaklar Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, MERSİS ve ilgili ticaret sicili müdürlüğüdür. Bu kaynakların işlevleri birbirini tamamlar.

Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi nedir?

Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, TOBB tarafından yayımlanan ve ticaret siciline ilişkin ilanların yer aldığı gazetedir. Şirketlerin kuruluşu ve sicile yansıyan değişiklikleri burada araştırılabilir. Gazete, yalnız kuruluş ilanlarından oluşmaz; mevzuat gereği yayımlanan başka ilanları da içerir.

MERSİS’ten şirket bilgisi öğrenilebilir mi?

Ticaret Bakanlığının ticaret sicili hakkındaki açıklamasına göre MERSİS’e kayıtlı olup giriş yapan kullanıcılar, “Sorgular → Firma Sorgu” bölümünden şirketlerin temel bilgilerine ulaşabilir. Bu açıklama, bütün şirket dosyasına veya eksiksiz ortaklık bilgilerine erişim sağlandığı şeklinde yorumlanmamalıdır.

MERSİS firma sorgulaması ile e-Devlet’teki “Sahibi / Ortağı / Yetkilisi Olduğum Ticari İşletmeler veya Şirketler” hizmeti farklıdır. İkinci hizmet, kişinin kendi ilişkisinin bulunduğu işletmeleri sorgulamasına yöneliktir.

Şirketin tam ticaret unvanı nasıl bulunur?

Bir işletmenin tabelasında, sosyal medya hesabında veya internet sitesinde görülen ad, şirketin ticaret unvanıyla aynı olmayabilir. Marka, mal veya hizmetleri ayırt etmek için kullanılan işaret olabilir; ticaret unvanı ise tacirin ticari işlemlerinde kullandığı hukuki addır. Tabela adı da tek başına sözleşmenin tarafını kesinleştirmez.

Örneğin bir mağaza “Örnek Mağaza” adıyla tanıtılırken faturayı başka ve daha uzun bir ticaret unvanı düzenliyor olabilir. Bu nedenle araştırmaya başlamadan önce sözleşme, fatura veya şirketin internet sitesindeki yasal bilgiler bölümünde yazan tam unvanı kontrol etmek yararlıdır. Sicil numarası, MERSİS numarası ve merkez bilgisi doğru işletmeyi ayırt etmeyi kolaylaştırır.

Adım adım unvan sorgulama

1. TOBB Unvan Sorgulama ekranını açın.
2. “Unvan” alanına araştırdığınız ticaret unvanını yazın. Sonuç alamazsanız yazım ve kısaltmaları kontrol ederek unvanın ayırt edici başlangıç bölümünü deneyin.
3. Ekrandaki “Güvenlik Kodu” alanını doldurup “SORGULA” düğmesini kullanın.
4. Eşleşmelerin araştırdığınız işletmeye ait olup olmadığını değerlendirin. Yalnız isim benzerliğine dayanmayın; şirket türü ve sicil bilgilerini karşılaştırın.
5. Doğru kaydın ticaret sicili müdürlüğünü ve sicil numarasını not edin. İlan araştırmasında bu bilgilerden yararlanın.

Ticaret Sicili Gazetesi ilanları nasıl görüntülenir?

Giriş ve üyelik

İlan Görüntüleme bağlantısını açtığınızda, oturumunuz yoksa giriş sayfasına yönlendirilirsiniz. Sistemde e-posta ve şifreyle üye girişi ile e-Devlet üzerinden giriş seçeneği bulunur. Üyeliği olmayanlar kayıt ekranından hesap oluşturabilir.

Gazete sorgulama ücretsizdir; giriş yapılması istenmesi, sorgulamanın ücretli olduğu anlamına gelmez. Buna karşılık e-imzalı veya ıslak imzalı onaylı suret satın alınması ayrı bir hizmettir. Güncel koşullar için Onaylı Suret İşlemleri sayfası incelenebilir. Normal görüntüleme veya çıktı ile onaylı suret aynı belge niteliğinde kabul edilmemelidir.

Şirkete ait ilanları bulma ve okuma

Aşağıdaki arama yöntemi, TOBB’nin Gazete Sorgulamada Dikkat Edilecek Hususlar açıklamasına dayanır. Giriş sonrasındaki ekran düzeni ve alanların konumu zaman içinde değişebilir.

1. Giriş yaptıktan sonra İlan Görüntüleme bölümüne geçin.
2. Şirketin kayıtlı olduğu ticaret sicili müdürlüğü ve sicil numarası bilgileriyle arama yapın. Numara bilinmiyorsa ticaret unvanıyla başlayın.
3. Unvanla ulaştığınız kaydın sicil numarasını belirleyip aramayı bu numarayla da tekrarlayın. Böylece unvan değişikliklerinin araştırmayı daraltma ihtimalini azaltabilirsiniz.
4. Tarih aralığı kullanıyorsanız araştırdığınız dönemi kapsamasını sağlayın. İlk olarak kuruluş kaydını, ardından ilgili değişiklikleri arayın.
5. Sonuçlardan ilgili ilanı açarak şirket unvanını, sicil bilgilerini, tescil tarihini ve ilan konusunu karşılaştırın.
6. Kuruluş ilanıyla yetinmeyin. Yetkili, adres, sermaye ve ortaklık bakımından ilgili sonraki ilanları birlikte okuyun. Kullanacağınız ilanın gazete tarihini, sayısını ve sayfasını kaydedin.

Şirketin sahibi ve ortakları nasıl öğrenilir?

Günlük dilde “şirketin sahibi” ifadesi kullanılsa da anonim ve limited şirketlerde çoğunlukla araştırılan bilgi pay sahipliği veya ortaklık yapısıdır. Şirketin ortağı olmak ile şirket adına imza atabilmek farklıdır.

Limited şirketlerde kuruluş bilgileriyle birlikte pay geçişlerine ilişkin sonraki tescil ve ilanlar incelenir. TTK m.594, 595 ve 598; pay defteri, pay devri ve tescil bakımından önem taşır. Bir ortaklık işlemi yapılacaksa gazete araştırması, pay defteri ve devir belgelerinin hukuki incelemesinin yerine geçmez.

Şirketin yetkilisi ve imza yetkisi nasıl kontrol edilir?

Şirket yetkilisi öğrenme araştırmasında yalnız bir isim veya “müdür” unvanı bulmak yeterli değildir. Araştırılan kişinin işlem tarihinde şirketi hangi şekilde temsil edebildiği belirlenmelidir.

• Tek başına temsil: İlgili temsil düzeni kapsamında kişinin tek imzasıyla hareket etmesidir.
• Birlikte temsil: Belirlenen kişilerin imzalarının birlikte bulunmasını gerektirir. Tek bir yetkilinin imzası yeterli olmayabilir.
• Yetki süresi ve değişiklikler: Atama, görevden alma, yeniden atama ve temsil şekli değişiklikleri kontrol edilir.
• İşlemin kapsamı: Temsil belgesi, vekâletname veya tescilli düzenlemede işlem bakımından önem taşıyan koşullar ayrıca değerlendirilir. Her iç sınırlamanın üçüncü kişilere karşı aynı etkiyi doğurduğu varsayılmaz.

Anonim şirketler bakımından TTK m.370–373, limited şirketlerde ise m.623 ve 629 temsil incelemesinin temel hükümleri arasındadır. Ortak olmayan bir kişi de temsil yetkilisi olabilir. Buna karşılık şirket ortağı, yalnız ortak sıfatıyla her sözleşmeyi şirket adına imzalayamaz.

İmza sirküleri sunulması da sonraki değişiklikleri araştırma ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Özellikle yüksek tutarlı ödeme veya uzun süreli sözleşmelerde belge tarihi, güncel sicil durumu ve somut işlem birlikte incelenmelidir.

Kuruluş tarihi, adres, sermaye ve faaliyet konusu nasıl öğrenilir?

Şirketin tasfiyeye girdiği veya sicilden silindiği nasıl anlaşılır?

Tasfiyeye giriş, tasfiye memuru atanması ve sicilden silinmeye ilişkin ilanlar araştırılır. “Tasfiye hâlinde” ibaresi, şirketin tasfiye sürecinde olduğunu gösterir; bu aşamada tüzel kişilik hemen sona ermez. Tasfiyenin tamamlanması ve sicilden silinme ayrı aşamalardır.

Bir kapanış kaydı değerlendirilirken bunun merkez şirketin terkini mi, bir şubenin kapanışı mı, yoksa merkez nakli nedeniyle eski müdürlükteki kaydın silinmesi mi olduğu ayırt edilmelidir. Varsa sonraki ihya veya ek tasfiye kayıtları da önemlidir. Alacaklı bakımından hangi kişiye, hangi usulle başvurulacağı yalnız eski bir kapanış ilanından hareketle belirlenmemelidir.

Şahıs işletmeleri ve kooperatifler de sorgulanabilir mi?

Günlük dilde “şahıs şirketi” denilen gerçek kişi işletmesi ile TTK’daki şahıs şirketleri aynı kavram değildir. Kollektif ve adi komandit şirketler hukuki anlamda şahıs şirketidir. Gerçek kişi tacirin ticari işletmesi ise sahibinden ayrı bir şirket tüzel kişiliği olarak değerlendirilmez.

Ticaret siciline kayıtlı gerçek kişi işletmelerinin sicile yansıyan bilgileri ve ilanları araştırılabilir. Ancak her vergi mükellefi, serbest meslek erbabı veya esnaf mutlaka ticaret siciline kayıtlı değildir. Bu nedenle gazetede sonuç bulunamaması tek başına “işletme yok” veya “kaçak çalışıyor” sonucunu doğurmaz.

Kooperatiflerin kuruluş, anasözleşme değişikliği ve temsil gibi ilanları da araştırılabilir. Bununla birlikte kooperatifin bütün güncel ortaklarının gazetede listelendiği varsayılmamalıdır. Kooperatifin niteliğine ve araştırılan konuya göre kendi kayıtları ve ilgili mevzuat ayrıca incelenir.

Şirket sorgulamasında sonuç bulunamazsa ne yapılmalı?

Önce araştırmanın doğru hukuki adla yapılıp yapılmadığı değerlendirilmelidir:

• Marka veya tabela adı yerine faturada ya da sözleşmede yazan ticaret unvanını arayın.
• Yazım hatalarını, kısaltmaları ve şirket türünü kontrol edin.
• Yanlış sicil müdürlüğü veya çok dar tarih aralığı kullanılıp kullanılmadığına bakın.
• Unvan değişikliği, merkez nakli ve merkez–şube ayrımını dikkate alın.
• Sicil numarası biliniyorsa bu numarayla araştırmayı tekrarlayın.
• İşletmenin ticaret sicili yerine başka bir kayıt düzenine tabi olabileceğini değerlendirin.

Sonuç alınamıyorsa ilgili sicil müdürlüğünden kayıt durumuna ilişkin bilgi istenmesi gerekebilir. Arama sonucu bulunamaması, tek başına sahtecilik veya usulsüzlük kanıtı değildir.

Bir şirket kaydı nasıl yorumlanır? Kurgusal örnek

Gazetede şirket bilgileri dışında hangi ilanlar yayımlanır?

Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde genel kurul toplantısına çağrı, tasfiye veya birleşme nedeniyle alacaklılara çağrı ve sermaye azaltımına ilişkin ilanlar da yer alabilir. Bunların örneklerine TOBB Örnek İlan Metinleri sayfasından ulaşılabilir.

Çek iptali davası kapsamında yapılan mahkeme ilanları da bu araştırmada karşılaşılabilecek ilanlardandır. TTK m.818/1-s atfıyla uygulanan m.762 uyarınca, senedin belirlenen süre içinde mahkemeye sunulmasına yönelik ilan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde üç defa yapılır. Böyle bir ilanın görülmesi, çekin mahkemece zaten iptal edildiği anlamına gelmez. İlanın konusu ve yargılamanın aşaması ayrı değerlendirilmelidir; ilan, tek başına şirketin ödeme güçlüğünü de göstermez.